Tâm điểm của phiên thảo luận là các đề xuất bổ sung, hoàn thiện hành vi bị nghiêm cấm trong không gian mạng, đặc biệt là việc kiểm soát hành vi lạm dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để lan truyền tin giả, lừa đảo, nhằm củng cố niềm tin và bảo vệ người dân trong kỷ nguyên số.

Nghiêm cấm hành vi lạm dụng AI để lan truyền thông tin sai sự thật và lừa đảo 

Các đại biểu Quốc hội đánh giá cao nỗ lực của Ban soạn thảo trong việc hợp nhất Luật An ninh mạng 2018 và Luật An toàn thông tin mạng 2015, kịp thời cập nhật các hành vi vi phạm mới nhằm lấp đầy khoảng trống pháp lý. Tuy nhiên, trước xu hướng tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi, nhiều ý kiến đề nghị bổ sung quy định cấm đối với việc sử dụng AI.

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam (Cần Thơ) dẫn chứng các vụ việc lừa đảo nghiêm trọng, trong đó đối tượng mạo danh cơ quan chức năng, khai thác triệt để sự thiếu kỹ năng về an toàn mạng của người dân. Đại biểu nhấn mạnh xu hướng lạm dụng công nghệ Deepfake và AI để cá nhân hóa hành vi lừa đảo đang gia tăng.

Do đó, đại biểu kiến nghị bổ sung tại Điều 9 - Các hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng, nội dung cấm sử dụng AI giả mạo khuôn mặt, giọng nói và các công nghệ giả mạo khác nhằm mạo danh tổ chức, cá nhân để lừa đảo, xuyên tạc, gây nhầm lẫn hoặc xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Hoàn thiện tiêu chí và cơ chế giám sát trong Luật 

Bên cạnh vấn đề AI, đại biểu Hà Ánh Phượng (Phú Thọ) cũng đưa ra các ý kiến quan trọng nhằm hoàn thiện dự thảo Luật An ninh mạng:

Làm rõ tiêu chí: Cần làm rõ tiêu chí xác định “thông tin sai sự thật gây thiệt hại trong lĩnh vực kinh tế” để phân biệt rõ ràng giữa hoạt động phân tích - dự báo thị trường hợp pháp với hành vi tung tin thất thiệt, thao túng thị trường.

Bảo vệ trẻ em: Hoàn thiện tiêu chí xác định nội dung gây hại đối với trẻ em để tránh áp dụng thiếu thống nhất. Đồng thời, cần bổ sung nguyên tắc bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư khi áp dụng biện pháp kỹ thuật phòng chống xâm hại trẻ em.

Cơ chế giám sát độc lập: Liên quan đến yêu cầu ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm, đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết của cơ chế giám sát độc lập và quyền khiếu nại, khởi kiện của tổ chức, cá nhân nhằm đảm bảo tính minh bạch, tránh lạm quyền trong thực thi.

Đại biểu Hà Ánh Phượng nhấn mạnh, mục tiêu cuối cùng là phải bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ an ninh mạng quốc gia và quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, minh bạch.

Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang đã phát biểu giải trình, làm rõ các ý kiến đại biểu. Bộ trưởng khẳng định dự thảo luật được xây dựng trên cơ sở hợp nhất hai luật hiện hành và tiếp tục nội luật hóa các quy định của Công ước quốc tế về phòng, chống tội phạm mạng mà Việt Nam đã chủ động thúc đẩy.

Bộ trưởng nhấn mạnh trong kỷ nguyên số, cần có một cơ chế phối hợp thống nhất giữa các lực lượng để chia sẻ thông tin và ứng phó sự cố, khẳng định không một quốc gia, tổ chức hay doanh nghiệp nào có thể tự mình bảo đảm an ninh mạng một cách độc lập.

Về phân công trách nhiệm, Bộ Công an sẽ quy định chi tiết việc quản lý sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng và mã hóa bảo vệ bí mật nhà nước, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Quốc phòng để bảo vệ không gian mạng quốc gia.

Phạm Tuấn