Điều gì khiến các vụ ngộ độc thực phẩm do bánh mì gia tăng?
Gần đây nhất là vụ nghi ngộ độc sau khi ăn bánh mì tại một tiệm trên đường Đồ Chiểu, phường Vũng Tàu (TP Hồ Chí Minh). Tính đến ngày 6-3, theo báo cáo của Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, tổng cộng 108 người đã đến khám và điều trị với các triệu chứng rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, một số trường hợp kèm theo sốt, tất cả đều có liên quan đến ăn bánh mì tại tiệm bánh này.
Kết quả xét nghiệm cho thấy 29 trong số 51 mẫu phân của bệnh nhân dương tính với vi khuẩn Salmonella là tác nhân thường gặp gây nhiễm khuẩn đường tiêu hóa lây qua thực phẩm.
Không chỉ vụ việc tại Vũng Tàu, nhiều vụ ngộ độc quy mô lớn liên quan đến bánh mì cũng từng xảy ra trước đó. Tháng 5/2024, hơn 500 người bị ngộ độc sau khi ăn bánh mì tại một cửa hàng ở Đồng Nai. Kết quả xét nghiệm xác định nguyên nhân là vi khuẩn Salmonella có trong các nguyên liệu như pate, thịt lợn đã qua chế biến, chả lụa và dưa muối chua.
Tiếp đó, ngày 5/11/2025, một vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra sau khi người dân ăn bánh mì tại hai cửa hàng cùng hệ thống ở Gò Vấp và Bình Thạnh (TP Hồ Chí Minh). Số ca ngộ độc sau đó tăng lên 299 người và phải cấp cứu tại 14 bệnh viện.
Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, “thủ phạm” thường nằm ở các nguyên liệu ăn kèm như pa tê, thịt nguội, bơ…, trong đó nguy cơ cao nhất thường đến từ pa tê khối tự sản xuất tại các cơ sở bán lẻ. Pa tê thường được làm từ gan heo, mà đây là cơ quan có chức năng thải độc của cơ thể động vật nên có thể tích tụ một số chất không mong muốn trong quá trình sống.
Không những thế, trong quá trình giết mổ, nếu ruột heo bị vỡ, vi khuẩn từ hệ tiêu hóa cũng có thể lây nhiễm sang gan. Ngoài ra, vi khuẩn còn có thể xâm nhập trong quá trình chế biến thông qua tay người bán, dụng cụ không sạch hoặc môi trường chợ búa trước khi nguyên liệu được đưa về cơ sở sản xuất. Thực tế tại nhiều điểm bán bánh mì, pa tê thường được làm thành khối lớn nặng khoảng 0,5–1 kg để dùng dần.
Theo PGS.TS. Nguyễn Duy Thịnh, cách làm này giúp tiết kiệm chi phí và giữ hương vị nhưng do không được đóng hộp kín và tiệt trùng nên nguy cơ nhiễm khuẩn cao hơn. Nếu bảo quản không có thiết bị làm lạnh đạt chuẩn, vi khuẩn có thể phát triển rất nhanh. Về các tác nhân gây ngộ độc, ông Thịnh cho biết nguyên nhân thường gặp là các vi khuẩn như Salmonella, E.coli có thể gây ra các triệu chứng tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn hoặc nôn ói sau khi ăn phải thực phẩm bị nhiễm khuẩn.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn gây bệnh thường không có dấu hiệu bất thường về màu sắc hay mùi vị, vì vậy người tiêu dùng rất khó nhận biết bằng cảm quan thông thường. Khi bị ngộ độc thực phẩm, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, sốt hoặc mệt mỏi. Trong một số trường hợp nặng, người bệnh có thể bị mất nước và rối loạn điện giải, cần được điều trị tại cơ sở y tế.
Người dân được khuyến cáo nên lựa chọn những địa điểm bán bánh mì bảo đảm vệ sinh, có nguồn gốc nguyên liệu rõ ràng và điều kiện bảo quản phù hợp. Đồng thời, các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố cần tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn thực phẩm từ khâu chuẩn bị nguyên liệu, chế biến đến bảo quản và phục vụ, nhằm hạn chế nguy cơ ngộ độc thực phẩm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
TH