Huế - thành phố điểm đến 8 di sản được UNESCO công nhận - không tự định vị là điểm đến du lịch giá rẻ, mà hướng đến đa phân khúc khách hàng vẫn đang thu hút nhiều khách “sành điệu” tìm kiếm trải nghiệm tinh tế, chạm đến tâm hồn. Với thiên nhiên phong phú, con người mến khách và di sản văn hóa từ lăng tẩm cổ kính đến lối sống thanh lịch, Huế đang khẳng định sức hút riêng, không chỉ để “check-in” mà còn để hòa mình vào văn hóa bản địa, mang về những hành trình du lịch ý nghĩa.

Trải nghiệm kết nối văn hóa, làm giàu vốn sống

Tại căn nhà gần phủ Gia Hưng Vương của đầu bếp Nguyễn Đặng Thành, đoàn du khách Pháp gồm 6 người đang cùng nhau tham gia một lớp học nấu ăn. Trong căn bếp ấm cúng, ánh sáng dịu nhẹ lọt qua cửa sổ trắng, ông Thành chuẩn bị nguyên liệu, còn du khách hào hứng kể về trải nghiệm từ những điều nhỏ nhặt ở chợ Đông Ba và cuộc sống của người dân.

Bài liên quan

Du lịch giá rẻ có phải lợi thế?: Kỳ 1: Huế điểm đến tinh tế, thu hút du khách sành điệu

Họ thích thú lựa rau củ tươi, khác hẳn đồ đông lạnh ở quê nhà, tò mò với cách tiểu thương Đông Ba buộc rau bằng dây lạt hay trao đổi tiền lẻ. Một du khách làm trong ngành nông nghiệp chia sẻ: “Giá ở chợ Đông Ba rất rẻ so với Pháp. Thức ăn ở Huế khác khẩu vị nhưng ngon nhờ nguyên liệu tươi. Đến đây, tôi nhớ lại thói quen ăn rau củ tốt cho sức khỏe của người Pháp trước đây".

Đối với những du khách này, du lịch không phải cuộc chạy đua check-in mà là cơ hội hiểu biết văn hóa. Họ chọn lối khám phá thay vì nghỉ dưỡng thụ động, khao khát trải nghiệm sâu sắc. Những đôi tay vụng về cuốn chả lá lốt, gói cơm với lá chuối, nấu canh cải với há cảo, hoa chuối thái sợi làm gỏi xen lẫn tiếng cười và hương thơm lan tỏa từ gian bếp.

Đầu bếp Nguyễn Đặng Thành chia sẻ: “Gia đình thường đón các đoàn khách Pháp, Anh, Đức, Ý. Khách Anh giữ khoảng cách, khách Đức khó tính, khách Pháp thích décor, còn khách Ý tinh tế trong từng chi tiết”. Hiểu rõ nhu cầu từng nhóm khách, ông mang lại niềm vui và sự hài lòng ngay trong căn bếp gia đình.

Ông Thành lý giải: “Huế có sự chậm rãi đặc biệt, từ nguồn nước, khí hậu đến con người và văn hóa. Sự khác biệt thể hiện qua cách chế biến món ăn nhỏ, hơi kiểu cách. Người Huế không thương mại hóa để kiếm tiền nhanh. Mưa ở Huế có thể kéo dài, khiến mọi thứ chậm lại. Ngày xưa, các quan ăn 18 món mỗi bữa, mỗi món nhỏ để thưởng thức. Huế không sôi động nhưng là nơi lý tưởng cho những ai sống tích cực".

Cách Huế không xa, làng cổ Phước Tích bên dòng sông Ô Lâu mang vẻ đẹp trầm mặc với nhà rường cổ kính và lò gốm hơn 500 năm vẫn đỏ lửa. Bà Hồ Thị Thanh Hòa - viên chức Trung tâm Dịch vụ Sự nghiệp công Phong Hòa (Phong Điền, TP Huế) - giới thiệu: Làng có lịch sử hơn 500 năm, do một phó tướng thời vua Lê từ Quỳnh Lưu (Nghệ An) khai canh. Dân làng sống bằng nghề gốm, không làm nông.

