Vừa qua, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng đã có buổi làm việc với Cục Sở hữu trí tuệ. Tham dự có Thứ trưởng Lê Xuân Định, Thứ trưởng Hoàng Minh, đại diện lãnh đạo các đơn vị liên quan thuộc Bộ.

Tại buổi làm việc, ông Lưu Hoàng Long, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ đã báo cáo về một số kết quả nổi bật Cục đạt được thời gian qua cùng các nhiệm vụ trọng tâm năm 2025, định hướng tầm nhìn trong giai đoạn tới.

Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định SHTT đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST), đặc biệt trong bối cảnh Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị mới được ban hành, nhấn mạnh vai trò của KHCN, ĐMST, CĐS trong sự phát triển và thịnh vượng của đất nước.

Dẫn quy luật “Một quốc gia phát triển thì 80% tài sản của quốc gia đó là tài sản vô hình, tài sản trí tuệ” được các tác giả Arnold Kling, Nick Schulz nêu ra trong cuốn sách “Từ đói nghèo đến thịnh vượng”, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cũng khẳng định đội ngũ làm SHTT sẽ là một lực lượng chính góp phần vào sự thịnh vượng của Việt Nam, thông qua việc thúc đẩy phát triển tài sản trí tuệ quốc gia.

Đứng trước những yêu cầu mới trong kỷ nguyên phát triển của đất nước, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh Cục Sở hữu trí tuệ cần phải đẩy mạnh công tác chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo.

Bộ trưởng nêu rõ, để phát triển bền vững, theo chu kỳ 10 năm, mỗi tổ chức đều cần có đường hướng mới, sự phát triển mới, có triết lý mới, hay khởi tạo một cái gì đó mới. 

Do đó, Cục SHTT buộc phải thay đổi tư duy, đổi mới cách làm, tập trung vào nhiệm vụ thúc đẩy phát triển tài sản vô hình, tài sản trí tuệ dựa trên việc biến các kết quả nghiên cứu, sáng tạo thành tài sản.

Bộ trưởng gợi ý, phải tăng cường học hỏi kinh nghiệm từ các nước xung quanh, đồng thời, phải thường xuyên cập nhật các số liệu, dữ liệu để đánh giá vị trí của Sở hữu trí tuệ Việt Nam trên thế giới.

Bộ trưởng Bộ KHCH nhấn mạnh, muốn CĐS, trước hết phải hiểu thật sâu sắc công việc mình để tối ưu quy trình xử lý công viêc, tự động hóa phần việc nào để tiết kiệm thời gian xử lý, phải thay đổi quy trình như thế nào cho phù hợp với môi trường số. CĐS phải giúp người lao động bớt việc, bớt vất vả, hiệu quả công việc tăng lên, thời gian làm việc giảm đi.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh, dữ liệu và làm sạch dữ liệu cũng là yếu tố then chốt khi triển khai CĐS. Nếu chỉ chú ý viết phần mềm mà không đầu tư cho làm sạch và dán nhãn dữ liệu thì không thể có phần mềm thông minh và xuất sắc, do đó cần dành một khoản ngân sách đáng kể để làm sạch dữ liệu khi thực hiện CĐS.

Bộ trưởng nhấn mạnh chủ trương của Bộ trong năm 2025 là nghiên cứu KHCN trong Bộ sẽ tập trung vào phát triển các công cụ hỗ trợ cán bộ, góp phần tăng năng suất lao động, giảm tải công việc. Cục SHTT phối hợp với Văn phòng Bộ, Cục Chuyển đổi số quốc gia để sử dụng các công cụ cần thiết nhằm cải tiến quy trình làm việc, nâng cao năng suất lao động, đặc biệt trong bối cảnh năm 2025 là năm Cục đang quyết liệt giải quyết các đơn đăng ký văn bằng sáng chế tồn đọng từ nhiều năm qua. Bộ trưởng đánh giá cao tinh thần này của lãnh đạo và cán bộ công chức của Cục. Để đạt được mục tiêu này, cả Cục phải vào cuộc, phải làm việc ngày đêm, có như vậy, mới hiểu được giá trị của đoàn kết, mới chia sẻ với nhau và mới thấy giá trị của công nghệ.

