Việc Trạm CSGT Thăng Bình phối hợp Công an phường Điện Bàn Đông kiểm tra, chấn chỉnh tình trạng này vì vậy cần được nhìn nhận như một bước trong quản trị hành lang an toàn giao thông, thay vì chỉ là một đợt ra quân xử lý vi phạm.

Chiều 9/9/2026, Trạm Cảnh sát giao thông Thăng Bình thuộc Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Đà Nẵng phối hợp Công an phường Điện Bàn Đông tổ chức kiểm tra, tuyên truyền, nhắc nhở và xử lý tình trạng lấn chiếm lòng, lề đường, dải phân cách để buôn bán, kinh doanh trên tuyến Quốc lộ 1.

Khu vực được tập trung kiểm tra là đoạn từ đối diện Bệnh viện Vĩnh Đức đến khu vực đối diện Cây xăng Hòa Mỹ. Theo lực lượng chức năng, tại khu vực này thời gian qua xuất hiện tình trạng một số hộ dân bày bán hàng hóa, dựng vật dụng, phương tiện và sử dụng một phần lòng, lề đường, hành lang an toàn đường bộ để phục vụ hoạt động kinh doanh.

Một mét đường bị chiếm dụng có thể tạo ra nhiều điểm xung đột

Vấn đề của việc lấn chiếm lòng, lề đường không chỉ nằm ở hình ảnh nhếch nhác hay mất mỹ quan.

Trên một tuyến đường có lưu lượng phương tiện lớn, không gian giao thông được thiết kế dựa trên những điều kiện nhất định về bề rộng mặt đường, tầm nhìn, khoảng cách an toàn và khả năng phản ứng của người điều khiển phương tiện.

Khi hàng hóa, mái che, bàn ghế, phương tiện hoặc các vật dụng kinh doanh được đưa ra sát khu vực lưu thông, không gian dành cho phương tiện bị thu hẹp. Người tham gia giao thông có thể phải chuyển hướng, giảm tốc độ đột ngột hoặc tránh các vật cản.

Nếu đồng thời xuất hiện người mua hàng dừng xe, phương tiện giao hàng hoặc phương tiện từ các đường nhánh nhập vào Quốc lộ 1, những điểm xung đột giao thông sẽ tiếp tục gia tăng.

Đáng lưu ý, những nguy cơ này thường không xuất hiện dưới dạng một hành vi vi phạm đơn lẻ. Chúng hình thành từ sự cộng dồn của nhiều yếu tố nhỏ trong cùng một không gian giao thông.

Đó là lý do quản lý hành lang an toàn đường bộ cần được nhìn nhận như một nhiệm vụ phòng ngừa rủi ro, thay vì chỉ chờ đến khi xảy ra tai nạn mới xử lý hậu quả.

Từ “dẹp lấn chiếm” sang quản trị hành lang giao thông

Tại khu vực kiểm tra, Tổ công tác tập trung tuyên truyền, phổ biến các quy định về trật tự, an toàn giao thông và hành lang an toàn đường bộ. Các hộ dân được nhắc nhở, vận động tự giác tháo dỡ, di dời hàng hóa, vật dụng ra khỏi lòng, lề đường và dải phân cách, đồng thời yêu cầu chấm dứt tình trạng tái lấn chiếm.

Cách tiếp cận này có ý nghĩa ở chỗ xử lý vi phạm không được tách rời khỏi công tác tuyên truyền và phòng ngừa.

Bởi nếu chỉ giải tỏa tại một thời điểm, nhưng không duy trì kiểm tra và quản lý sau đó, tình trạng tái lấn chiếm hoàn toàn có thể xuất hiện trở lại khi nhu cầu kinh doanh tăng lên.

Do đó, hiệu quả của một đợt kiểm tra không nên chỉ được đo bằng số trường hợp được nhắc nhở hay xử lý, mà quan trọng hơn là khả năng duy trì không gian giao thông sau xử lý, giảm tái phạm và hình thành thói quen kinh doanh không xâm lấn vào phần đường dành cho cộng đồng.

Đây cũng là điểm cần đặt trong yêu cầu quản lý đô thị hiện nay. Không gian đường bộ là một loại tài sản công cộng có giá trị đặc biệt. Khi một cá nhân sử dụng phần không gian đó để phục vụ lợi ích riêng, quyền lưu thông an toàn của cộng đồng có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Phối hợp liên lực lượng để quản lý từ thực địa

Việc Trạm CSGT Thăng Bình phối hợp Công an phường Điện Bàn Đông xử lý điểm nóng trên Quốc lộ 1 cho thấy vai trò của mô hình phối hợp giữa lực lượng chuyên ngành giao thông và lực lượng Công an trực tiếp quản lý địa bàn.

CSGT có chức năng chuyên sâu về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông. Trong khi đó, Công an phường có lợi thế về nắm địa bàn, nhận diện những điểm thường xuyên phát sinh vi phạm và tiếp tục theo dõi sau khi lực lượng chuyên trách kết thúc đợt kiểm tra.

Kết hợp hai năng lực này giúp hoạt động quản lý chuyển từ xử lý tình huống sang quản lý liên tục.

