Sầu riêng là một trong những loại nông sản có giá trị kinh tế cao, mang lại nguồn thu nhập quan trọng cho người dân Đắk Lắk. Vào cao điểm mùa vụ, tại nhiều địa phương, các chuyến xe liên tục vào tận vườn, điểm cân hoạt động từ sáng sớm đến đêm khuya, thương lái và lao động thời vụ tập trung đông.

Cùng với sự sôi động của hoạt động sản xuất, kinh doanh, nguy cơ phát sinh các loại tội phạm và hành vi vi phạm pháp luật cũng gia tăng. Trong đó, Công an tỉnh Đắk Lắk cảnh báo tình trạng một số đối tượng có thể lợi dụng mùa vụ để thực hiện hoạt động “bảo kê”, cưỡng ép đưa tiền, gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và hoạt động thu mua nông sản.

Qua công tác nắm tình hình, thời gian gần đây bắt đầu xuất hiện các đối tượng hoạt động theo nhóm, có sự phân công vai trò, lợi dụng tâm lý ngại va chạm của chủ vườn và thương lái để ép buộc đưa tiền hoặc tạo lợi ích bất hợp pháp.

Các đối tượng có thể tự nhận là người quản lý địa bàn, bảo vệ vườn hoặc khu vực thu hoạch để yêu cầu chủ vườn, thương lái đóng tiền “an ninh”, “trông coi”, “bảo vệ hàng hóa”. Một số trường hợp đến điểm cân, bãi tập kết, kho thu mua yêu cầu nộp tiền theo chuyến xe, khối lượng hàng hóa hoặc ngày hoạt động.

Một thủ đoạn khác là can thiệp vào việc thuê nhân công bốc xếp, cắt hái, vận chuyển, buộc chủ vườn sử dụng người do các đối tượng giới thiệu với mức giá cao hơn thị trường. Khi thương lái hoặc chủ vườn không chấp nhận, các đối tượng có thể ngăn cản phương tiện ra vào, chặn đường vận chuyển, tụ tập đông người hoặc sử dụng lời nói đe dọa để gây áp lực.

Công an tỉnh Đắk Lắk cũng lưu ý phương thức hoạt động của các đối tượng có thể diễn ra dưới nhiều hình thức, từ trực tiếp xuất hiện tại vườn, điểm cân, bến bãi đến sử dụng người trung gian, lao động thời vụ hoặc người quen tại địa phương để tiếp cận chủ vườn.

Đáng chú ý, mạng xã hội và điện thoại cũng có thể bị lợi dụng để liên hệ trước với thương lái, yêu cầu đóng các khoản “phí” khi vào thu mua trên địa bàn. Các đối tượng còn có thể lợi dụng tranh chấp dân sự, mâu thuẫn trong hoạt động mua bán nông sản để can thiệp trái pháp luật nhằm thu lợi bất chính.

Giữ an ninh mùa vụ, bảo vệ giá trị thương hiệu sầu riêng

Ở góc độ sở hữu trí tuệ và phát triển thương hiệu, việc phòng ngừa hoạt động “bảo kê” không chỉ nhằm bảo vệ tài sản của một chủ vườn hay thương lái mà còn góp phần giữ gìn môi trường sản xuất, kinh doanh minh bạch cho toàn chuỗi ngành hàng.

Giá trị của sầu riêng Đắk Lắk không chỉ nằm ở sản lượng hay giá bán. Giá trị thương mại còn được hình thành từ chất lượng, nguồn gốc, uy tín vùng trồng, doanh nghiệp, hợp tác xã và niềm tin của thị trường. Vì vậy, những hành vi cưỡng ép, áp đặt dịch vụ, cản trở thu mua, vận chuyển nếu không được ngăn chặn có thể làm méo mó môi trường cạnh tranh và ảnh hưởng đến hình ảnh của chuỗi cung ứng nông sản địa phương.

Trong bối cảnh sầu riêng ngày càng tham gia sâu vào thị trường trong nước và xuất khẩu, bảo vệ thương hiệu cần gắn với việc duy trì một chuỗi sản xuất, thu mua và lưu thông minh bạch, an toàn, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp và thương lái.

Để chủ động phòng ngừa, Công an tỉnh Đắk Lắk đề nghị chủ vườn, hợp tác xã, doanh nghiệp và thương lái tuyệt đối không thỏa hiệp, không đưa tiền cho các đối tượng có hành vi “bảo kê” dưới bất kỳ hình thức nào.

Khi thuê nhân công, vận chuyển hoặc bảo vệ, các bên cần thỏa thuận rõ ràng bằng hợp đồng hoặc giấy tờ cụ thể. Người dân cũng cần cảnh giác với những trường hợp tự xưng có quan hệ với cơ quan chức năng, có khả năng “lo an ninh”, yêu cầu nộp tiền không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp hoặc đe dọa gây khó khăn nếu không chấp nhận đóng tiền.

Đặc biệt, Công an tỉnh khuyến cáo các chủ vườn, điểm cân và kho hàng chủ động lắp đặt camera giám sát, lưu giữ hình ảnh, tin nhắn, ghi âm và các dữ liệu liên quan. Việc ứng dụng thiết bị giám sát và lưu giữ dữ liệu điện tử vừa hỗ trợ phòng ngừa, vừa tạo nguồn thông tin quan trọng phục vụ xác minh, xử lý khi xảy ra hành vi vi phạm.

Đây cũng là một trong những giá trị thực tế của công nghệ đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh hiện nay. Khi thông tin, hình ảnh và quá trình giao dịch được lưu lại, người dân và doanh nghiệp có thêm công cụ bảo vệ quyền lợi của mình, đồng thời hỗ trợ lực lượng chức năng nhanh chóng xác minh khi có vụ việc phát sinh.

Khi phát hiện đối tượng có biểu hiện “bảo kê”, đe dọa, cưỡng ép liên quan đến hoạt động thu hoạch, thu mua và vận chuyển sầu riêng, người dân cần kịp thời thông báo cho Công an xã, phường, cơ quan Công an gần nhất hoặc trực ban Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đắk Lắk qua số điện thoại 02623.869.308.

Công an tỉnh Đắk Lắk cũng đã phân công các tổ địa bàn của Phòng Cảnh sát hình sự phụ trách từng khu vực để tiếp nhận thông tin, hỗ trợ người dân và triển khai các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh với loại tội phạm này.

Việc chủ động nhận diện, phòng ngừa và xử lý hoạt động “bảo kê” ngay từ đầu mùa vụ góp phần giữ ổn định thị trường, bảo đảm quyền tự do kinh doanh hợp pháp và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh. Đây là những điều kiện cần thiết để giá trị của sản phẩm sầu riêng được xây dựng từ chất lượng thực chất, nguồn gốc rõ ràng và uy tín của chính người sản xuất, doanh nghiệp địa phương.

Là cơ quan báo chí hoạt động trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đổi mới sáng tạo và phát triển tài sản trí tuệ, sohuutritue.net.vn ghi nhận việc Công an tỉnh Đắk Lắk chủ động cảnh báo, phòng ngừa hoạt động “bảo kê” mùa sầu riêng góp phần bảo vệ môi trường sản xuất, kinh doanh minh bạch và quyền lợi hợp pháp của các chủ thể trong chuỗi giá trị. Giữ vững an ninh, trật tự mùa vụ cũng chính là góp phần bảo vệ uy tín, giá trị thương mại và thương hiệu nông sản Đắk Lắk trên thị trường trong nước và xuất khẩu.

                      Lê Tâm