Thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội xuất hiện rầm rộ trào lưu sử dụng công cụ AI để tạo hình ảnh, video theo phong cách điện ảnh từ ảnh chân dung hoặc ảnh cá nhân trên Facebook. Chỉ với vài thao tác đơn giản, người dùng có thể tạo ra những sản phẩm độc đáo, thu hút lượt xem và tương tác lớn trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, theo cảnh báo của Công an tỉnh Quảng Ninh, đằng sau những xu hướng tưởng chừng vô hại này là nhiều nguy cơ tiềm ẩn liên quan đến an toàn dữ liệu cá nhân.

Các chuyên gia an ninh mạng cho biết, hình ảnh khuôn mặt là một dạng dữ liệu sinh trắc học có tính nhạy cảm cao. Khi người dùng tải ảnh cá nhân lên các ứng dụng AI không rõ nguồn gốc hoặc không minh bạch về chính sách bảo mật, dữ liệu có thể bị thu thập, lưu trữ và khai thác vào nhiều mục đích khác nhau mà chủ sở hữu không hề hay biết.

Trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo ngày càng phát triển, dữ liệu khuôn mặt có thể bị lợi dụng để tạo ra các sản phẩm deepfake, giả mạo hình ảnh, giọng nói hoặc danh tính. Đây là công cụ mà các đối tượng xấu có thể sử dụng để thực hiện hành vi lừa đảo tài chính, chiếm đoạt tài sản hoặc phục vụ các hoạt động vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Đáng lo ngại hơn, nhiều người dùng khi tham gia các trào lưu trên mạng xã hội còn vô tình công khai những thông tin cá nhân quan trọng như căn cước công dân, ngày tháng năm sinh, địa chỉ nơi ở, nơi học tập, làm việc hoặc biển số phương tiện. Những dữ liệu này khi kết hợp với hình ảnh khuôn mặt có thể giúp các đối tượng xấu xây dựng hồ sơ thông tin cá nhân tương đối đầy đủ để phục vụ các hình thức lừa đảo công nghệ cao.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc lừa đảo trực tuyến thời gian qua xuất phát từ việc tội phạm mạng thu thập dữ liệu cá nhân được người dùng tự đăng tải trên môi trường số. Từ những thông tin tưởng chừng đơn giản, các đối tượng có thể mạo danh cơ quan chức năng, người thân hoặc tổ chức tài chính nhằm tạo lòng tin và dẫn dụ nạn nhân chuyển tiền.

Trước thực trạng trên, Công an tỉnh Quảng Ninh khuyến cáo người dân cần thận trọng khi sử dụng các ứng dụng AI trên mạng. Người dùng không nên tùy tiện cung cấp ảnh chân dung, dữ liệu khuôn mặt cho các nền tảng không rõ nguồn gốc; hạn chế đăng tải công khai hình ảnh giấy tờ tùy thân và các thông tin riêng tư lên mạng xã hội.

Bên cạnh đó, cần kiểm soát chặt chẽ các quyền truy cập mà ứng dụng yêu cầu, đặc biệt là quyền truy cập thư viện ảnh trên thiết bị. Việc sử dụng hình ảnh trẻ em hoặc hình ảnh chứa thông tin cá nhân nhạy cảm để tham gia các trào lưu trực tuyến cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng nhằm tránh những hệ lụy khó lường.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị người dân ưu tiên sử dụng các nền tảng AI uy tín, công khai chính sách bảo mật dữ liệu rõ ràng, đồng thời thường xuyên rà soát và thiết lập chế độ riêng tư cho tài khoản mạng xã hội để hạn chế nguy cơ bị thu thập thông tin trái phép.

Trong thời đại số, dữ liệu cá nhân đang trở thành tài sản có giá trị. Vì vậy, mỗi người dùng cần nâng cao ý thức bảo vệ thông tin của mình, không vì tâm lý chạy theo trào lưu trên mạng xã hội mà vô tình đánh đổi sự an toàn dữ liệu cá nhân, tạo cơ hội cho các đối tượng xấu lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo và chiếm đoạt tài sản.   

Lường Linh