Mặc dù vừa khép lại nửa đầu năm 2026 với kết quả đầy khích lệ khi GDP tăng trưởng tới 8,18% – mức cao nhất trong vòng 16 năm qua, nền kinh tế vẫn đòi hỏi một bước chuyển chất lượng về thể chế, năng suất, năng lực công nghệ và sức cạnh tranh của doanh nghiệp để bứt phá lên mức tăng trưởng hai con số. Diễn đàn do Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới phối hợp cùng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức.

Tại sự kiện, PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương nhấn mạnh, bên cạnh việc tiếp tục củng cố nền tảng vĩ mô, trọng tâm điều hành cần chuyển mạnh sang cải cách vi mô đột phá. Đây phải là những giải pháp tác động trực tiếp, tháo gỡ ngay các điểm nghẽn của hoạt động sản xuất kinh doanh, từ đó tạo ra thay đổi rõ rệt về chi phí, năng suất, năng lực tiếp cận nguồn lực và động lực đổi mới cho hàng triệu chủ thể kinh tế. Để các đột phá này thực sự trở thành bệ phóng, GS.TS Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam khẳng định cơ quan quản lý cần đặc biệt lưu ý ba yêu cầu: chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển nhằm mở đường cho sáng tạo; chuyển từ chính sách bình quân sang tập trung có trọng tâm, trọng điểm; và coi chất lượng thực thi là một bộ phận cấu thành của chính sách nhằm tránh lãng phí nguồn lực thời gian.

Đồng thời, lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cũng chỉ ra bốn nhóm giải pháp mang tính kích hoạt cần tập trung triển khai thời gian tới. Trọng tâm hàng đầu là đột phá thể chế cho các khu kinh tế, khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế thông qua mô hình "sandbox" (khung thể chế thử nghiệm đặc thù, vượt trội) để đón đầu làn sóng FDI chất lượng cao và định vị Việt Nam trong chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu. Song song đó, chính sách thuế và tài khóa cần đổi mới theo hướng hỗ trợ chuyên sâu, nhắm trúng đích vào hoạt động nghiên cứu phát triển (R&D), chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn để định hướng hành vi kinh tế thay vì chỉ tập trung thu ngân sách.

Bên cạnh giải pháp tài khóa, dòng vốn cho nền kinh tế cần được khơi thông bằng chính sách tín dụng linh hoạt. Vấn đề cốt lõi không chỉ dừng lại ở lãi suất, mà nằm ở việc đơn giản hóa điều kiện tiếp cận vốn và thiết kế các sản phẩm đặc thù hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, các dự án nông nghiệp công nghệ cao hay các mô hình kinh doanh mới ứng phó hiệu quả trước biến động thị trường. Ở góc độ công nghệ, ông Hồ Đức Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia nhấn mạnh việc nhanh chóng hoàn thiện hành lang pháp lý minh bạch cho trí tuệ nhân tạo (AI), tạo động lực tăng trưởng mới. Tổng hòa các giải pháp thiết thực từ năng lực doanh nghiệp, đổi mới chính sách thuế, tín dụng đến chuyển đổi số và dữ liệu sẽ là mạch dẫn trực tiếp chuyển hóa các chủ trương vĩ mô thành năng lực sản xuất thực tế, giúp Việt Nam bứt phá tiến tới mục tiêu tăng trưởng hai con số bền vững.

PV