Về xử lý đơn tồn đọng liên quan đến khiếu nại và xác lập quyền SHTT, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng chỉ đạo Cục ưu tiên giải quyết các đơn liên quan đến doanh nghiệp nước ngoài, góp phần cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao khả năng cạnh tranh quốc gia.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh vai trò nhận thức của xã hội đối với SHTT và cho rằng nhận thức trong xã hội về vấn đề này còn rất hạn chế. Cần tăng cường truyền thông, đào tạo và nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp và người dân trong 5-10 năm tới với việc mở rộng truyền thông trên các cơ quan báo chí lớn, có độ phủ rộng.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cũng nhấn mạnh vai trò thiết yếu của sàn giao dịch công nghệ, trong đó SHTT phải được tích hợp để tạo ra một hệ sinh thái. Đây là một cặp bài trùng không thể tách rời. Trước đây, SHTT chưa thực sự gắn với KHCN, với tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng để phát huy tối đa sức mạnh tổng hợp.

Kết thúc buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định vai trò quan trọng của SHTT, KHCN, ĐMST, CĐS trong phát triển ngành, phát triển đất nước.

Bộ trưởng trích dẫn cuốn "Từ đói nghèo đến thịnh vượng" của hai tác giả Arnold Kling và Nick Schulz. Theo đó, tại các nước phát triển, nhất là các nước thuộc OECD, 80% tổng tài sản quốc gia là tài sản trí tuệ. Tài sản trí tuệ là vô hạn, tài sản hữu hình là hữu hạn. Do đó, phải tập trung xây dựng tài sản trí tuệ, biến các kết quả nghiên cứu thành tài sản trí tuệ.

Đặt trong bối cảnh hội nhập, Bộ trưởng yêu cầu Cục phải đặt mục tiêu cụ thể, ví dụ top 30, top 50 toàn cầu về CĐS trong lĩnh vực SHTT, top 3 trong ASEAN.

Để chuẩn bị nguồn nhân lực cho lĩnh vực SHTT, Bộ trưởng chỉ đạo Cục cần phối hợp ngay với Học viện Công nghệ BCVT xây dựng bộ môn hay chuyên ngành về SHTT và tuyển sinh ngay trong năm 2025.

Bộ trưởng yêu cầu Thứ trưởng Hoàng Minh chỉ đạo Cục SHTT xây dựng và hoàn thiện bộ chỉ số đo lường tài sản trí tuệ ngay trong tháng 6. Muốn quản lý và thúc đẩy phát triển lĩnh vực này thì phải đo được, cái gì không đo được thì không quản lý được.

Về xây dựng hành lang pháp lý trong lĩnh vực SHTT, Bộ trưởng giao Cục SHTT xây dựng, hoàn thiện Luật SHTT sửa đổi, ban hành Chiến lược phát triển SHTT, và xây dựng Kế hoạch hành động đến năm 2030. Bộ trưởng khẳng định: Không thúc đẩy SHTT thì không phát triển được KHCN Việt Nam, không có thị trường, không có giao dịch ĐMST.

Kết luận buổi làm việc, người đứng đầu ngành KH&CN nhận định: Cục SHTT đã có lịch sử 43 năm, đã bước sang thập kỷ thứ năm. Đây là lúc phải có sự đổi mới, triết lý mới, đường hướng mới, có như vậy mới phát triển bền vững. Bộ trưởng ví Bộ KHCN như một bàn tay với năm ngón tay: Tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng và SHTT là hai ngón ngoài, còn 3 ngón giữa là KHCN, ĐMST và CĐS. Với quan điểm như vậy, sứ mệnh của Cục SHTT sẽ lớn hơn rất nhiều.

PV