Theo ông Phan Quý Phương – Phó Chủ tịch UBND TP Huế, thời gian qua, Huế triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để vừa phát triển kinh tế nhưng không đánh đổi về môi trường và đạt kết quả tích cực với tốc độ tăng trường GRDP 6 tháng đầu năm 2025 là 9,39% và tiếp tục phấn đấu tăng trưởng cả năm 2 con số.

Trong thu hút đầu tư, TP Huế chú trọng phát triển công nghiệp xanh, công nghiệp sạch và công nghiệp kỹ thuật cao nhằm tạo ra giá trị tăng cao nhưng đảm bảo về sự cân bằng với môi trường. 

Vượt qua thách thức định hình tương lai

Một trong những điển hình trong thu hút công nghiệp xanh thời gian qua có thể kể đến các Dự án Khu phức hợp sản xuất lắp ráp Kim Long Motor Huế với quy mô khoảng 165 ha, vốn đầu tư khoảng 1 tỷ USD, sử dụng đây chuyển công nghệ hiện đại. Đây là bước đi lớn trong phát triển ngành công nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô và là một biểu tượng cho xu hướng chuyển mình mạnh mẽ của các ngành công nghiệp sản xuất ô tô có tỷ trọng nội địa hóa lớn nhất tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Theo ông Phan Quý Phương, Dự án đóng vai trò chủ chốt trong tạo hệ sinh thái công nghiệp ô tô, thúc đẩy việc chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và tạo ra hàng nghìn việc làm chất lượng cao cho người lao động. Đó được xem là tín hiệu tích cực của thành phố Huế trong bối cảnh Việt Nam hướng tới phát triển công nghiệp xanh, bền vững và hiện đại.

Tại Việt Nam, với 96% doanh nghiệp địa phương là nhỏ và siêu nhỏ, khả năng đầu tư vào công nghệ xanh còn hạn chế, chỉ khoảng 23,9% doanh nghiệp mới thành lập thuộc lĩnh vực khoa học công nghệ, và tỷ lệ nhân lực xanh chỉ chiếm 3,6% tổng việc làm trong 39 nghề xanh. Hơn nữa, để đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050, Việt Nam cần khoảng 380 tỷ USD, nhưng dư nợ tín dụng xanh đến cuối năm 2022 chỉ đạt gần 500.000 tỷ đồng, chiếm vỏn vẹn 4,2% tổng dư nợ nền kinh tế.

Tại Huế, một số khu công nghiệp như Phong Điền (lấp đầy 74%), Phú Đa (43%) và La Sơn (37% vào năm 2025) vẫn chưa đạt tỷ lệ lấp đầy cao, hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ, thiếu hệ thống xử lý nước thải hiện đại, khiến việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường trở nên nhiều thách thức hơn.

Dù vậy, TP. Huế đã xác định chuyển đổi xanh là nhiệm vụ trọng tâm để đạt đột phá phát triển, triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm phát triển kinh tế mà không hy sinh môi trường.

Trong lĩnh vực thu hút đầu tư, TP. Huế ưu tiên phát triển công nghiệp xanh, sạch và công nghệ cao để tạo giá trị gia tăng cao đồng thời đảm bảo sự hài hòa với môi trường.

PGS.TS Trần Đình Thiên – Viện Kinh tế Việt Nam – nhận định rằng, xu hướng chuyển từ kinh tế "nâu" sang kinh tế xanh là mệnh lệnh sống còn, một "cưỡng bức thực thi" toàn cầu đối với mọi quốc gia, doanh nghiệp và cá nhân. Ông nhấn mạnh: "Nếu đặt mục tiêu xóa nghèo thì cứ nghèo mãi, còn nếu đặt mục tiêu làm giàu thì cái nghèo sẽ biến mất lúc nào không biết. Việt Nam đang nỗ lực chuyển từ kinh tế 'Nâu' sang 'Xanh'".

