Sai phạm của Estée Lauder được phát hiện trong đợt thanh tra hồi tháng 5/2023. Khi đó, cơ quan chức năng phát hiện một số dòng bút kẻ mắt của hãng chứa Perfluorononyl Dimethicone – hợp chất thuộc nhóm per- và polyfluoroalkyl substances (PFAS).

PFAS thường được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” do đặc tính cực kỳ bền vững, khó phân hủy trong môi trường tự nhiên cũng như trong cơ thể người. Trong ngành mỹ phẩm, hợp chất này được sử dụng nhằm tăng độ bám và độ bền của sản phẩm trên da.

Theo quy định của Canada, việc nhập khẩu và kinh doanh các sản phẩm chứa Perfluorononyl Dimethicone được xếp vào nhóm “hoạt động mới quan trọng”, buộc doanh nghiệp phải khai báo trước để cơ quan quản lý đánh giá rủi ro đối với môi trường và sức khỏe con người.

Tuy nhiên, Estée Lauder đã không thực hiện nghĩa vụ khai báo theo khoản 81 của Đạo luật CEPA. Dù nhận được yêu cầu khắc phục từ tháng 6/2023, doanh nghiệp này vẫn không tuân thủ đầy đủ, dẫn tới án phạt chính thức.

PFAS - “hóa chất vĩnh cửu” là gì?

Per- và polyfluoroalkyl substances (PFAS) là một nhóm hóa chất tổng hợp đã được sử dụng trong sản xuất công nghiệp và thêm vào các sản phẩm tiêu dùng từ những năm 1950. Chúng được gọi là “forever chemicals” (tạm dịch: hóa chất vĩnh cửu) vì gần như không phân hủy tự nhiên trong môi trường và cơ thể sống, tồn tại trong đất, nước, sinh vật và thậm chí trong cơ thể người trong nhiều năm.

PFAS được sử dụng rộng rãi từ nhiều thập kỷ trước nhờ đặc tính chống nước, chống dầu mỡ, chịu nhiệt và độ bền cao, PFAS giúp dầu mỡ và bụi bẩn khó bám vào thảm và vải dệt, bảo vệ thiết bị công nghiệp khỏi hư hại do nhiệt và ăn mòn, đồng thời giúp làm mịn và tạo cảm giác trơn mượt cho da trong mỹ phẩm. Trong trường hợp của Estée Lauder, thành phần Perfluorononyl Dimethicone là một PFAS được dùng để tăng độ bám, bền và chống nước cho sản phẩm kẻ mắt. 

Không chỉ xuất hiện trong đời sống hằng ngày, PFAS còn được sử dụng trong động cơ máy bay phản lực, thiết bị y tế, hệ thống làm lạnh, ngành xây dựng và các thiết bị điện.

Một nghiên cứu của tổ chức môi trường Fidra cho thấy PFAS xuất hiện trong bao bì thực phẩm từ 8 trên 9 chuỗi siêu thị lớn tại Anh, cũng như trong 100% mẫu bao bì đồ ăn mang đi được kiểm tra, đặc biệt là túi bánh, hộp pizza, bao bắp rang lò vi sóng và hộp thực phẩm “phân hủy sinh học”.

Nguy cơ lớn nhất của PFAS nằm ở khả năng tích tụ sinh học, dẫn đến việc nồng độ hóa chất này gia tăng dần trong đất, nguồn nước và cơ thể con người theo thời gian. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra mối liên hệ giữa phơi nhiễm PFAS với các rủi ro sức khỏe nghiêm trọng như ung thư, tổn thương gan, rối loạn nội tiết và suy giảm hệ miễn dịch. Trước những lo ngại về tác động lâu dài, nhiều quốc gia đang siết chặt quản lý hoặc từng bước loại bỏ nhóm hóa chất này khỏi các sản phẩm tiêu dùng.

Thanh Hà