Ngày 14/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng đã khởi tố vụ án, khởi tố 7 bị can và thực hiện lệnh bắt bị can để tạm giam để điều tra về tội “Buôn bán hàng cấm”.

Địa điểm được cơ quan điều tra tập trung làm rõ là quán Saga, số 04 An Thượng 4, phường Ngũ Hành Sơn. Theo kết quả điều tra ban đầu, Trương Minh Cảnh, sinh năm 1987, là người điều hành hoạt động tại đây.

Từ một cơ sở kinh doanh dịch vụ, quán Saga được xác định có thêm hoạt động mua bán khí cười cho khách. Cảnh bị cáo buộc đã tìm nguồn mua các bình khí cười từ một nam thanh niên chưa rõ lai lịch, đưa về quán rồi tổ chức bán cho người có nhu cầu.

Điểm đáng quan tâm nằm ở cách hoạt động này được vận hành. Theo tài liệu điều tra, 6 nhân viên của quán được Cảnh phân công tham gia những công việc liên quan đến quá trình bán khí cười. Danh sách gồm Phạm Ngọc Bang, Lương Xuân Nhi, Phạm Hoàng Gia Phong, Nguyễn Lê Minh Châu, Phan Thị Yến Nhi và Nguyễn Lê Cẩm Tú.

Bảy bị can trong vụ án gồm Trương Minh Cảnh, Phan Thị Yến Nhi, Phạm Hoàng Gia Phong, Phạm Ngọc Bang, Lương Xuân Nhi, Nguyễn Lê Minh Châu và Nguyễn Lê Cẩm Tú. Những người này có nơi cư trú tại Quảng Trị, Quảng Ngãi và các địa bàn thuộc thành phố Đà Nẵng.

Nếu nhìn vào thời gian được cơ quan điều tra xác định, quy mô dòng tiền là một chi tiết không thể bỏ qua. Chỉ trong 17 ngày, hoạt động bán khí cười đã mang lại cho Cảnh hơn 284 triệu đồng. Số tiền này được xác định sử dụng cho mục đích cá nhân.

Con số trên cũng cho thấy đây không đơn thuần là một hoạt động phát sinh nhất thời trong quá trình phục vụ khách. Cơ quan điều tra đang tiếp tục truy xét hoạt động trước ngày 24/6 để xác định thời gian thực tế, doanh thu và mức độ vận hành của việc mua bán khí cười tại quán.

Một vấn đề khác cần được phân định là trách nhiệm của nhóm nhân viên. Những người này còn khá trẻ và theo kết quả điều tra bước đầu, họ biết khí cười thuộc mặt hàng bị cấm mua bán nhưng vẫn tham gia vào quá trình phục vụ khách.

Tuy nhiên, tài liệu điều tra cũng thể hiện nhóm nhân viên không được xác định hưởng riêng khoản tiền từ việc bán khí cười. Họ được Cảnh trả lương theo công việc tại quán như phục vụ, pha chế và thu ngân.

Sự khác biệt giữa người tổ chức, người điều hành và những người tham gia ở các khâu khác nhau là nội dung cần được làm rõ trong quá trình tố tụng. Đây cũng là cơ sở để xác định chính xác vai trò và trách nhiệm của từng bị can, tránh đánh đồng những vị trí, hành vi có tính chất khác nhau.

Vụ việc vì thế không chỉ nằm ở những bình khí cười được đưa vào quán để bán. Phía sau đó là cả một chuỗi cần được cơ quan điều tra bóc tách: hàng được đưa vào từ đâu, ai cung cấp, hoạt động diễn ra trong bao lâu, tiền được thu và quản lý như thế nào, những người tham gia biết đến đâu và ai giữ vai trò quyết định.

Đó cũng là lý do cơ quan điều tra chưa dừng lại ở những dữ liệu đã được xác định trong khoảng thời gian từ ngày 24/6 đến ngày 10/7. Việc tiếp tục làm rõ giai đoạn trước đó có thể giúp xác định đầy đủ hơn quy mô hoạt động và những cá nhân có liên quan.

Từ một địa điểm kinh doanh cụ thể, vụ án cho thấy một vấn đề đáng lưu tâm trong quản lý các cơ sở dịch vụ. Những hoạt động kinh doanh hợp pháp có thể trở thành môi trường để hàng cấm được đưa đến khách hàng nếu các dấu hiệu bất thường không được nhận diện và kiểm soát kịp thời.

Đối với khí cười, việc mua bán trái phép không chỉ tạo ra nguồn thu mà còn kéo theo nguy cơ hình thành một chuỗi cung ứng từ người cung cấp, người tổ chức đến người trực tiếp phục vụ khách. Khi lợi nhuận trở thành động lực, hoạt động này có thể được vận hành như một phần của mô hình kinh doanh thay vì một giao dịch riêng lẻ.

Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng tiếp tục điều tra, xác minh hoạt động mua bán khí cười trong thời gian trước đó và vai trò của những người liên quan.

Kết quả điều tra cuối cùng sẽ là căn cứ xác định trách nhiệm pháp lý của từng bị can. Nhưng ngay từ những dữ liệu bước đầu, số tiền hơn 284 triệu đồng trong một khoảng thời gian ngắn đã cho thấy cần nhìn vụ việc không chỉ ở một quán kinh doanh, mà ở toàn bộ dòng chảy của hàng cấm từ nguồn cung đến nơi tiêu thụ.

Đó mới là điểm cần được làm rõ để xử lý tận gốc hoạt động buôn bán khí cười, đồng thời ngăn những mô hình kinh doanh tương tự biến hàng cấm thành một nguồn doanh thu phía sau hoạt động dịch vụ thông thường.

                     Hứa Vương