Để đạt Net Zero 2050, Việt Nam cần nguồn vốn khổng lồ từ Ngân hàng Thế giới (WB) và các tổ chức khác. PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng, kinh tế xanh trong nền kinh tế thị trường hiện đại phải tuân thủ các nguyên tắc: cơ cấu kinh tế mới với hệ thống tiêu chuẩn xanh quốc gia, cạnh tranh tự do – lấy xanh nuôi xanh; Nhà nước đóng vai trò "bà đỡ" qua các chế tài, chính sách phù hợp, liên kết quốc tế và tham gia thị trường tín chỉ carbon. Từ đó, thu hút đầu tư, xây dựng nền kinh tế tuần hoàn – sinh thái, đô thị thông minh, và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Tùy theo văn hóa và mức độ phát triển, mỗi địa phương có con đường riêng để tăng trưởng xanh. Các giải pháp chuyên gia đề xuất bao gồm thí điểm cơ chế "tự quyết, tự làm, tự chịu trách nhiệm"; cam kết xây dựng thành phố đặc sắc đáng đến và đáng sống với chân dung mục tiêu TP. Sinh thái – Văn hóa đẳng cấp; xác định tiêu chuẩn xanh cho thành phố. Đồng thời, xây dựng hệ thống khuyến khích đầu tư xanh, chương trình chuyển đổi khu công nghiệp sinh thái/chuỗi, chương trình đô thị xanh – thử nghiệm giao thông xanh, và truyền thông về thách thức sinh tử cũng như cơ hội chuyển đổi xanh cho doanh nghiệp – xã hội.

Các lĩnh vực tiềm năng cho đầu tư phát triển khu công nghiệp xanh tại TP Huế

Theo PGS.TS Trương Tấn Quân – Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế, năm 2015 Việt Nam có 313 khu kinh tế, đến năm 2025 con số này tăng lên 418 khu công nghiệp, trong đó khoảng 300 khu đang hoạt động, và dự kiến đến năm 2030 đạt 575 khu. Các khu vực trọng điểm đã thu hút hơn 10.000 dự án đầu tư trong nước và 11.000 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký khoảng 340 tỷ USD, chiếm 50% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Chúng đóng góp 60% giá trị xuất khẩu công nghiệp, 50% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia, chuyển dịch cán cân thương mại từ nhập siêu sang cân bằng, và tạo việc làm cho khoảng 4,1 triệu lao động trực tiếp.

Để chuyển đổi xanh và giảm phát thải carbon tại các khu công nghiệp, mô hình khu công nghiệp sinh thái và xanh đang trở thành xu hướng tất yếu trên thế giới. Khu công nghiệp sinh thái là nơi doanh nghiệp áp dụng sản xuất sạch hơn, sử dụng tài nguyên hiệu quả, và hợp tác cộng sinh công nghiệp. Còn khu công nghiệp xanh là mô hình sinh thái hướng tới phát triển bền vững, áp dụng nguyên tắc giảm chất thải, tái sử dụng và tái chế.

TP. Huế sở hữu nhiều tiềm năng và lợi thế để phát triển theo hướng công nghiệp, dịch vụ hiện đại, kinh tế số và bền vững; kết nối các trục kinh tế, hành lang Bắc-Nam, Đông-Tây và kinh tế đô thị hướng biển. Thành phố có hệ sinh thái đa dạng với rừng, núi, đồng bằng, đầm phá và biển; lưu giữ giá trị văn hóa di sản; là trung tâm lớn về khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo chất lượng cao. Đặc biệt, các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, đầu tư khu kinh tế và công nghiệp của Huế hỗ trợ mạnh mẽ.

Năm 2025, Huế có 2 khu kinh tế (Chân Mây – Lăng Cô và Cửa khẩu A Đớt), 6 khu công nghiệp đang hoạt động và 10 cụm công nghiệp. Đến năm 2030, dự kiến 27 cụm công nghiệp với tổng diện tích khoảng 1.330 ha. Giai đoạn 2020-2025, các khu công nghiệp thu hút vốn đăng ký 48.670 tỷ đồng, đóng góp 21.600 tỷ đồng cho ngân sách, chiếm 45% tổng thu thành phố.

Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô định hướng đa ngành, kết nối giao thương quốc tế, khuyến khích sản xuất sạch và thân thiện môi trường, hiện có 55 dự án còn hiệu lực, trong đó 15 dự án FDI. Khu công nghiệp Phú Bài như Gilimex Huế (460,85 ha) đang xây dựng hạ tầng theo hướng xanh. Các khu công nghiệp – đô thị – dịch vụ như La Sơn (1.500 ha) và Phong Điền (1.850 ha) cũng đang phát triển.

PGS.TS Trương Tấn Quân đề xuất các giải pháp: Tăng cường chính sách hỗ trợ tài chính, tín dụng xanh cho khu công nghiệp xanh và đổi mới công nghệ; tạo điều kiện cơ chế chính sách cho dự án công nghệ cao; đầu tư hạ tầng giao thông, logistics; tổ chức đào tạo nâng cao năng lực quản trị khu công nghiệp xanh, hướng tới chứng nhận môi trường toàn cầu. Đồng thời, định hướng ngành nghề ưu tiên, tăng cường phối hợp giữa nhà nước, doanh nghiệp, cộng đồng và tổ chức quốc tế để đạt tăng trưởng xanh, hội nhập bền vững.

Chiều 19/9, tại Khách sạn Indochine Palace, TP. Huế, diễn ra Hội thảo “Chuyển đổi Xanh và Chiến lược thu hút đầu tư công nghiệp tại TP. Huế” – hoạt động trong khuôn khổ dự án Việt Nam Xanh do Báo Tuổi Trẻ và Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Vietnam) phối hợp với UBND TP. Huế tổ chức.

Hội thảo nhằm hiện thực hóa chủ trương phát triển công nghiệp xanh, bền vững, đồng thời quảng bá hình ảnh Huế như một thành phố di sản tiên phong trong chuyển đổi xanh, thu hút đầu tư công nghệ cao, hướng tới xây dựng “Huế Xanh” – hiện thực hóa mục tiêu lớn của Chính phủ và khát vọng của chính quyền TP. Huế.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP. Huế Phan Quý Phương nhấn mạnh: Thành phố đã và đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào công nghiệp xanh, công nghiệp sạch và công nghệ cao như: hỗ trợ hạ tầng, xử lý nước thải tuần hoàn, đổi mới – chuyển giao công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ… Đồng thời, thành lập 4 tổ công tác để trực tiếp tháo gỡ khó khăn cho các dự án trọng điểm.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Phan Quý Phương, Huế sẽ tiếp tục tập trung lập quy hoạch, mở rộng quỹ đất, định hình các khu công nghiệp xanh – sinh thái, ưu tiên thu hút ngành kỹ thuật cao, thân thiện môi trường. Thành phố khuyến khích doanh nghiệp sử dụng năng lượng tái tạo, đồng thời đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông, logistics, khu nhà ở cho chuyên gia, công nhân; cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian cấp phép.

Tại hội thảo, các đại biểu đã thảo luận về tiềm năng phát triển khu công nghiệp xanh tại TP. Huế, kinh nghiệm từ Nhật Bản, xu hướng đầu tư công nghiệp xanh vào Việt Nam nói chung và Huế nói riêng. Trong phiên thảo luận mở, các chuyên gia đề xuất thành phố cần sớm đưa ra định hướng và giải pháp cụ thể để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các khu công nghiệp xanh, tuần hoàn; phát triển mối quan hệ cộng sinh công nghiệp; thúc đẩy tái sử dụng nguyên liệu, nước, chất thải, phế liệu… nhằm tối ưu hóa nguồn lực và tăng hàm lượng “xanh” trong sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang các thị trường lớn.

Chủ tịch UBND TP. Huế Nguyễn Văn Phương khẳng định: “Huế kiên định theo đuổi mục tiêu phát triển xanh, bền vững. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong suốt quá trình nghiên cứu, triển khai và vận hành dự án tại Huế”

Trong khuôn khổ hội thảo, UBND TP. Huế cũng đã ký kết hợp tác chiến lược với một số doanh nghiệp chuyển đổi xanh tiêu biểu và trao giấy chứng nhận đầu tư cho các dự án mới, mở ra những cơ hội hợp tác sâu rộng trong lĩnh vực công nghiệp xanh.

Bảo Hòa