Vinamilk

Dzũ Kha: Cây bút lửa giữ nhiệt thơ Hàn Mặc Tử

(SHTT) - Nhà thơ Đặng Vương Hưng từng đánh giá rằng: Trời sinh ra Hàn Mạc Tử để Dzũ Kha trân trọng, và cũng chính là trời sinh ra Dzũ Kha để tôn vinh Hàn Mạc Tử: "Người ta bút mực bút chì, Dzũ Kha bút lửa khắc ghi thơ Hàn".

Tấm lòng người lưu giữ nhiệt thơ hàn Mặc Tử

Gần không gian thiên nhiên hữu tình của khu di tích Ghềnh Ráng - nơi an nghỉ của thi sĩ Hàn Mặc Tử với bãi tắm Hoàng Hậu, bãi đá Trứng, bãi Tiên Sa du khách gần xa đều sẽ có cơ hội ghé thăm căn lều gỗ nhỏ xinh với bảng hiệu ấn tượng "Lưu bút thơ lửa Hàn Mặc Tử" phía đối diện vườn Thi Nhân của ông Trương Vũ Kha, nghệ danh Dzũ Kha.

HMT

 

Căn lều với không gian nhỏ của Dzũ Kha được lấp kín bởi những phiến gỗ khắc thơ Hàn Mặc Tử và những câu châm ngôn nổi tiếng về cách sống của con người. Khoảng trống giữa lều trang trọng đặt bài vị thi nhân Hàn Mặc Tử. Phía trên bàn thờ là tấm ảnh Hàn Mặc Tử được đặt trang trọng ở giữa với lư hương đang nghi ngút khói, bên phải là tấm ảnh nhà thơ Mộng Cầm, bên trái là ảnh nhà thơ Mai Đình.

HMT 1

 

Những người lần đầu đặt chân tới căn lều gỗ đặc biệt này thường nghĩ Dzũ Kha chắc hẳn là người có họ hàng thân thiết với thi sĩ Hàn Mặc Tử nên mới hết lòng nhang khói đến thế, nhưng khi biết được sự thật ai nấy cũng sẽ thấy bất ngờ về phần tình cảm mà người nghệ sĩ với cái dáng cao gầy, vóc người mảnh khảnh và mái tóc bồng bềnh dành cho Hàn thi nhân.

Dzũ Kha quê ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định. Sau khi tốt nghiệp trường Mỹ thuật Sài Gòn, vì yêu thơ Hàn Mặc Tử, Dzũ Kha về Quy Nhơn mở phòng tranh tại Quy Hòa - nơi Hàn Mặc Tử đã sinh sống và điều trị bệnh phong.

Sau đó, Dzũ Kha dựng một chiếc lều nhỏ sau lưng mộ Hàn để ngày ngày được sống với thơ Hàn, chắp cánh cho những vần thơ của thi nhân đến với mọi người.

Như một thói quen ngấm sâu vào tiềm thức, hàng ngày, nắng cũng như mưa, khi mặt trời vừa ló rạng, Dzũ Kha lại chuẩn bị đồ đạc từ nhà lên "Lưu bút thơ lửa Hàn Mặc Tử" để bắt đầu một ngày mới.

HMT 2

Dzũ Kha kể chuyện thơ Hàn với du khách 

Công việc đầu tiên là thắp nén nhang thơm lên mộ Hàn Mặc Tử, sau đó bắt tay vào công việc tạc thơ, giới thiệu cho du khách thập phương về thân thế, sự nghiệp của  Hàn Mặc Tử, vẽ tranh, làm thơ cho đến khi mặt trời đổ bóng, ông lại xuống núi trở về nhà bên mâm cơm gia đình.

Có dịp trò chuyện với Dzũ Kha mới thấy sự tâm huyết của ông đối với không chỉ thơ mà còn đối với chính con người của thi nhân Hàn Mặc Tử. Ông từng lặn lội, tìm hiểu nhân chứng liên quan đến thơ và đời Hàn Mặc Tử. Bên cạnh đó, ông còn sưu tầm tất cả các bài viết về Hàn Mặc Tử.

HMT 3

 

“Hành trình đến với thơ Hàn Mạc Tử” chính là minh chứng rõ ràng nhất cho tấm lòng của người con đất Bình định đối với nhà thơ họ Hàn. Đây chính là cuốn sách lưu giữ những vần thơ, những giai thoại hay những câu chuyện tình huyền thoại với những bóng hồng của chàng thi sĩ đa tình.

Mỗi khi bắt gặp được khách tâm giao, bất kể già hay trẻ, nam hay nữ muốn trò chuyện, bàn luận về thơ, đời Hàn Mạc Tử là Dzũ Kha có thể dốc bầu tâm sự thâu đêm, suốt sáng. Lúc ấy, người nghe có cảm tưởng như Dzũ Kha là cuốn từ điển sống về Hàn Mặc Tử.

