Diễn đàn Chuyển dịch Năng lượng Việt Nam 2025 đã chính thức diễn ra với sự tham dự của gần 300 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, tổ chức quốc tế, chuyên gia, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng và công nghệ. Diễn đàn là hoạt động trọng tâm trong khuôn khổ Hội chợ Triển lãm Quốc tế Công nghệ Năng lượng - Môi trường Hà Nội (Entech Hanoi 2025) – sự kiện thường niên lớn nhất của ngành năng lượng và môi trường tại Việt Nam, do Sở Công Thương Hà Nội chủ trì, phối hợp với Cục Đổi mới sáng tạo - Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.

Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực chuyển mình để trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, nhu cầu năng lượng tiếp tục tăng mạnh. Tuy nhiên, thách thức về an ninh năng lượng, áp lực từ biến đổi khí hậu và sự phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng hóa thạch đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển dịch sang sử dụng năng lượng tái tạo và tiết kiệm năng lượng. Diễn đàn năm nay mang ý nghĩa đặc biệt trong việc tạo ra không gian đối thoại đa chiều giữa nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và giới khoa học nhằm đưa ra các giải pháp thiết thực cho mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net-Zero).

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, đại diện Sở Công Thương Hà Nội nhấn mạnh: “Chuyển dịch năng lượng không chỉ là xu thế toàn cầu mà còn là chiến lược phát triển sống còn của Việt Nam. Thông qua diễn đàn, chúng tôi mong muốn thúc đẩy sự kết nối giữa chính sách - thị trường - công nghệ để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược đã được Đảng và Chính phủ đề ra.”

Chủ trương chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam đã được cụ thể hóa trong nhiều chính sách quan trọng như Nghị quyết 55-NQ/TW của Bộ Chính trị, xác định sử dụng năng lượng tiết kiệm và phát triển năng lượng tái tạo là quốc sách, hay Nghị quyết 57 với định hướng lấy đổi mới sáng tạo và công nghệ làm động lực đột phá. Gần đây nhất, ngày 18/6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, tạo hành lang pháp lý quan trọng để huy động nguồn lực cho phát triển công nghệ năng lượng xanh.

Trong năm 2024, Hà Nội đã đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận trong lĩnh vực năng lượng, đặc biệt là tiết kiệm năng lượng và phát triển năng lượng mặt trời. Tổng năng lượng tiết kiệm đạt 148,4 kTOE, chiếm 1,67% tổng tiêu thụ năng lượng, lượng điện tiết kiệm tương đương 537 triệu kWh. Thành phố cũng đã lắp đặt trên 100MWp điện mặt trời mái nhà, vận hành ổn định hai tổ máy điện rác Seraphin với tổng công suất 60MW và triển khai chương trình điều chỉnh phụ tải phi thương mại với hơn 3.000 doanh nghiệp. Các kết quả này là minh chứng rõ nét cho sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân trong quá trình chuyển dịch năng lượng.

Diễn đàn năm nay gồm hai phiên làm việc chính. Phiên thứ nhất tập trung vào các định hướng chiến lược và giải pháp công nghệ hỗ trợ chuyển dịch năng lượng. VinFast giới thiệu giải pháp giao thông xanh với xe điện và hạ tầng sạc đồng bộ. Các chuyên gia Hàn Quốc chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chính sách và phát triển công nghệ năng lượng tái tạo, cung cấp bài học hữu ích cho Việt Nam. Các mô hình quản lý năng lượng thông minh trong tòa nhà và nhà máy công nghiệp cũng được giới thiệu như giải pháp thực tiễn nhằm nhân rộng toàn quốc. Ngoài ra, phiên này còn thảo luận về chiến lược “xanh hóa” thị trường và hợp tác với Mạng lưới Xanh Châu Á nhằm mở rộng năng lực tiếp cận công nghệ xanh.

Phiên thứ hai đi sâu vào thảo luận các ứng dụng cụ thể trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và tiết kiệm năng lượng. Các doanh nghiệp công nghệ trình bày kinh nghiệm nghiên cứu, sản xuất xe điện, hệ thống lưu trữ điện và đề xuất các mô hình hợp tác công tư. Các chuyên gia cũng phân tích tiềm năng phát triển năng lượng gió, mặt trời, sinh khối và những thách thức đi kèm như chi phí đầu tư, khả năng đấu nối vào lưới điện quốc gia. Các cơ chế tài chính ưu đãi, hợp tác quốc tế và chuyển giao công nghệ được xem là giải pháp then chốt giúp Việt Nam đẩy nhanh quá trình chuyển đổi.

Một điểm nhấn quan trọng của Diễn đàn là sự tham gia và chia sẻ kinh nghiệm từ nhiều doanh nghiệp đi đầu như VinFast, Vision, Rạng Đông… Các doanh nghiệp không chỉ trình bày giải pháp kỹ thuật mà còn kiến nghị chính sách hỗ trợ cụ thể để thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, thương mại hóa công nghệ năng lượng sạch tại Việt Nam. Các đại biểu đều nhất trí rằng, để đạt được Net-Zero vào năm 2050, cần có sự vào cuộc đồng bộ của toàn xã hội – trong đó, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo chính sách, doanh nghiệp là trung tâm đổi mới sáng tạo và người dân là đối tượng thụ hưởng và đồng hành trong hành động.

Thông tin về Diễn đàn được tuyên truyền rộng rãi qua báo chí, truyền hình và các kênh trực tuyến của Bộ Khoa học và Công nghệ, Sở Công Thương Hà Nội, giúp lan tỏa mạnh mẽ nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của chuyển dịch năng lượng và vai trò của từng cá nhân trong công cuộc chống biến đổi khí hậu.

Diễn đàn Chuyển dịch Năng lượng Việt Nam 2025 không chỉ là nơi tổng hợp trí tuệ và kinh nghiệm từ nhiều phía, mà còn là điểm tựa thúc đẩy hợp tác, chuyển giao công nghệ, định hình chính sách mới để hướng tới một hệ sinh thái năng lượng hiện đại, bền vững và vì một tương lai phát triển thịnh vượng, xanh và sạch cho Việt Nam.

PV