Ở làng cổ ngày xưa nhà nào cũng có lò gốm. Ngoài ra, họ mưu sinh bằng nghề làm dầu chuồn, buôn cau khô, làm bánh và bột.

Nghề gốm vẫn được lưu giữ, với các lò gốm hiện đại như của anh Lương Thanh Hiền hay lò gốm cổ của ông Lê Trọng Diễn, nơi còn giữ nhiều dụng cụ truyền thống để trình diễn. Du khách đến đây trải nghiệm làm bình vôi, om, bánh phu thê, bánh ít lá gai, thắp hương tại miếu cây thị linh thiêng - dấu tích Chăm từ thế kỷ 13 - được dân làng tôn thờ như thần bảo vệ. Làng còn có 26 nhà rường cổ và cây thị được công nhận di sản Việt Nam năm 2015, từng là nơi ẩn náu của chiến sĩ Việt Minh với nhiều câu chuyện ly kỳ.

Du khách có thể đi theo đoàn hoặc tự khám phá, thưởng thức vả tươi, làm gốm, đạp xe trên đường làng xanh mướt, chơi trò bịt mắt đập om, hoặc vào bếp cùng dân địa phương. Họa sĩ Lê Thanh Hà nhận xét: “Nhiều làng nghề tại Việt Nam chỉ khai thác các công đoạn đơn giản, khiến du khách chưa hiểu hết tinh hoa và giá trị kinh tế chưa cao".

"Tôi cũng đồng tình rằng nhiều làng nghề hiện nay đang cho du khách trải nghiệm nghề thủ công truyền thống ở những công đoạn dễ dàng, như về làng mây tre đan thì chỉ vót tre. Điều đó khiến du khách không nhìn thấy được giá trị đặc sắc của nghề, trong khi chúng ta có thể đưa họ đến những trải nghiệm sâu sắc và đầy đủ giá trị hơn", nghệ nhân thêu Đoan Trang chia sẻ.

Trong khi đó, ông Trần Đăng Huy - sáng lập Local Life Asia - nhận thấy khó khăn trong thu hút du khách đến làng nghề chính là thiếu chỗ lưu trú chuyên nghiệp. Sau cuộc khảo sát tại làng cổ Phước Tích, ông đề xuất xây khu lưu trú và hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế làng. Ông nhấn mạnh: “Chính phủ cần đầu tư hạ tầng, đường sá, cơ sở y tế, điểm lưu trú để kết nối các điểm du lịch xanh, tạo điều kiện cho người dân".

Từ lượng sang chất

Số khách quốc tế đến Việt Nam chưa vượt 20 triệu, với ít khách mới và khách quay lại. Nguyên nhân một phần do sản phẩm du lịch lặp lại, thiếu chiều sâu. Du khách châu Âu khao khát trekking thiên nhiên, homestay miền núi, đạp xe làng cổ, ăn cơm nhà dân, hơn là check-in các công trình hiện đại.

Việt Nam có 34 tỉnh thành, 54 dân tộc, hàng ngàn làng nghề, hàng chục ngàn lễ hội, nơi nào cũng có thể làm du lịch nếu biết cách. Nhưng phải để du khách nhớ mãi, phải có câu chuyện để họ mang về, kể cho bạn bè, khiến họ ‘wow’ và muốn quay lại.

Theo ông Trần Đăng Huy, một tour lý tưởng chỉ cần 5 - 7 điểm dừng, nhưng mỗi điểm phải có dấu ấn đặc biệt. Có thể là bình minh bên bờ suối róc rách, nhấp ngụm trà thơm trong gió mát, ngắm mây lững lờ trôi qua đỉnh núi, hoặc thức dậy giữa khu vườn tràn ngập không khí tinh khiết, sương mai buông xuống mang lại cảm giác hồi sinh kỳ diệu.

"Những hoạt động bền vững như vậy vẫn bị các công ty du lịch né tránh vì đòi hỏi đầu tư lớn vào cộng đồng địa phương, từ sửa chữa nhà cửa, sắp xếp không gian sống đến biến chúng thành sản phẩm du lịch quốc gia. Trước kia, họ có thể thờ ơ nhưng nay để tồn tại, đã đến lúc các công ty du lịch phải tiên phong. Đầu tư để du lịch không chỉ là kinh doanh, mà còn là sứ mệnh bảo tồn và lan tỏa giá trị", ông Huy chia sẻ.

