Đây là một tác phẩm sân khấu đặc biệt, quy tụ những tên tuổi lớn như NSND Tống Toàn Thắng, biên đạo múa Tuyết Minh, và NSƯT Trần Quang Khải, với mục tiêu tôn vinh vị vua anh minh, nhà tư tưởng lỗi lạc, đồng thời là Phật hoàng Trần Nhân Tông.

Dự án do Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam phối hợp với Liên đoàn Xiếc Việt Nam tổ chức, đánh dấu sự giao thoa độc đáo giữa hai loại hình nghệ thuật tưởng chừng đối lập: cải lương và xiếc, tạo nên một cách kể chuyện sân khấu hoàn toàn mới.

 Khắc họa vị vua hội tụ Trí - Dũng - Nhân

Vở diễn tập trung tái hiện hành trình cuộc đời của Trần Nhân Tông, từ lúc sinh ra, trưởng thành, đăng cơ, cho đến khi lãnh đạo quân dân Đại Việt ba lần kháng chiến chống Nguyên Mông và những khoảnh khắc sau đó khi ngài lên Yên Tử.

Đồng đạo diễn NSND Tống Toàn Thắng chia sẻ: "Chúng tôi muốn khắc họa một vị vua hội tụ đủ Trí – Dũng – Nhân: anh minh trong trị quốc, nhân hậu trong đối nhân xử thế." Ông cũng nhấn mạnh chi tiết cảm động trong sử sách về việc vua từng cởi áo bào đắp cho tướng giặc tử trận, thể hiện tấm lòng vị tha hiếm có.

Để tăng tính hoành tráng và sự sống động, vở diễn tận dụng tối đa không gian sân khấu vuông mở của Rạp Xiếc Trung ương, kết hợp các kỹ thuật xiếc như cầu bật, leo lưới, tung hứng, cùng hệ thống âm thanh – ánh sáng – trình chiếu hiện đại. Mục đích là để khán giả không chỉ "nhìn" mà còn "cảm" được lịch sử bằng tất cả giác quan.

Độc đáo giao thoa Cải lương – Xiếc 

Điểm độc đáo nhất của "Trần Nhân Tông" là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa cải lương và xiếc. NSƯT Trần Quang Khải, đồng đạo diễn, tiết lộ về kỹ thuật biểu đạt song hành: "Có những lớp diễn nghệ sĩ cải lương sẽ ca diễn phía trước, đồng thời nghệ sĩ xiếc trình diễn minh họa phía sau. Khán giả sẽ có cảm giác như đang xem một bộ phim sống động ngay trên sân khấu – vừa nghe lời ca, vừa thưởng thức chuyển động hình thể".

Hai nghệ sĩ xiếc tài năng từng giành nhiều giải thưởng quốc tế là NSƯT Thanh Tuấn và NSƯT Bùi Thu Hương sẽ đảm nhiệm vai chính, tái hiện khí phách và trí tuệ của vua Trần.

Kịch bản gốc do TS. Bùi Hữu Dược chấp bút, phần chuyển thể cải lương do NSƯT Phan Ngọc Chi đảm nhiệm. Phần âm nhạc được sáng tác và dàn dựng bởi NSND Huỳnh Tú, và thiết kế mỹ thuật do NSND Nguyễn Đạt Tăng phụ trách.

Vở "Trần Nhân Tông" nằm trong nhóm tác phẩm được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đặt hàng năm 2025, hướng tới hai mục tiêu lớn: tôn vinh công đức tiền nhân và mang tính giải trí hiện đại, đưa sân khấu lịch sử đến gần hơn với công chúng đương đại, đặc biệt là thế hệ trẻ.

NSND Triệu Trung Kiên, Phó Giám đốc Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia, cho biết đây là lần thứ ba đơn vị dựng hình tượng Trần Nhân Tông trên sân khấu cải lương. Điểm mới quan trọng lần này là định hướng đưa vở diễn trở thành một sản phẩm văn hóa – du lịch đặc trưng ngay tại phố Trần Nhân Tông (Hà Nội).

"Khán giả, đặc biệt là du khách trong và ngoài nước, khi đến phố mang tên vị vua – Phật hoàng có thể ghé Rạp Xiếc Trung ương để thưởng thức vở diễn. Đây là cách sinh động để họ tìm hiểu lịch sử và tinh thần 'nhân' – 'dũng' của dân tộc," NSND Triệu Trung Kiên kỳ vọng.

Với sự kết hợp sáng tạo giữa nghệ thuật truyền thống và kỹ thuật biểu diễn hiện đại, dự án "Trần Nhân Tông" hứa hẹn sẽ trở thành một dấu ấn mới của sân khấu Việt Nam trên con đường đổi mới và hội nhập.

Hương Mi