Hàng năm, vào những ngày sinh nhật, ngày giỗ của Hàn Mặc Tử, Dzũ Kha đều tổ chức hết sức chu đáo và thành kính như muốn bày tỏ tấm lòng tri ân của kẻ sĩ với người thầy của mình! 

Trong bài thơ "Tự sự" do ông sáng tác, ông cũng nói rõ nỗi lòng mình: "Bạn về phố thị xênh xang/ riêng ta ở lại đa mang xứ người/ Phồn hoa phố thị lãng quên/ Họa thi bút lửa sưởi bên mộ Hàn".

Bút lửa thử lòng người tạc thơ Hàn Mặc Tử

Từ những năm 1983, Dzũ Kha đã bắt đầu sử dụng bút lửa để chép thơ Hàn Mặc Tử. Ông luôn tự hào vì mình là người đầu tiên của Bình Định vẽ, viết lửa trên gỗ và là người đầu tiên của Việt Nam viết, vẽ bút lửa trên giấy.

Cây bút lửa của Dzũ Kha là sáng chế đặc biệt với phần thân làm bằng một đoạn trúc, ngòi bút là một dây kim loại, được nối với một chiếc ắc quy 5v có công tắc ngắt, mở. Mỗi khi bật công tắc, chiếc bút lửa lại lóe ra một ngọn lửa bé xíu.

Khi đôi tay người nghệ nhân khéo léo lia cây bút lửa trên tấm gỗ mỏng, kèm theo tiếng xèo xèo của gỗ bị đốt cháy và một làn khói mỏng bay lên, những dòng thơ đen nhánh cũng sẽ dần  hiện ra trên nền gỗ thông màu vàng nhạt.

HMT 4

 

Đã từng có lần Dzũ Kha chia sẻ: "Giấy gặp lửa dễ cháy nên khi viết, mình phải có cách, phải chăm chút thì giấy vẫn chịu cho mình phóng lửa. Những người chưa đến độ chín của đam mê thơ Hàn thì giấy gặp lửa sẽ cháy ngay thôi".

Để tạo ra bức tranh thơ hoàn hảo, phải thật khéo léo, tinh tế thì mới có thể thành công, bởi bút lửa dễ gây cháy xém chất liệu trong quá trình vẽ. Chỉ với những mảnh gỗ thông, những manh giấy mỏng và một cây bút lửa, Dzũ Kha trở thành một trong những nghệ sĩ đặc biệt nhất Việt Nam khi dùng cả cuộc đời mình cùng với cây bút lửa lưu giữ nhiệt thơ Hàn Mặc Tử.

Đam mê là thế, hết lòng là thế nhưng Dzũ Kha nói, ông chỉ dám nhận mình là người yêu thơ Hàn Mặc Tử như hàng triệu người khác và nguyện cả đời giữ "lửa", truyền "lửa" thơ Hàn Mặc Tử cho đời!

"Là một người yêu thích thi sĩ họ Hàn, khi dựng căn lều cỏ và vườn thơ này, tôi chỉ muốn lưu giữ những hình ảnh và kỷ vật của Hàn Mặc Tử để những người yêu mến nhà thơ còn được chiêm ngưỡng và đồng cảm với nhà thơ hơn" - Dzũ Kha tâm sự.

 Và như để minh chứng cho lời nói của mình, Dzũ Kha đọc một đoạn trong bài thơ "Nguyện làm người giữ lửa thơ Hàn" do ông sáng tác nhân kỷ niệm 25 năm ông gắn bó bên mộ thi sĩ Hàn Mặc Tử: "Tôi nguyện giữ lửa thơ Hàn/ Thắp "Mùa Xuân Chín" nắng tràn trời xanh/ Hai lăm năm ở bên anh/ Câu thơ qua lửa mong manh kiếp người/ Chẳng màng danh vọng với đời/ Mộ Hàn hương tỏa thay lời tin yêu".

Qua 40 năm đằng đẵng, nhiệt huyết của người nghệ nhân Dzũ Kha với thơ Hàn Mặc Tử và cuộc đời của vị thi nhân tri kỷ vẫn luôn nồng đượm. Cùng với cây bút lửa và con tim đập mãi vì thơ Hàn, Dzũ Kha sẽ tiếp tục giữ mãi nhiệt thơ họ Hàn trên những phiến gỗ thông trong căn lều gỗ mang tên "Lưu bút thơ lửa Hàn Mặc Tử".

 Nguyễn Huế


Vinamilk
Sunshine

Tap chi Ngan Hang
SO HUU TRI TUE