Thực hiện Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 30/01/2026 và Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/05/2026 của Thủ tướng Chính phủ, công tác đấu tranh, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) đang được triển khai quyết liệt trên phạm vi cả nước.

Giữa bối cảnh trật tự pháp luật SHTT ngày càng được siết chặt, vụ việc kéo dài giữa Công ty Cổ phần Tư vấn, Xây dựng và Dịch vụ Điện Việt (Công ty Điện Việt) và Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Điện Lực (EDI) một lần nữa trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận và giới đầu tư hạ tầng.

Bản án phúc thẩm 07/2025/KDTM-PT – Phán quyết pháp lý không thể cải biến

Tranh chấp sở hữu công nghiệp đối với kiểu dáng "Trạm biến áp hợp bộ kiểu đứng" từng tốn nhiều giấy mực của báo giới đã chính thức có phán quyết phúc thẩm cuối cùng.

Cụ thể, ngày 28/02/2025, Tòa án Nhân dân Cấp cao tại Hà Nội đã ban hành Bản án phúc thẩm số 07/2025/KDTM-PT, chính thức bác nhiều nội dung kháng cáo của Công ty EDI, đồng thời giữ nguyên các nội dung bản chất của phán quyết sơ thẩm. Hội đồng xét xử phúc thẩm tái khẳng định Công ty Điện Việt là chủ sở hữu hợp pháp duy nhất đối với Bằng độc quyền Kiểu dáng công nghiệp (BĐQKDCN) số 30252. Căn cứ vào các kết luận giám định pháp lý, Tòa án tuyên phạt và buộc Công ty EDI phải gánh chịu các nghĩa vụ sau:

- Chấm dứt ngay lập tức mọi hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với BĐQKDCN số 30252 của Công ty Điện Việt.

- Bồi thường cho Công ty Điện Việt tổng số tiền 893.360.000 VNĐ, bao gồm các khoản bồi thường thiệt hại vật chất, tổn thất tinh thần, chi phí lập vi bằng, chi phí giám định và chi phí thuê luật sư.

Căn cứ Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 65/2023/NĐ-CP, việc mua bán, lắp đặt hoặc đưa vào vận hành các thiết bị chứa yếu tố xâm phạm quyền SHTT có thể bị cơ quan chức năng áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, phong tỏa hoặc buộc tháo dỡ là biện pháp cần thiết. Nhưng biện pháp này sẽ gây gián đoạn nghiêm trọng việc cấp điện cho sinh hoạt và sản xuất tại khu vực. Tòa đã cân nhắc do là vụ án đầu tiên xét xử hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ xảy ra với công trình điện lực nên Tòa án mới chỉ cảnh báo, chưa áp dụng xử phạt.

Phán quyết này là bằng chứng pháp lý đanh thép khẳng định quyền tự vệ chính đáng của chủ sở hữu tài sản trí tuệ đối với các hành vi sao chép, thương mại hóa trái phép.

Chây ỳ thi hành án và các chiêu trò kéo dài bị bác bỏ

Những tưởng sau khi bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật, Công ty EDI sẽ nghiêm túc chấp hành phán quyết của Tòa án. Tuy nhiên, thực tế diễn ra lại hoàn toàn trái ngược.

Theo Biên bản thỏa thuận thi hành án ngày 30/06/2026 tại Cục Thi hành án dân sự (THADS) TP. Hà Nội, EDI vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thanh toán đầy đủ số tiền bồi thường cũng như chưa thực hiện triệt để các nghĩa vụ phi tài sản khác theo bản án tuyên.

Không dừng lại ở việc chây ỳ, trong suốt quá trình giải quyết vụ án và giai đoạn thi hành án, EDI đã liên tục đưa ra các yêu cầu phản tố và các văn bằng bảo hộ khác nhằm đánh tráo bản chất vi phạm. Tuy nhiên, toàn bộ các luận điểm phản bác này đã bị Tòa án và các cơ quan chức năng chuyên môn bác bỏ triệt để:

 - Về mặt tư pháp: Tòa án khẳng định các trạm biến áp của EDI vi phạm hoàn toàn không nằm trong phạm vi bảo hộ của bất kỳ văn bằng nào hợp pháp mà EDI sở hữu.

 - Về mặt hành chính: Cục Sở hữu trí tuệ đã ra quyết định hủy bỏ/thu hồi nhiều văn bằng bảo hộ liên quan của EDI do không đáp ứng điều kiện bảo hộ theo quy định pháp luật.

Những nỗ lực kéo dài thời gian thi hành án không những không giúp EDI đảo ngược được tình thế pháp lý mà còn làm gia tăng thêm các thiệt hại phát sinh cho chính doanh nghiệp này.

