Lễ hội văn hóa ẩm thực Hà Nội là sự kiện thường niên được UBND Thành phố giao Sở Văn hóa và Thể thao chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan. Đặc biệt, từ năm 2022, Thành ủy Hà Nội ban hành Nghị quyết số 09 Nghị quyết 09-NQ/TU ngày 22/02/2022 của Thành ủy Hà Nội về Phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 thì Ẩm thực đã được xác định là một trong số những lĩnh vực góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thành phố.

Từ Hà Nội 36 phố phường đến một Hà Nội mở rộng địa giới hành chính với sự kết tinh của văn hóa xứ Đoài đã khiến cho văn hóa Hà Nội nói chung và Ẩm thực Hà Nội nói riêng trở nên phong phú, đa dạng. Từ năm 2014, Thành phố đã tổ chức kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể, trong đó hàng trăm di sản ẩm thực đã được nhận diện, đưa vào danh mục của Thành phố. Việc ghi danh di sản văn hoá phi vật thể vào danh mục Quốc gia không chỉ là vinh danh những giá trị di sản mà còn là giải pháp bảo vệ hiệu quả, phát huy và biến di sản thành “tài sản”, nguồn lực phát triển công nghiệp văn hoá một cách bền vững, tài năng của nghệ nhân được ghi nhận, góp phần nâng cao đời sống kinh tế địa phương.

Với 7 di sản ẩm thực Hà Nội đã được ghi danh trong danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, từ sau khi di sản được ghi danh, di sản ẩm thực đã được lan toả và trở thành sản phẩm thức quà đi muôn nơi: như Nghề làm cốm Mễ Trì (phường Tứ Liêm), Nghề làm trà sen Quảng An (phường Tây Hồ) đã có mặt ở trong những cuộc gặp gỡ khách quốc tế và trở thành món quà tặng mang đậm dấu ấn Hà Nội.

Nghề làm xôi Phú Thượng (phường Phú Thượng) đã tạo nên sức sống cộng đồng nghề với hơn 300 hộ sản xuất với sản phẩm là thức quà sáng có mặt từng góc phố, ngõ xóm nhưng có lúc lại có mặt trong những mâm cỗ trang trọng không thể thiếu.

Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì (phường Vĩnh Hưng) từ một di sản đối diện với nguy cơ người trẻ ít làm nghề, đến nay số lượng hộ làm nghề đã tăng lên 60 hộ, với nhiều hình thức kinh doanh.

Tri thức nấu cỗ Bát Tràng (xã Bát Tràng) sau khi được ghi danh nhiều người dân được biết đến hơn với lịch sử 19 dòng họ làng Bát Tràng, sự gắn kết cộng đồng bền chặt, với những mâm cỗ của các gia đình vào ngày lễ hội, nhà nhà đều biết nấu cỗ, với những món chỉ Bát Tràng mới có: như măng mực, su hào xào mực với kỹ thuật chế biến cầu kỳ.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Lê Thị Ánh Mai nhấn mạnh, việc ghi danh di sản văn hóa phi vật thể không chỉ là sự tôn vinh của các giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học mà còn tạo cơ sở pháp lý và phát huy nguồn lực xã hội để di sản được trao truyền, lan tỏa và thích ứng với đời sống đương đại. Ẩm thực truyền thống được giới thiệu, quảng bá góp phần nâng cao sinh kế cộng đồng, hình thành sản phẩm văn hóa du lịch đặc sắc và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa một cách bền vững.

 Lễ hội văn hóa ẩm thực Hà Nội 2025 là nơi nghệ nhân ẩm thực kể câu chuyện của mình kết nối thế hệ trẻ với nhiều hoạt động phong phú được tổ chức như: Tọa đàm chuyên đề về phát triển văn hóa ẩm thực; các workshop trình diễn của nghệ nhân; hoạt động trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên; giao lưu ký họa ẩm thực; biểu diễn nghệ thuật truyền thống và đương đại.

Lễ hội còn có các hoạt động triển lãm ảnh quảng bá văn hóa - du lịch - ẩm thực; triển lãm và phục vụ thư viện sách lưu động; trình diễn, thực hành di sản ẩm thực như gói bánh chưng, nấu cỗ Bát Tràng, ướp trà sen Tây Hồ, làm cốm, nấu xôi Phú Thượng, bún ốc nguội, làm ô mai, mứt truyền thống…

Không gian lễ hội gồm khoảng 60 gian hàng giới thiệu ẩm thực Hà Nội và một số vùng miền, mang đến cho người dân và du khách cơ hội thưởng thức các món ăn đặc sắc, qua đó, tôn vinh giá trị di sản ẩm thực truyền thống và khẳng định thương hiệu “ẩm thực Hà Nội” gắn với bản sắc thanh lịch, tinh tế.

Với chủ đề “Hà Nội - Hành trình ẩm thực kết nối sáng tạo”, Lễ hội Văn hóa ẩm thực Hà Nội 2025 trở thành điểm đến văn hóa đậm nét cuối tuần hấp dẫn, góp phần gìn giữ, truyền dạy tri thức ẩm thực truyền thống cho thế hệ trẻ, thúc đẩy sáng tạo và hình thành sản phẩm văn hóa từ ẩm thực, đưa ẩm thực trở thành nguồn lực quan trọng trong phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô.

 Hương Mi