Giấy tờ xe giả ngày càng tinh vi

Theo Phòng CSGT Công an TP Đà Nẵng, thời gian qua lực lượng Công an phát hiện nhiều vụ việc liên quan đến hành vi làm, sử dụng giấy tờ giả nhằm qua mặt cơ quan chức năng, lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc hợp thức hóa việc mua bán phương tiện có nguồn gốc bất minh, phương tiện đang được thế chấp tại ngân hàng.

Đáng chú ý, các đối tượng không chỉ sử dụng phương thức làm giả giấy tờ theo cách truyền thống mà còn tận dụng nền tảng số để tìm kiếm khách hàng, quảng cáo và thực hiện giao dịch. Facebook, Zalo, Telegram trở thành những kênh được lợi dụng để chào bán giấy tờ giả hoặc kết nối với người có nhu cầu mua bán phương tiện.

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo cũng khiến nguy cơ này trở nên đáng lưu ý hơn. Theo cảnh báo của Phòng CSGT, một số đối tượng có thể sử dụng công nghệ AI để tạo giấy Chứng nhận đăng ký xe giả với hình thức tương đối giống giấy thật, đồng thời làm giả hoặc chỉnh sửa các thông tin liên quan đến chủ xe, biển số, số khung, số máy.

Khi hình thức bên ngoài ngày càng khó phân biệt bằng mắt thường, việc người mua chỉ kiểm tra hình ảnh giấy đăng ký được gửi qua mạng xã hội có thể tạo ra khoảng trống để đối tượng lợi dụng.

Rủi ro không chỉ nằm ở chiếc xe

Một phương tiện được giao dịch dựa trên giấy tờ giả có thể kéo theo nhiều rủi ro pháp lý cho người mua.

Nếu giấy tờ không phản ánh đúng chủ thể sở hữu hoặc thông tin phương tiện, việc sang tên có thể không thực hiện được. Trong trường hợp phương tiện đang thế chấp, có nguồn gốc bất minh hoặc liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật, người mua còn có nguy cơ phát sinh tranh chấp và thiệt hại tài sản.

Ở chiều ngược lại, việc sử dụng giấy tờ giả để hợp thức hóa phương tiện cũng có thể khiến một giao dịch dân sự thông thường trở thành mắt xích của hành vi vi phạm pháp luật.

Phòng CSGT Công an TP Đà Nẵng cảnh báo, hành vi làm giả hoặc sử dụng giấy tờ giả của cơ quan, tổ chức có thể bị xử lý hình sự về tội “Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”. Trường hợp sử dụng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản còn có thể bị xử lý về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, với các hình thức xử lý theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Điều này cho thấy việc kiểm tra pháp lý trước khi giao dịch phương tiện không chỉ là bước bảo vệ quyền lợi tài sản mà còn giúp người dân tránh vô tình tham gia vào giao dịch có dấu hiệu vi phạm.

Không để công nghệ biến thành công cụ đánh lừa người mua

Một trong những vấn đề đáng chú ý là sự kết hợp giữa giao dịch phương tiện trên môi trường mạng và công nghệ làm giả.

Người mua có thể nhìn thấy hình ảnh một chiếc xe, hình ảnh giấy đăng ký, thông tin người bán và thậm chí được cung cấp nhiều loại giấy tờ qua điện thoại. Tuy nhiên, những dữ liệu đó chưa đủ để xác lập tính hợp pháp của giao dịch.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo có khả năng tạo và chỉnh sửa hình ảnh ngày càng nhanh, hình ảnh giấy tờ không thể thay thế việc kiểm tra hồ sơ và phương tiện thực tế.

Đây cũng là một vấn đề đặt ra trong quá trình chuyển đổi số. Công nghệ có thể giúp giao dịch nhanh hơn, nhưng nếu người dùng thiếu kỹ năng kiểm chứng, chính công nghệ có thể bị lợi dụng để tạo ra những lớp thông tin giả có tính thuyết phục cao.

Vì vậy, an toàn số trong giao dịch phương tiện cần được đặt cùng với yêu cầu minh bạch pháp lý.

Người dân cần chuyển từ thói quen “nhìn giấy tờ để tin” sang kiểm tra nguồn gốc, đối chiếu dữ liệu và thực hiện giao dịch theo đúng quy trình.

