Khử tiếng rít phanh bằng điều khiển lực phanh thông minh 

Theo mô tả trong hồ sơ đăng ký, công nghệ mới của Ford có nhiệm vụ phát hiện sớm khi hiện tượng “trượt mô-men phanh” chuẩn bị xảy ra, một trạng thái ma sát không ổn định giữa má và đĩa phanh vốn là nguyên nhân tạo ra tiếng rít tần số cao. Thay vì sử dụng các biện pháp cơ khí để giảm rung hay che tiếng ồn, hệ thống này theo dõi dữ liệu cảm biến, sau đó điều chỉnh phân bổ lực phanh giữa cầu trước và cầu sau theo thời gian thực.

Nhờ thay đổi lực kẹp tại bánh xe đang xuất hiện dao động, hệ thống có thể “lệch pha” tần số gây tiếng rít, từ đó chặn tiếng ồn trước khi nó phát ra cabin. Thuật toán điều khiển hoạt động liên tục, thực hiện các vi điều chỉnh trong khi vẫn đảm bảo yêu cầu giảm tốc của xe.

Ford chưa công bố thời điểm công nghệ sẽ xuất hiện trên xe thương mại, nhưng tính thực tiễn của giải pháp cho thấy khả năng ứng dụng cao trong bối cảnh các đô thị ngày càng chú trọng vấn đề tiếng ồn.

 Từ giảm chấn thụ động đến xử lý NVH bằng phần mềm 

Trong ngành ô tô, tiếng rít phanh là một trong những nguyên nhân gây khiếu nại và yêu cầu bảo hành phổ biến nhất, đặc biệt khi xe điện ngày càng phổ biến, âm thanh động cơ không còn che lấp tiếng ồn cơ học từ phanh. Ford cho thấy xu hướng chuyển đổi rõ rệt, từ các giải pháp giảm NVH, viết tắt của Noise- Vibration - Harshness (Tiếng ồn, Rung động và Độ xóc), truyền thống sang xử lý bằng thuật toán.

Một số lợi ích tiềm năng của công nghệ mới gồm:

Giảm nhu cầu thêm vật liệu chống rung

Các biện pháp cũ như sử  dụng miếng chêm, cắt gọt vật liệu hay giảm chấn khối lượng đều làm tăng chi phí và trọng lượng cụm phanh. Giải pháp phần mềm có thể giúp hệ thống phanh nhẹ hơn, gọn hơn và tiết kiệm chi phí.

Tự do hơn trong thiết kế vật liệu ma sát

Nhà sản xuất má phanh thường phải hy sinh độ bền hoặc hiệu suất để đạt tiêu chuẩn ồn thấp. Khi xe tự “dập tắt” tiếng rít bằng điều khiển lực phanh, các công thức vật liệu mới, bền hơn hoặc thân thiện môi trường hơn có thể được áp dụng.

Tối ưu cho xe điện và phanh tái tạo

Hệ thống điều phối phanh chủ động dễ dàng tích hợp với chiến lược phanh tái tạo trên EV, nơi lực phanh vốn đã được kiểm soát bằng phần mềm. Kết hợp này hứa hẹn tối ưu cả êm ái lẫn hiệu suất.

 Dù mở ra triển vọng mới, công nghệ cũng khiến nhà sản xuất phải đặt ra nhiều câu hỏi về chất lượng khác như:

• Độ mòn không đều của má phanh, liệu việc dồn lực sang cầu sau để xử lý tiếng ồn có khiến má phanh phía sau mòn nhanh hơn?
• Khả năng tích hợp với phanh điện hoặc phanh dây, nơi tốc độ điều khiển lực phanh nhanh hơn nhiều so với thủy lực truyền thống.
• Ảnh hưởng đến kiến trúc điều khiển xe, bởi NVH có thể trở thành một biến số trong toàn bộ hệ thống kiểm soát ổn định. 

Bằng sáng chế mới của Ford cho thấy một hướng tiếp cận tương lai, nơi tiếng ồn xe không chỉ được xử lý bằng vật liệu hay thiết kế cơ khí, mà bằng trí tuệ phần mềm. Khi các hãng xe đẩy mạnh phát triển xe điện, giải pháp “phanh êm tuyệt đối” có thể trở thành điểm cộng lớn, góp phần giảm chi phí bảo hành và nâng trải nghiệm người dùng.

Ford đang mở ra con đường để NVH trở thành một phần của cấu trúc điều khiển thông minh, một bước tiến quan trọng trong kỷ nguyên xe định nghĩa bằng phần mềm.

Khánh An