Sáng ngày 27/6, tại Đình làng Quảng Bá, UBND phường Tây Hồ đã long trọng tổ chức Lễ công bố và trao bằng công nhận Làng nghề truyền thống "Làng nghề ướp trà sen Quảng Bá" và Nghề truyền thống "Nghề ướp trà sen Quảng An".

Sự kiện diễn ra vào thời điểm vô cùng đặc biệt, ngay sau khi Nghề ướp trà sen Quảng An chính thức được vinh danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tại đêm khai mạc Lễ hội Sen Hà Nội tối 26/6. "Cú đúp" danh hiệu này không chỉ là sự khẳng định giá trị bền vững của một thức quà tinh tế mảnh đất kinh kỳ, mà còn mở ra định hướng chiến lược mới: biến di sản thành nguồn lực cốt lõi để phát triển kinh tế sáng tạo và du lịch văn hóa bền vững cho Thủ đô.

Hương vị kinh kỳ nâng tầm thành Di sản Quốc gia

Từ lâu, trà sen Tây Hồ đã được ví như đỉnh cao của nghệ thuật trà Việt, kết tinh giữa nét thanh lịch của người Hà Nội và những sản vật quý giá từ thiên nhiên. Sen dùng để ướp trà phải là giống sen Bách Diệp (sen trăm cánh) được trồng tại các đầm bùn màu mỡ quanh Hồ Tây. Loại sen này có hương thơm ngan ngát, đượm lâu và vị thanh khiết đặc trưng mà không vùng nào có được. Để có được một cân trà sen thượng hạng, các nghệ nhân phải trải qua quá trình lao động vô cùng tỉ mỉ, từ việc hái sen lúc bình minh khi sương chưa tan, đến khâu tách gạo sen và thực hiện quy trình ướp, sấy lặp đi lặp lại nhiều lần.

Chính những tri thức dân gian độc đáo cùng kỹ nghệ thủ công tinh xảo lưu truyền qua nhiều đời đã giúp Nghề ướp trà sen Quảng An vượt qua những thử thách của thời gian để chính thức ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Việc công nhận làng nghề truyền thống đối với Quảng Bá và nghề truyền thống đối với Quảng An là phần thưởng xứng đáng, tôn vinh công lao của nhiều thế hệ nghệ nhân đã bền bỉ, kiên cường giữ lửa nghề giữa nhịp sống đô thị hiện đại.

Văn hóa là nền tảng, di sản là động lực kinh tế

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Thanh Tịnh, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Tây Hồ nhấn mạnh, đối với vùng đất này, sen không đơn thuần là một loài hoa hay một sản phẩm nông nghiệp thông thường. Hương vị trà sen đã thẩm thấu vào đời sống tinh thần, trở thành chiều sâu bản sắc và niềm tự hào riêng có của Hồ Tây. Trong bối cảnh thành phố đang đẩy mạnh định hình khu vực Hồ Tây và vùng phụ cận thành khu du lịch trọng điểm, việc phát huy các giá trị của sen Bách Diệp chính là đòn bẩy thúc đẩy ngành công nghiệp văn hóa tại địa phương.

Chính quyền phường Tây Hồ xác định rõ mục tiêu trong thời gian tới là lấy văn hóa làm nền tảng, con người làm chủ thể và di sản làm động lực. Địa phương sẽ không dừng lại ở việc bảo tồn các kỹ thuật thủ công cũ một cách thụ động. Thay vào đó, Tây Hồ đang tập trung xây dựng hệ sinh thái thương hiệu đồng bộ gắn liền giữa sen Bách Diệp, sản phẩm trà sen và không gian văn hóa đặc trưng của Hồ Tây. Đây sẽ là hình ảnh đại diện, là điểm nhấn thu hút du khách trong và ngoài nước, từng bước chuyển hóa tài nguyên văn hóa thành nguồn lực kinh tế - xã hội mạnh mẽ, góp phần xây dựng một Tây Hồ văn minh, hiện đại nhưng vẫn đậm đà cốt cách Thăng Long.

Bày tỏ niềm xúc động trước sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, bà Lưu Thị Hiền, Trưởng ban đại diện Hội làng nghề truyền thống trà sen Quảng An cho biết, các hộ gia đình giữ nghề đều nhận thức sâu sắc rằng danh hiệu cao quý đi kèm với trách nhiệm to lớn. Đại diện làng nghề khẳng định quyết tâm sẽ tiếp tục gìn giữ vẹn nguyên những giá trị tinh hoa mà cha ông truyền lại, không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm và chú trọng truyền nghề cho thế hệ trẻ. Sự đồng lòng của người dân cùng định hướng đúng đắn của chính quyền hứa hẹn sẽ đưa hương trà sen Tây Hồ tiếp tục bay xa, trở thành sứ giả văn hóa kết nối Hà Nội với bạn bè quốc tế.

Phạm Tuấn