Sự kiện là bước đi cụ thể nhằm quán triệt Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị và triển khai Nghị quyết số 253/2025/QH15 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách mang tính đột phá cho ngành năng lượng. Với sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp, diễn đàn đã làm rõ bức tranh tổng thể về chiến lược phát triển năng lượng quốc gia trong bối cảnh mới, hướng tới mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng và cam kết giảm phát thải ròng.

Trong phiên khai mạc, ban tổ chức nhấn mạnh rằng Nghị quyết 253/2025/QH15 đã tạo ra một hành lang pháp lý quan trọng để tháo gỡ các “điểm nghẽn” kinh niên về quy hoạch, thủ tục đầu tư và huy động nguồn lực. Đặc biệt, các cơ chế mới tập trung ưu tiên phát triển điện gió ngoài khơi, năng lượng tái tạo và hệ thống lưu trữ năng lượng  những thành phần cốt lõi để hình thành thị trường điện cạnh tranh, minh bạch. Tuy nhiên, nhìn lại thực tiễn giai đoạn 2020 - 2025, các đại biểu cho rằng yêu cầu cấp thiết hiện nay không chỉ là ban hành chính sách mà là tổ chức thực hiện sao cho đồng bộ, thực chất, đảm bảo các quy hoạch như Quy hoạch điện VIII điều chỉnh sớm đi vào cuộc sống để hỗ trợ đà tăng trưởng kinh tế.

Về bài toán tài chính, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, đã đưa ra những số liệu đáng chú ý khi ước tính nhu cầu vốn cho ngành năng lượng giai đoạn 2026 - 2030 lên tới hơn 77 tỷ USD, tương đương trung bình 15 tỷ USD mỗi năm. Nếu tính đến tầm nhìn 2050, con số này có thể đạt tới 400 tỷ USD, trong đó riêng quá trình chuyển đổi năng lượng xanh cần hơn 135 tỷ USD. Dù khu vực tư nhân và FDI đã chiếm trên 50% tổng vốn đầu tư từ năm 2001 đến nay, cùng sự bứt phá của tín dụng xanh với dư nợ gần 290 nghìn tỷ đồng, nhưng quy mô tài chính hiện tại vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế. Điểm nghẽn lớn nhất được chỉ ra là thiếu danh mục dự án cụ thể, đủ điều kiện giải ngân và các cơ chế chia sẻ rủi ro trong mô hình đối tác công tư (PPP) vẫn còn bỏ ngỏ.

Để khơi thông các nguồn lực này, diễn đàn đã ghi nhận nhiều kiến nghị về việc sớm hoàn thiện khung pháp lý, trọng tâm là xây dựng luật riêng cho năng lượng tái tạo và rà soát đồng bộ Luật Điện lực, Luật Dầu khí. Các chuyên gia nhấn mạnh giá điện cần được xác định theo nguyên tắc cạnh tranh và cập nhật theo tín hiệu thị trường để tạo sức hút cho vốn ngoại. Song song đó, việc giải quyết dứt điểm các vướng mắc về đất đai, môi trường và thủ tục hành chính cho các dự án tồn đọng là điều kiện tiên quyết để khôi phục niềm tin của nhà đầu tư. Việc kết hợp chặt chẽ giữa phát triển nguồn điện với hạ tầng truyền tải và hệ thống lưu trữ sẽ là "chìa khóa" giúp Việt Nam nâng cao khả năng tự chủ trước những biến động địa chính trị và thị trường năng lượng toàn cầu.

BH