Đây là hướng tiếp cận đặc biệt cần thiết đối với những điểm kinh doanh ven Quốc lộ 1, nơi hoạt động dân sinh và hoạt động giao thông cùng tồn tại trong một không gian có mật độ phương tiện cao.

Thực tế tại Đà Nẵng cho thấy lực lượng CSGT đang phải xử lý nhiều nhóm nguy cơ khác nhau trên các tuyến giao thông trọng điểm. Trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9, Công an thành phố đã xử lý 1.606 trường hợp vi phạm trật tự, an toàn giao thông trong 3 ngày đầu kỳ nghỉ. Trạm CSGT Thăng Bình cũng phát hiện, xử lý trường hợp tài xế xe khách vi phạm nồng độ cồn khi đang chở 10 hành khách trên Quốc lộ 1. 

Những con số này cho thấy bảo đảm an toàn giao thông không thể chỉ dựa vào một nhóm giải pháp. Kiểm soát người điều khiển, phương tiện, tốc độ, nồng độ cồn phải được triển khai đồng thời với quản lý hạ tầng, hành lang và những yếu tố bên ngoài phương tiện có khả năng tạo ra nguy cơ.

Không gian giao thông cần được quản lý bằng dữ liệu và trách nhiệm

Ở góc độ chuyển đổi số, vấn đề lấn chiếm hành lang giao thông còn mở ra một yêu cầu khác: quản lý phải ngày càng dựa trên dữ liệu thực địa thay vì chỉ phản ứng sau khi vi phạm đã xảy ra.

Những điểm thường xuyên tái lấn chiếm, những khung giờ phát sinh đông người mua bán, những vị trí có mật độ dừng đỗ cao hoặc thường xảy ra xung đột giao thông có thể được nhận diện, phân loại và đưa vào nhóm địa bàn cần giám sát thường xuyên.

Khi dữ liệu được tích lũy qua các đợt kiểm tra, lực lượng chức năng có thể xác định điểm nóng, thời điểm nóng và nhóm hành vi có nguy cơ cao để bố trí lực lượng phù hợp hơn.

Điều này cũng phù hợp với xu hướng hiện đại hóa công tác quản lý giao thông. Công nghệ không thay thế lực lượng thực địa, nhưng có thể giúp lực lượng thực địa chuyển từ cách làm dàn trải sang quản lý có trọng tâm, dựa trên thông tin và bằng chứng.

Trong một đô thị đang phát triển nhanh như Đà Nẵng, yêu cầu này càng rõ rệt. Quản lý giao thông không chỉ là điều tiết dòng xe mà còn là quản trị sự tương tác giữa giao thông, kinh doanh, dân cư, hạ tầng và không gian công cộng.

Đường thông không chỉ để xe chạy

Một tuyến đường an toàn cần được nhìn nhận như một hệ thống thống nhất, trong đó lòng đường, lề đường, hành lang an toàn, điểm giao cắt và hoạt động dân sinh đều có mối quan hệ với nhau.

Vì vậy, việc Trạm CSGT Thăng Bình và Công an phường Điện Bàn Đông xử lý tình trạng lấn chiếm trên Quốc lộ 1 có ý nghĩa vượt ra ngoài một đợt kiểm tra cụ thể.

Nếu được duy trì thường xuyên, gắn với quản lý địa bàn, tuyên truyền, hậu kiểm và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình tái phạm, hoạt động này có thể góp phần hình thành một phương thức quản trị giao thông chủ động hơn, trong đó phòng ngừa rủi ro được đặt lên trước việc xử lý hậu quả.

Đối với người dân và hộ kinh doanh, việc không chiếm dụng lòng, lề đường cũng chính là bảo vệ lợi ích của chính mình. Một không gian lưu thông thông thoáng giúp giảm xung đột, bảo đảm khả năng quan sát và hạn chế những tình huống bất ngờ có thể dẫn đến tai nạn.

Trạm CSGT Thăng Bình sẽ tiếp tục phối hợp Công an phường Điện Bàn Đông và các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, tuyên truyền và xử lý các trường hợp cố tình vi phạm, tái lấn chiếm, góp phần duy trì trật tự, an toàn giao thông và xây dựng cảnh quan đô thị văn minh.

Từ câu chuyện một đoạn Quốc lộ 1 bị lấn chiếm, yêu cầu lớn hơn đặt ra là làm thế nào để không gian giao thông được quản lý như một tài sản chung, được bảo vệ thường xuyên và được sử dụng đúng mục đích. Khi quản lý nhà nước chuyển từ xử lý vi phạm sang nhận diện rủi ro, từ ra quân đơn lẻ sang phối hợp liên tục và từ phản ứng sang phòng ngừa, hiệu quả bảo đảm an toàn giao thông mới có cơ sở để bền vững.

Là cơ quan báo chí chuyên ngành trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đổi mới sáng tạo và tài sản trí tuệ, chuyển đổi số, Tạp chí Sở hữu trí tuệ và Sáng tạo sẽ tiếp tục phản ánh những mô hình, cách làm hiệu quả trong quản lý nhà nước, ứng dụng công nghệ, xây dựng không gian đô thị văn minh và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

    Tâm Lê – Hứa Vương