Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá công nghệ lượng tử là lĩnh vực mới, khó, diễn biến nhanh, liên quan trực tiếp đến khoa học công nghệ, an ninh quốc gia, chuyển đổi số công nghiệp chiến lược và năng lực cạnh tranh dài hạn của đất nước. Vì vậy các cơ quan cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn, bài bản hơn, chiến lược hơn để hoàn thiện đề án phát triển công nghệ lượng tử tại Việt Nam, đáp ứng yêu cầu tự chủ chiến lược trong giai đoạn tới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh phải thống nhất nhận thức "công nghệ lượng tử là vấn đề chiến lược quốc gia, không chỉ là vấn đề nghiên cứu khoa học đơn thuần". Phát triển công nghệ lượng tử phải được đặt trong tổng thể triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, gắn với bảo đảm an ninh quốc gia, dữ liệu quốc gia, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ không gian. Nếu tách rời các mục tiêu này, công nghệ lượng tử rất dễ trở thành chương trình nghiên cứu tốn kém nhưng ít chuyển hóa thành sức mạnh quốc gia.

Về định hướng phát triển, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý cần giữ tư duy “đi sau nhưng không đi chậm; không nóng vội nhưng cũng không chần chừ”. Việt Nam cần tránh tâm lý chạy theo phong trào hoặc đặt mục tiêu vượt quá năng lực thực tế. Trọng tâm là xây dựng năng lực nền tảng, lựa chọn đúng lĩnh vực có thể tạo ra giá trị và năng lực thật cho quốc gia.

Một trong những ưu tiên hàng đầu trong phát triển công nghệ lượng tử được nhấn mạnh là bảo đảm an ninh và chủ quyền số quốc gia, giúp đất nước chủ động từ sớm, từ xa trước các nguy cơ công nghệ. Việc đầu tư cũng cần tập trung, tránh dàn trải hoặc phân tán thiết bị, nguồn lực khiến không hình thành được sức mạnh tổng hợp.

Theo định hướng này, Việt Nam sẽ tập trung xây dựng các trung tâm nghiên cứu mạnh, phòng thí nghiệm trọng điểm và cơ chế phối hợp giữa viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp với các cơ quan quốc phòng - an ninh.

Hợp tác quốc tế được xác định cần triển khai theo hướng chọn lọc, thực chất nhằm nâng cao năng lực tự chủ công nghệ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý không để hợp tác quốc tế trở thành sự phụ thuộc mới.

Về nhân lực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề cập yêu cầu xây dựng chương trình quốc gia đào tạo nhân lực lượng tử, đồng thời có cơ chế đặc thù để thu hút chuyên gia quốc tế và các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài tham gia nghiên cứu, phát triển lĩnh vực này.

Ông cũng yêu cầu công nghệ lượng tử phải được đưa vào thực tiễn, tạo ra sản phẩm cụ thể thay vì chỉ dừng ở nghiên cứu trong phòng thí nghiệm hoặc trên các đề án. Hệ thống đánh giá khoa học cần chuyển từ tư duy thành tích ngắn hạn sang coi trọng năng lực tích lũy lâu dài, đồng thời chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong nghiên cứu khoa học.

Xuân Hùng