Đáng nói, sau khi có được “tấm vé” này, hàng loạt cơ sở bị phát hiện vi phạm nghiêm trọng về đất đai và xây dựng, dấy lên nghi vấn về sự buông lỏng quản lý và nguy cơ hợp thức hóa thủ tục hành chính tại địa phương.

Nhắm mắt xác nhận hồ sơ "trắng" tài liệu?

Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định rõ: Đăng ký môi trường không phải là hình thức "cho đủ thủ tục", mà là công cụ pháp lý bắt buộc để cơ quan nhà nước kiểm soát nguồn thải ngay từ đầu. Điều 49 của Luật giao UBND cấp xã thẩm quyền tiếp nhận, kiểm tra và xử lý vi phạm đối với các cơ sở trên địa bàn.

Theo hướng dẫn từ chính cán bộ chuyên môn xã Đầm Hà, để đủ điều kiện tiếp nhận đăng ký môi trường, cơ sở sơ chế thủy sản phải cung cấp đầy đủ các hồ sơ gồm:

Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh;

Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hoặc hợp đồng thuê đất hợp pháp;

Tài liệu kỹ thuật về hệ thống xử lý nước thải, mùi hôi;

Hợp đồng thu gom, xử lý chất thải rắn (vỏ hàu) và phương án vận hành chi tiết.

Quy định chặt chẽ là vậy, nhưng thực tế ghi nhận lại cho thấy một dấu hỏi lớn về quy trình thẩm định của UBND xã Đầm Hà.

Điển hình như trường hợp hộ kinh doanh Đinh Văn Tứ: Ngày 24/12/2025, hộ này được UBND xã Đầm Hà xác nhận tiếp nhận đăng ký môi trường. Tuy nhiên, bộ hồ sơ được duyệt vỏn vẹn chỉ có bản thuyết minh dài 27 trang. Hàng loạt tài liệu sống còn như quyền sử dụng đất, phương án và hợp đồng thu gom xử lý chất thải... đều hoàn toàn "vắng bóng".

Dù thiếu hụt những điều kiện tối thiểu để chứng minh năng lực kiểm soát ô nhiễm, hồ sơ vẫn lọt qua khâu thẩm định một cách bất thường.

Quy trình 'lạc nhịp' tại xã Đầm Hà:             

• Cơ sở sơ chế: Thiếu đất hợp pháp, thiếu hệ thống xử lý
• UBND xã Đầm Hà: Xác nhận đăng ký môi trường
• Hậu kiểm: Phát hiện sai phạm đất đai, xây dựng, buộc tháo dỡ, dừng hoạt động (9 - 10/12 cơ sở)

"Bùa hộ mệnh" cho các cơ sở vi phạm đất đai, xây dựng

Sự buông lỏng trong khâu tiếp nhận và thẩm định ban đầu đã dẫn đến hậu quả trái ngược: Đăng ký môi trường được cấp trước, vi phạm bị phát hiện sau.

Theo Văn bản số 2368/UBND của UBND xã Đầm Hà về việc kiểm tra, giám sát các cơ sở sơ chế hàu, hà vi phạm trên địa bàn:

9/12 cơ sở, cá nhân bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

10/12 cơ sở bị thông báo dừng hoạt động, buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất và tháo dỡ toàn bộ công trình, vật kiến trúc xây dựng trái phép.

Trớ trêu thay, 100% các cơ sở nằm trong danh sách vi phạm và bị cưỡng chế này đều đã được UBND xã Đầm Hà hoàn thiện và xác nhận hồ sơ đăng ký môi trường từ trước đó.

Thực tế này phơi bày một lỗ hổng lớn: Việc thẩm định hồ sơ của UBND xã Đầm Hà dường như chỉ thực hiện "trên giấy", thiếu hẳn công tác kiểm tra thực địa. Văn bản tiếp nhận đăng ký môi trường vô tình trở thành "lá bùa" tạo tâm lý hợp thức hóa cho các hoạt động xả thải, xây dựng trái phép và sử dụng đất sai mục đích.

Việc xác nhận hồ sơ đăng ký môi trường cho các cơ sở chưa đủ điều kiện không chỉ làm mất đi tính phòng ngừa ô nhiễm của Luật Bảo vệ môi trường 2020, mà còn thể hiện dấu hiệu buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm của bộ máy chính quyền cấp xã.

Dư luận và người dân địa phương đang đặt ra hàng loạt câu hỏi gay gắt:

1.     Quy trình thẩm định, đối chiếu thực địa trước khi ký xác nhận hồ sơ tại UBND xã Đầm Hà đã được thực hiện như thế nào?

2.     Có hay không việc "tạo điều kiện", hợp thức hóa thủ tục cho các cơ sở chưa đủ pháp lý đi vào hoạt động?

3.     Trách nhiệm của các cá nhân, tập thể tham mưu cho UBND xã Đầm Hà khi để xảy ra tình trạng "xác nhận nhầm" này sẽ bị xử lý ra sao?

Để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật và bảo vệ môi trường sinh thái địa phương, đề nghị UBND tỉnh Quảng Ninh cùng các cơ quan chức năng chuyên ngành sớm vào cuộc thanh tra, làm rõ toàn bộ quy trình tiếp nhận hồ sơ tại xã Đầm Hà, đồng thời xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi buông lỏng quản lý.

Tam Hiệp