Minh bạch quy trình để tự bảo vệ tài sản

Phòng CSGT Công an TP Đà Nẵng khuyến cáo người dân khi mua bán, sang tên phương tiện cần thực hiện đúng trình tự, thủ tục, bảo đảm công khai và minh bạch.

Người mua không nên chỉ dựa vào hình ảnh giấy Chứng nhận đăng ký xe được gửi qua mạng xã hội, đồng thời không nên chuyển tiền đặt cọc khi chưa kiểm tra thực tế phương tiện và chưa xác minh đầy đủ các thông tin liên quan.

Bên bán cần lập hợp đồng mua bán theo đúng quy định, thực hiện thủ tục thu hồi đăng ký, biển số. Bên mua thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến lệ phí trước bạ, kê khai đăng ký sang tên, nộp hồ sơ và đưa phương tiện đến cơ quan Công an để kiểm tra thực tế, đối chiếu số khung, số máy.

Việc trực tiếp kiểm tra phương tiện và thực hiện thủ tục tại cơ quan có thẩm quyền tạo thêm một lớp xác thực quan trọng, hạn chế nguy cơ giao dịch dựa trên giấy tờ hoặc thông tin giả.

Bảo vệ người mua cũng là bảo vệ thị trường phương tiện minh bạch

Từ góc độ quản lý, việc ngăn chặn giấy tờ xe giả không chỉ nhằm xử lý một hành vi vi phạm cụ thể mà còn góp phần bảo đảm tính minh bạch của thị trường mua bán phương tiện.

Một giao dịch hợp pháp cần dựa trên thông tin chính xác về phương tiện, chủ sở hữu và tình trạng pháp lý. Khi giấy tờ giả được sử dụng để che giấu nguồn gốc hoặc tình trạng của phương tiện, niềm tin của người mua bị xâm hại, đồng thời tạo môi trường cho các giao dịch bất hợp pháp phát triển.

Đặc biệt, khi các hoạt động quảng cáo, tìm kiếm khách hàng và giao dịch được chuyển lên nền tảng số, công tác phòng ngừa cũng cần được mở rộng sang môi trường trực tuyến. Người dân cần được nâng cao kỹ năng nhận diện thông tin giả, trong khi cơ quan chức năng phải tiếp tục chủ động phát hiện những phương thức lợi dụng công nghệ để thực hiện hành vi vi phạm.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Sở hữu trí tuệ và Sáng tạo, đại diện Phòng CSGT Công an TP Đà Nẵng cho biết, người dân cần nâng cao cảnh giác khi mua bán, sang tên phương tiện, không vì tâm lý ham giá rẻ hoặc muốn hoàn tất giao dịch nhanh mà bỏ qua các bước kiểm tra pháp lý cần thiết.

Theo khuyến cáo của lực lượng CSGT, khi phát hiện dấu hiệu làm giả, mua bán giấy tờ xe hoặc giao dịch phương tiện có biểu hiện bất thường, người dân cần kịp thời thông tin cho cơ quan Công an để được tiếp nhận, xác minh và xử lý theo quy định.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số ngày càng được sử dụng rộng rãi, bảo vệ người dân trước giấy tờ giả không thể chỉ dựa vào khả năng nhận biết bằng mắt thường. Cần kết hợp giữa kiểm tra thực tế, xác minh pháp lý, dữ liệu quản lý phương tiện và kỹ năng an toàn số của người dân.

Đây cũng là yêu cầu quan trọng để quá trình chuyển đổi số trong quản lý phương tiện phát huy hiệu quả, đồng thời hạn chế nguy cơ công nghệ bị lợi dụng để hợp thức hóa tài sản có nguồn gốc bất minh, lừa đảo người mua và làm phát sinh các tranh chấp trong xã hội.

Là cơ quan báo chí chuyên ngành trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đổi mới sáng tạo và tài sản trí tuệ, chuyển đổi số, Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo tiếp tục thông tin, phản ánh những vấn đề liên quan đến ứng dụng công nghệ, bảo vệ quyền lợi người dân, phòng ngừa gian lận và xây dựng môi trường giao dịch minh bạch, an toàn trong quá trình chuyển đổi số.

                         Phan Hải