Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về KH&CN là hai phần thưởng cao quý nhất trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, được quy định trong Luật Thi đua, Khen thưởng. Qua 6 đợt xét tặng từ năm 1996 đến nay, đã có 265 công trình khoa học xuất sắc được vinh danh, gồm 107 công trình đạt Giải thưởng Hồ Chí Minh và 158 công trình đạt Giải thưởng Nhà nước. Đây là những tài sản trí tuệ có giá trị, đóng góp thiết thực cho sự phát triển đất nước.

Chủ trương phát triển đội ngũ trí thức và tôn vinh các thành tựu khoa học luôn được Đảng và Nhà nước coi trọng. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức KH&CN trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025 vừa được Quốc hội thông qua tạo hành lang pháp lý thuận lợi để thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao, ứng dụng kết quả KH&CN, đồng thời khuyến khích sáng tạo. Trong bối cảnh đó, việc ghi nhận và tôn vinh các công trình khoa học có ý nghĩa động viên lớn, góp phần khích lệ đội ngũ trí thức tiếp tục cống hiến.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã được nghe đại diện các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ KH&CN phổ biến, hướng dẫn triển khai và giới thiệu những điểm mới của Nghị định số 18/2024/NĐ-CP ngày 21/02/2024 của Chính phủ về Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước và các giải thưởng khác về KH&CN.

Hội thảo cũng dành thời gian chia sẻ kinh nghiệm lập hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng; trao đổi, thảo luận và giải đáp cụ thể những vấn đề liên quan đến chuẩn bị hồ sơ, quy trình và thủ tục xét tặng.

Phát biểu kết luận tại Hội thảo, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương gửi lời cảm ơn các đại biểu đã tham dự Hội thảo trong bối cảnh bộ máy địa phương đang trong quá trình sắp xếp, khối lượng việc lớn áp lực cao. Thứ trưởng nhấn mạnh, những ý kiến trao đổi tại hai Hội thảo (tại TP. Hồ Chí Minh hôm nay và trước đó tại Hà Nội ngày 24/11/2025) thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự quan tâm của các cơ quan, tổ chức đối với hai Giải thưởng và công tác xét tặng lần thứ 7; là cơ sở quan trọng để Bộ KH&CN hoàn thiện phương án tổ chức triển khai thời gian tới.

Để bảo đảm tổ chức tốt đợt xét tặng lần thứ 7 Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về KH&CN, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện bốn nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, hoàn thành xét tặng cấp cơ sở trong tháng 12/2025; cấp bộ, ngành, địa phương trước ngày 15/4/2026. Hạn cuối nộp hồ sơ về Bộ KH&CN là 08/5/2026. Các đơn vị cần chủ động hướng dẫn, phân công trách nhiệm, đặc biệt tại những nơi đang thay đổi cơ cấu; đồng thời bảo đảm điều kiện, kinh phí, nhân lực phục vụ hội đồng xét thưởng.

Thứ hai, đẩy mạnh truyền thông về ý nghĩa của Giải thưởng; rà soát, phát hiện và đề xuất các công trình giá trị, tránh bỏ sót công trình tiềm năng.

Thứ ba, các đơn vị chức năng của Bộ KH&CN phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương trong triển khai các bước tiếp theo; tổng hợp, báo cáo khó khăn để Lãnh đạo Bộ xem xét, hướng dẫn kịp thời.

Thứ tư, với việc tổ chức Hội thảo tại TP. Hồ Chí Minh, Bộ KH&CN kỳ vọng nhận được thêm nhiều hồ sơ từ khu vực phía Nam – nơi tập trung đông đảo viện, trường, doanh nghiệp với nhiều kết quả nghiên cứu, ứng dụng nổi bật nhưng chưa tham gia tích cực vào Giải thưởng.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh, đợt xét tặng lần thứ 7 đang bước vào giai đoạn quan trọng, đòi hỏi sự chủ động, nghiêm túc và phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành. Bộ KH&CN mong muốn và tin tưởng rằng, với sự chung tay của các cơ quan, tổ chức, Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về KH&CN lần này sẽ tiếp tục lựa chọn, tôn vinh xứng đáng những công trình khoa học tiêu biểu, đóng góp to lớn cho sự phát triển của đất nước.

 Quỳnh Trang