FIFA muốn bán cổ phần quyền thương mại World Cup

Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) vừa công bố kế hoạch thành lập một doanh nghiệp thương mại mới mang tên FIFA Forward Enterprise (FFE) nhằm quản lý các hoạt động thương mại và tổ chức sự kiện của FIFA, bao gồm World Cup nam, World Cup nữ và FIFA Club World Cup.

Theo đề xuất, FIFA sẽ bán cổ phần thiểu số của FFE cho các nhà đầu tư tư nhân. Doanh nghiệp mới được định giá khoảng 20 tỷ USD, qua đó huy động hàng tỷ USD để tăng nguồn tài trợ cho 211 liên đoàn thành viên trên toàn thế giới.

FIFA cho biết đang hợp tác với ngân hàng JP Morgan để triển khai dự án. Công ty đầu tư Thrive Capital, do Joshua Kushner sáng lập, cũng đang dẫn đầu quá trình tìm kiếm các nhà đầu tư. Joshua Kushner là em trai của Jared Kushner, con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Theo FIFA, mục tiêu của FFE là tập trung toàn bộ hoạt động thương mại như bản quyền truyền hình, tài trợ, cấp phép thương mại, bán vé và vận hành các giải đấu vào một đơn vị chuyên biệt.

FIFA kỳ vọng mô hình này sẽ giúp tạo ra hơn 10 tỷ USD để tái đầu tư cho bóng đá toàn cầu.

FIFA khẳng định vẫn giữ quyền quản lý bóng đá

Trong thông báo chính thức, FIFA nhấn mạnh các nhà đầu tư chỉ nắm giữ cổ phần thiểu số và không có quyền kiểm soát FFE.

Cơ quan này khẳng định vẫn giữ toàn quyền quyết định đối với các vấn đề quản trị bóng đá, hệ thống giải đấu, lịch thi đấu quốc tế cũng như toàn bộ các quyết định chuyên môn và quy định của môn thể thao này.

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino cho rằng kế hoạch sẽ giúp "dân chủ hóa bóng đá trên toàn thế giới".

Ông nói FIFA có trách nhiệm bảo đảm giá trị mà bóng đá tạo ra được phân bổ rộng rãi hơn cho các liên đoàn và cộng đồng trên toàn cầu.

Theo FIFA, nếu kế hoạch được các liên đoàn thành viên thông qua, khoản hỗ trợ phát triển dành cho mỗi liên đoàn trong chu kỳ 2027–2030 sẽ tăng từ 8 triệu USD lên 20 triệu USD, và có thể đạt 24 triệu USD trong giai đoạn 2035–2038.

UEFA: "Bóng đá không phải để bán"

Ngay sau khi kế hoạch được công bố, Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA) đã ra tuyên bố phản đối với những lời lẽ gay gắt.

UEFA cho rằng đề xuất của FIFA đã vượt qua "một ranh giới mà các tổ chức quản lý bóng đá không bao giờ nên vượt qua".

Theo UEFA, linh hồn và cơ chế quản trị của bóng đá không phải là tài sản để đem giao dịch, đặc biệt khi chưa có sự minh bạch về những bên sẽ hưởng lợi về mặt tài chính.

UEFA nhấn mạnh: "Không ai trong chúng ta là chủ sở hữu của bóng đá. Đây không phải là thứ để FIFA đem bán." 

Tổ chức này cũng cho biết đang xem xét các phương án pháp lý đối với kế hoạch nói trên.

Lo ngại nhà đầu tư sẽ gây ảnh hưởng đến World Cup

Nhiều nguồn tin cho rằng việc đưa các nhà đầu tư tư nhân tham gia vào quyền thương mại của World Cup có thể tạo ra sức ép đối với các quyết định trong tương lai.

Theo các ý kiến phản đối, các nhà đầu tư có thể mong muốn World Cup được tổ chức thường xuyên hơn hoặc ưu tiên đăng cai tại những thị trường đem lại lợi nhuận cao như Mỹ nhằm tối đa hóa doanh thu.

FIFA bác bỏ các lo ngại này và khẳng định toàn bộ lợi ích ròng từ FFE sẽ tiếp tục được tái đầu tư cho sự phát triển của bóng đá.

Chuyên gia: FIFA chỉ quản lý World Cup chứ không sở hữu giá trị văn hóa của giải đấu

Bên cạnh các phản ứng từ giới quản lý bóng đá, nhiều học giả cũng bày tỏ quan ngại về kế hoạch của FIFA.

Theo quan điểm được đăng tải trên The Conversation, World Cup không đơn thuần là một tài sản thương mại mà là một "di sản sống", được hình thành từ gần một thế kỷ lịch sử, những ký ức, truyền thống và tình cảm mà hàng triệu người hâm mộ trên khắp thế giới cùng tạo dựng qua nhiều thế hệ.

Bài viết cho rằng FIFA chỉ là tổ chức quản lý giải đấu chứ không sở hữu toàn bộ giá trị văn hóa đã làm nên sức hấp dẫn của World Cup. Vì vậy, việc biến các quyền thương mại của giải đấu thành tài sản đầu tư có nguy cơ làm suy giảm những giá trị vốn được cộng đồng người hâm mộ vun đắp.

Tác giả cũng liên hệ đến thất bại của dự án European Super League năm 2021, khi làn sóng phản đối mạnh mẽ từ người hâm mộ đã buộc các CLB phải rút lui chỉ sau 48 giờ. Theo quan điểm này, World Cup thuộc về người hâm mộ, những người đã góp phần tạo nên ý nghĩa của giải đấu trong gần 100 năm qua, chứ không thuộc về bất kỳ tổ chức hay nhà đầu tư nào.

Thái An