Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và truyền thông hiệu quả không chỉ giúp người dân tiếp cận thông tin chính xác, kịp thời mà còn nâng cao nhận thức và khả năng ứng phó trước thiên tai.

Ứng dụng công nghệ trong phòng, chống thiên tai

Trong khuôn khổ Hội thảo “Tập huấn về truyền thông lấy trẻ em làm trung tâm trong các tình huống thiên tai” diễn ra vào ngày 17-18/9, các phóng viên chuyên trách phòng chống thiên tai và đại biểu Ban Chỉ huy Phòng, chống lụt bão và Tìm kiếm cứu nạn các tỉnh miền Trung được tham quan và tìm hiểu về Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC Huế).

Tại đây, các đại biểu được giới thiệu ứng dụng Hue-S – một nền tảng số nổi bật với hơn 22 triệu lượt xem và thời gian tương tác trung bình gần 4 giờ.

Hue-S không chỉ phục vụ người dân Huế mà còn được sử dụng bởi người Huế xa quê tại 34 tỉnh, thành phố và hơn 15 quốc gia. Ứng dụng này cung cấp thông tin cảnh báo thiên tai từ các cơ quan chuyên môn, cho phép phát đi thông báo đến các khu vực bị ảnh hưởng, đồng thời tích hợp tính năng theo dõi thời tiết, lũ lụt và hỗ trợ khẩn cấp.

Tính riêng năm 2023, Hue-S đã phát đi hơn 1.920 cảnh báo về thời tiết và thiên tai, ghi nhận hơn 1,66 triệu lượt truy cập để cập nhật thông tin chính xác. Đặc biệt, trong đợt lũ lụt cùng năm, ứng dụng đã tiếp nhận khoảng 900 cuộc gọi, trong đó 230 trường hợp cần ứng cứu khẩn cấp như cấp cứu y tế, hỗ trợ di chuyển qua khu vực ngập lụt.

Hue-S còn nổi bật với chức năng SOS, tiếp nhận 703 yêu cầu ứng cứu khẩn cấp, cùng các thông tin chi tiết về thời tiết (nhiệt độ, độ ẩm, sức gió, chất lượng không khí), mực nước sông, tình trạng ngập lụt và camera trực tuyến. Đây là minh chứng rõ nét cho vai trò của chuyển đổi số trong việc đảm bảo an toàn và nâng cao hiệu quả ứng phó thiên tai.

Nhà báo Dương Thanh Tùng đến từ TP Đà Nẵng cho biết: “Qua quan sát thực tế tại IOC Huế có thể thấy, chi tiết từ khu dân cư đến các ngã ba, ngã tư, hồ đập thủy điện… được IOC Huế giám sát không chỉ là toàn diện mà rất chi tiết. Theo tôi quan sát thấy, tại các hồ đập bất kỳ tình huống nào xảy ra đều nắm bắt được ngay nên điều đó không chỉ giúp cho người dân Huế yên tâm mà người nơi khác đến Huế cũng sẽ có cảm giác yên tâm nếu đã có một hệ thống giám sát như thế này”.

Báo chí là cầu nối nâng cao nhận thức và hành động cộng đồng

Trong bối cảnh Việt Nam liên tục hứng chịu các đợt thiên tai nghiêm trọng từ đầu năm 2025, như bão số 1 gây lũ lụt trái mùa tại miền Trung hay bão số 5 khiến gần 60.000 người phải sơ tán, vai trò của báo chí trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Theo thống kê từ Cục Báo chí – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, từ ngày 1/1 đến 17/9/2025, đã có 77.495 tin, bài về phòng, chống thiên tai từ 404 cơ quan báo chí, tiếp cận hơn 407 triệu lượt độc giả.

Tại Hội thảo, Nhà báo Đặng Khắc Lợi - Phó Cục trưởng Cục Báo chí, nhấn mạnh: “Báo chí không chỉ là kênh truyền tải thông tin mà còn là cánh tay nối dài, góp phần nâng cao nhận thức và định hướng hành động của cộng đồng trong phòng, chống thiên tai.”

Ông Nguyễn Văn Tiến - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai cùng khẳng định báo chí giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, biết cách sơ tán, tránh trú và bảo vệ bản thân.

Tại Hội thảo, các phóng viên chuyên trách về phòng, chống thiên tai đã chia sẻ kinh nghiệm tác nghiệp trong thiên tai, đồng thời đề xuất số hóa thông tin cảnh báo để truyền tải sinh động và hiệu quả hơn. Chuyển đổi số không chỉ giúp tối ưu hóa nội dung truyền thông mà còn cho phép phân tích dữ liệu lớn (big data) để xây dựng các chiến dịch nhắm đúng đối tượng, theo dõi hiệu quả theo thời gian thực và tiết kiệm chi phí.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, các đại biểu đề xuất báo chí cần đầu tư vào hạ tầng công nghệ, hiện đại hóa hệ thống truyền thông đa phương tiện theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW. Đào tạo đội ngũ phóng viên làm chủ các công cụ số, phát triển nội dung sáng tạo hướng đến giới trẻ, đồng thời tăng cường hợp tác với doanh nghiệp công nghệ để tối ưu hóa nguồn lực và đảm bảo an toàn thông tin trên môi trường số.

Qua hai ngày tập huấn, các đại biểu được trang bị kiến thức và kỹ năng tác nghiệp an toàn cho phóng viên trong thiên tai. Đồng thời, cùng thảo luận đưa ra những giải pháp nhằm phát huy tốt vai trò hơn nữa trong việc tin kịp thời, chính xác, nhân văn, nâng cao nhận thức và hành động của cộng đồng cũng như bảo vệ các đối tượng dễ bị tổn thương, trẻ em. 

 Bảo Hòa