Lại tiếp tục vi phạm – Làn sóng khởi kiện mới tại Tòa án nhân dân khu vực 2 – Hà Nội

Khi nghĩa vụ thi hành của bản án cũ vẫn còn dở dang, Công ty EDI lại tiếp tục có dấu hiệu tái phạm với quy mô và mức độ nghiêm trọng hơn.

Mới đây, Tòa án Nhân dân Khu vực 2 – Hà Nội đã phát đi Thông báo số 03/2026/TB-TA ngày 23/01/2026 về việc thụ lý bổ sung yêu cầu khởi kiện trong vụ án Sở hữu trí tuệ sơ thẩm số 46/2025/TLST-KDTM. Theo đó, Công ty Điện Việt tiếp tục đứng đơn khởi kiện EDI về hành vi xâm phạm BĐQKDCN số 30252 trên hàng loạt dự án mới.

Điểm đáng chú ý trong vụ kiện mới này là sự xuất hiện của các trạm biến áp cấp nguồn cho hệ thống trạm sạc xe điện – một mảng hạ tầng đang phát triển bùng nổ. Qua công tác khảo sát và lập vi bằng, Điện Việt phát hiện thêm hàng chục trạm biến áp có gắn logo của EDI có kiểu dáng xâm phạm nghiêm trọng BĐQKDCN số 30252 đang được lắp đặt tại nhiều địa phương.

Trước hành vi vi phạm có tính chất hệ thống và tái phạm nhiều lần, Công ty Điện Việt đã chính thức nâng tổng số tiền yêu cầu EDI bồi thường thiệt hại lên tới gần 3 tỷ đồng. Việc thụ lý đơn khởi kiện bổ sung của Tòa án Nhân dân Khu vực 2 – Hà Nội cho thấy các cơ quan tố tụng đang xem xét vụ việc một cách toàn diện và quyết liệt.

Cảnh báo thị trường, các nhà thầu và chủ đầu tư dự án

Hành vi chây ỳ thi hành án và tiếp tục cung cấp ra thị trường các sản phẩm trạm biến áp nghi vấn xâm phạm BĐQKDCN số 30252 của Công ty EDI đang tạo ra những rủi ro pháp lý vô cùng lớn cho toàn bộ chuỗi cung ứng. Các chủ đầu tư dự án (đặc biệt là các Ban Quản lý dự án sử dụng vốn ngân sách), các tổng thầu EPC và nhà thầu thi công cần hết sức tỉnh táo:

- Rủi ro đình chỉ công trình: Căn cứ Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 65/2023/NĐ-CP, việc mua bán, lắp đặt hoặc đưa vào vận hành các thiết bị chứa yếu tố xâm phạm quyền SHTT có thể bị cơ quan chức năng áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, phong tỏa hoặc buộc tháo dỡ, gây gián đoạn nghiêm trọng tiến độ dự án.

- Trách nhiệm liên đới và hoàn trả ngân sách: Trường hợp các sản phẩm vi phạm đã được nghiệm thu và quyết toán bằng vốn nhà nước, nhà thầu cung cấp thiết bị có nguy cơ bị truy thu số lợi bất hợp pháp và bồi thường thiệt hại cho chủ sở hữu tài sản trí tuệ.

- Bài học về rà soát pháp lý: Thị trường cần kiểm tra chặt chẽ tình trạng hiệu lực thực tế của văn bằng bảo hộ trên cơ sở dữ liệu của Cục Sở hữu trí tuệ trước khi ký kết hợp đồng, tránh tình trạng "sập bẫy" các văn bằng đã bị thu hồi hoặc các sản phẩm nhái kiểu dáng đã có bản án tuyên vi phạm.

Kết luận

Từ Bản án phúc thẩm 07/2025/KDTM-PT cho đến đơn khởi kiện bổ sung tại Tòa án Nhân dân Khu vực 2 – Hà Nội, chuỗi hành vi của Công ty EDI cho thấy một thái độ coi thường phán quyết của Tòa án và xem nhẹ trật tự pháp luật SHTT. Trong bối cảnh Chính phủ đang quyết liệt lập lại trật tự về tài sản trí tuệ, các hành vi chây ỳ thi hành án và cố tình tái phạm chắc chắn sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.

Vụ việc này không chỉ là lời cảnh báo đanh thép đối với EDI mà còn là bài học đắt giá cho toàn bộ các doanh nghiệp ngành điện và xây dựng hạ tầng trong việc tôn trọng và tuân thủ quyền sở hữu trí tuệ.

Minh Sơn