Ngày 29/5 tại TP.HCM, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) công bố thành lập Hội đồng Chuyên gia Tranh chấp fintech và Kinh tế số VIAC, đồng thời ký kết thỏa thuận hợp tác với Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) và Hiệp hội Blockchain Việt Nam (VBA).

Sự kiện đánh dấu bước đi mới trong việc xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp với sự phát triển nhanh chóng của các lĩnh vực tài chính công nghệ, blockchain, tài sản số và nền kinh tế số tại Việt Nam.

Theo nội dung hợp tác, VIAC, VAFI và VBA sẽ cùng phối hợp xây dựng các cơ chế xử lý tranh chấp trong lĩnh vực tài chính, công nghệ và chuyển đổi số theo hướng minh bạch, hiệu quả, công bằng, đồng thời tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế. Trọng tâm trước mắt là các tranh chấp phát sinh liên quan đến hoạt động của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC), sau đó mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác như thị trường vốn, fintech, blockchain, tài sản số, huy động vốn, đầu tư và quản trị rủi ro.

Các bên cũng thống nhất hình thành cơ chế phối hợp thông qua Hội đồng Chuyên gia và Nhóm Điều phối chung. Mô hình này nhằm kết nối đội ngũ chuyên gia trong các lĩnh vực pháp lý, tài chính, công nghệ và chuyển đổi số ở trong nước cũng như quốc tế. Bên cạnh đó, các hoạt động nghiên cứu, đào tạo, truyền thông và phát triển thị trường liên quan đến kinh tế số và tài sản số cũng sẽ được triển khai đồng bộ.

Phát biểu tại lễ ra mắt, GS.TS Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch VIAC cho biết sự bùng nổ của tài chính số, công nghệ tài chính và các giao dịch xuyên biên giới đang kéo theo nhiều dạng tranh chấp mới với mức độ phức tạp ngày càng cao. Điều này đặt ra yêu cầu phải có những cơ chế giải quyết tranh chấp chuyên sâu, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Theo GS.TS Lê Hồng Hạnh, quá trình xây dựng và phát triển VIFC không chỉ đòi hỏi hệ thống hạ tầng công nghệ và tài chính hiện đại mà còn cần một nền tảng pháp lý ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo. Trong bối cảnh đó, cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư và củng cố niềm tin của các nhà đầu tư.

Ở góc độ lĩnh vực blockchain và tài sản số, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch VBA nhận định rằng đặc điểm xuyên biên giới của các giao dịch fintech và tài sản số khiến việc phát sinh tranh chấp trở nên phức tạp hơn nhiều so với các giao dịch truyền thống. Nếu không sớm xây dựng các cơ chế hòa giải, trọng tài hoặc xử lý tranh chấp mang tính chuyên môn hóa, nhiều vụ việc có thể trở thành các tranh chấp pháp lý phức tạp trong tương lai khi hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện.

Theo ông Phan Đức Trung, việc thành lập Hội đồng Chuyên gia Tranh chấp fintech và Kinh tế số VIAC là bước chuẩn bị cần thiết cho quá trình hoàn thiện cấu trúc pháp lý của VIFC. Một nền tảng thể chế vững chắc sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút và dịch chuyển các dòng vốn đầu tư, đặc biệt đối với những lĩnh vực mới nổi như blockchain và tài sản số.

Ông cũng cho rằng đây là cơ hội để các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và giới chuyên gia pháp lý trong nước tiếp cận, học hỏi kinh nghiệm quốc tế, từ đó đóng góp vào quá trình xây dựng khung pháp lý phù hợp cho thị trường tài sản số tại Việt Nam trong thời gian tới.

TH