Diễn đàn Tương lai số Việt Nam 2025 với chủ đề “Phát triển, ứng dụng công nghệ chiến lược cho chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc - Đòn bẫy kiến tạo tương lai số cho Việt Nam hội nhập” diễn ra sáng 19-11 thu hút sự quan tâm của chuyên gia gia, cơ quan quản lý và cộng doanh nghiệp. Sự kiện báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp với Viện Công nghệ thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức, thúc đẩy kết nối tri thức và chia sẻ giải pháp trong phát triển nền tảng truy cập nguồn gốc số theo chuẩn quốc tế, hướng tới minh bạch hóa toàn bộ bộ giá trị sản phẩm chuỗi.

Phát biểu khai mạc, ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam khẳng định: Nghị quyết 57-NQ/TW là “chìa khóa vàng” tranh luận về tiến trình xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia gia, phát triển nền tảng số Make in Vietnam và AI hóa toàn bộ chuỗi giá trị sản xuất kinh doanh. Trong bối cảnh đó, truy xuất nguồn gốc được xem là yếu tố cốt lõi để bảo vệ người tiêu dùng, tạo niềm tin thị trường và nâng cao sức mạnh cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam.

Đại diện Ban chỉ đạo 389 quốc gia nhận định công nghệ truy xuất nguồn gốc đang trở thành công cụ thiết yếu tại nhiều nền kinh tế phát triển, nơi tính minh bạch được coi là điều kiện bắt buộc để hàng hóa lưu thông hợp pháp và đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Dù Việt Nam đã phát triển nhiều mô hình ứng dụng công nghệ truy xuất trong thời gian qua, hiệu quả vẫn chưa tương xứng với tiềm năng thiếu đồng bộ, liên thông dữ liệu và hệ thống tiêu chuẩn khung nhất.

Các chuyên gia cũng đánh giá công nghệ bán chip RFID là một bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số, đặc biệt khi được áp dụng vào các dạng sản phẩm nhận dạng, quản lý kho vận và cung cấp chuỗi hóa học. RFID cho phép theo dõi dữ liệu theo thời gian thực hiện, thoát chế độ kiểm tra và tăng tốc độ truy cập, từ đó quản lý doanh nghiệp ở mức tối ưu. Khi kết hợp RFID với blockchain, AI và nền tảng dữ liệu lớn, hệ thống xuất nguồn gốc sẽ trở nên bảo mật, minh bạch hơn, giúp hàng hóa Việt Nam đáp ứng các yêu cầu sâu sắc của thị trường quốc tế.

Tại diễn đàn, đại diện Công ty TNHH Zebra Technologies và Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam chia sẻ những giải pháp công nghệ thực tiễn trong xác thực và truy xuất hàng hóa, hướng tới tăng cường năng lực cạnh tranh và củng cố vị thế thương hiệu Việt. Theo các chuyên gia, khi áp dụng đúng chuẩn mực quốc tế, công nghệ sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ minh bạch hóa sản phẩm, mà còn giảm đáng kể chi phí vận hành trong thời gian dài hạn.

Tại diễn đàn, có nhiều tham khảo quan trọng được trình bày, trong đó có các nội dung: thực trạng truy cập nguồn gốc trong quản lý lưu thông hàng hóa theo Đề án 319; mô hình truyền nguồn gốc chuẩn quốc tế ứng dụng chip RFID; ứng dụng blockchain để giải quyết bài toán xác thực dữ liệu sản xuất quốc gia. Tọa đàm “Công nghệ truy xuất nguồn gốc và năng lượng cạnh tranh hàng hóa Việt Nam” tạo điều kiện để doanh nghiệp trao đổi trực tiếp với đại diện các ngành, chia sẻ khó khăn trong quá trình số hóa chuỗi cung ứng và đề xuất hướng giải quyết.

Kết luận diễn đàn, Giáo sư, Tiến sĩ Chu Hoàng Hà – Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhấn mạnh truy xuất nguồn gốc không chỉ là yêu cầu của thị trường mà còn là điều kiện để đảm bảo minh bạch, chất lượng hóa học và bảo vệ quyền lợi tiêu dùng. Ông khẳng định việc ứng dụng các công nghệ chiến lược như RFID, IoT, blockchain, dữ liệu lớn và AI là động lực để hình thành hệ thống sinh thái truy xuất hiện đại, liên thông và an toàn, đáp ứng tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW.

Giáo sư Chu Hoàng Hà cũng đề xuất một số định hướng quan trọng: hoàn thiện hệ thống pháp lý nhất; tăng cường phối hợp giữa các chuyên ngành; Cung cấp hoạt động tư vấn hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm chi phí tiếp cận công nghệ; xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ hóa cơ sở dữ liệu theo Chỉ thị 18/CT-TTg về kết nối, chia sẻ dữ liệu điện tử thương mại máy chủ.

Về phía cơ quan quản lý, ông Nguyễn Đức Lê đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương)  nêu rõ thực tế áp dụng mã số, mã vạch theo tiêu chuẩn GS1 tại Việt Nam còn thiếu đồng bộ. Một số doanh nghiệp tự xây dựng tiêu chuẩn riêng biệt, dẫn tới “ngôn ngữ lập trình” trong ứng dụng chuỗi và ngăn cản quá trình hợp nhất dữ liệu ở cấp quốc gia. Ngoài ra, mức độ hóa hóa trong doanh nghiệp chưa đồng đều, đặc biệt tại các đơn vị nhỏ, tạo dữ liệu bị phân mảnh, không liên quan, dễ hình thành thành các “đảo số”.

Ông Lê chỉ ra rằng công cụ truy cập phổ biến hiện nay mã QR tĩnh chưa đáp ứng được yêu cầu giám sát dữ liệu theo thời gian thực hiện và dễ dàng được sao chép, dẫn đến nguy cơ hàng giả, hàng giả. Doanh nghiệp được khuyến khích sử dụng QR động và chip RFID để tăng cường bảo mật, hỗ trợ định danh sản phẩm hiệu quả hơn và nâng cao niềm tin thị trường.

Diễn đàn kết thúc  sau ba giờ thảo luận với kỳ vọng tạo động lực mới cho tiến trình chuyển đổi số quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực truy xuất nguồn gốc hàng hóa ,yếu tố then chốt giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng và phát triển bền vững trong nền kinh tế số toàn cầu.

BH