Lấy Đà Nẵng làm ví dụ, du khách có thể đổ về Bà Nà Hills, dạo phố cổ Hội An, nghỉ dưỡng ở khách sạn 3-5 sao. Mọi thứ được sắp xếp chuyên nghiệp đến mức đối với du khách đã nhiều kinh nghiệm sẽ thấy nhàm chán. Du khách dễ rời đi mà không muốn quay lại lần 2, vì chuyến đi chỉ là nghỉ ngơi thuần túy, thiếu những giá trị tinh thần đáng giá để mang về.

Từ thực tế đó có thể thấy, Không chỉ tăng doanh thu, mà cần thiết phải tăng số lượng khách bằng sản phẩm du lịch bền vững, có chiều sâu để tạo hứng khởi. Trong khi đó, nhiều địa điểm thiên nhiên hiện đang bị bê tông hóa, đánh mất bản sắc. Điều này khiến những chuyến đi không mang lại trải nghiệm sâu lắng hay hạnh phúc chân thực.

Du lịch âm nhạc: Sức hút mới của Huế

Huế đang tận dụng xu hướng du lịch âm nhạc, kết hợp nhã nhạc cung đình với nhạc hiện đại. Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh: sự kết hợp này làm phong phú văn hóa, thúc đẩy công nghiệp văn hóa.

Năm 2023, show ca nhạc bùng nổ Black Pink tại Hà Nội thu hút 70.000 khán giả, gồm cả fan quốc tế, khiến nhà hoạch định chính sách đánh giá lại chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa. Theo Future Market Insights, thị trường du lịch âm nhạc toàn cầu đạt 5,5 tỷ USD năm 2022, dự kiến 11,3 tỷ USD trong 10 năm tới, với Việt Nam là điểm sáng ở châu Á.

Tại Huế, Festival Huế với múa hát cung đình và Tuần lễ âm nhạc Quốc tế tạo điểm nhấn. Điển hình như Huế Symphony do BamBoo Artists Agency sản xuất, kết hợp nhã nhạc, dân ca với giao hưởng. CEO BamBoo Artists Agency - Châu Lê - chia sẻ: “Huế đặc biệt với âm nhạc cung đình, dân ca. Thách thức là giữ bản sắc riêng mà vẫn hài hòa”.

Dù giá dịch vụ cao, ông Châu Lê khẳng định: “Người Huế tinh tế, sẵn sàng đầu tư cho văn hóa. Gần 2.000 khán giả lấp đầy Nhà hát Sông Hương mỗi lần diễn là minh chứng".

Chương trình còn hợp tác với doanh nghiệp lữ hành, trở thành sản phẩm du lịch về đêm, tận dụng mưa Huế như đặc trưng văn hóa. Điều đó có thể cho thấy hạnh phúc của du khách không đo bằng giá rẻ, mà bằng những kỷ niệm sâu sắc và chất lượng.

Hiện nay, ngày càng nhiều du khách quốc tế tìm kiếm các điểm đến bền vững ở Việt Nam, nơi họ có thể gặp gỡ con người chân chất, trải nghiệm văn hóa sống động, và góp phần bảo vệ di sản.

Huế - với những trải nghiệm từ căn bếp gia đình đến làng cổ Phước Tích, từ nhã nhạc cung đình đến giao hưởng hiện đại, từ phòng hội nghị đến sân goft cao cấp đang từng bước khẳng định vị thế điểm đến của hạnh phúc và cảm xúc.

Một chuyến đi lý tưởng không cần quá nhiều điểm dừng, nhưng mỗi điểm phải để lại dấu ấn: Từ bình minh bên dòng sông Hương, nhấp ngụm trà thơm trong gió mát, đến khoảnh khắc làm gốm bên lò lửa đỏ. Đó là cách Huế biến du lịch thành hành trình thức tỉnh và lan tỏa giá trị.

 Bảo Hòa