Nắm vững các mốc thời gian này sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, bảo đảm tuân thủ và nâng cao hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu.

Trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, người khai hải quan có thể phát hiện sai sót dẫn đến khai thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc khai tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn hoặc không thu. Pháp luật cho phép người khai được khai sửa đổi, bổ sung hồ sơ hải quan, đồng thời quy định rõ các trường hợp được miễn xử phạt hoặc bị xử phạt tùy thuộc vào thời điểm thực hiện khai bổ sung.

Theo Điều 7 Nghị định số 169/2026/NĐ-CP, người khai hải quan sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính nếu chủ động phát hiện sai sót và khai bổ sung đúng thời điểm.

Đối với hàng hóa đang làm thủ tục hải quan, việc khai bổ sung phải được thực hiện trước thời điểm cơ quan hải quan thông báo kiểm tra trực tiếp hồ sơ hải quan. Đối với hàng hóa đã thông quan, doanh nghiệp phải khai bổ sung trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày thông quan và trước thời điểm cơ quan hải quan quyết định kiểm tra sau thông quan, thanh tra hoặc kiểm tra.

Trao đổi với phóng viên Sở Hữu Trí Tuệ, đại diện Chi cục Hải quan khu vực XII cho biết, quy định mới không chỉ khuyến khích doanh nghiệp chủ động khắc phục sai sót mà còn đặt ra yêu cầu chặt chẽ về thời điểm khai bổ sung nhằm bảo đảm tính trung thực, kịp thời trong việc khai báo và thực hiện nghĩa vụ thuế.

Theo khoản 2 Điều 10 Nghị định số 169/2026/NĐ-CP, trường hợp doanh nghiệp tự phát hiện sai sót nhưng khai bổ sung sau thời điểm cơ quan hải quan thông báo kiểm tra trực tiếp hồ sơ hải quan hoặc sau 60 ngày kể từ ngày thông quan nhưng trước thời điểm cơ quan hải quan quyết định kiểm tra sau thông quan, thanh tra hoặc kiểm tra thì vẫn bị xử phạt với mức 10% trên số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế khai tăng trong trường hợp được miễn, giảm, hoàn hoặc không thu thuế.

Đáng lưu ý, mức xử phạt sẽ tăng lên 20% theo khoản 3 Điều 10 Nghị định số 169/2026/NĐ-CP nếu hành vi vi phạm được cơ quan hải quan phát hiện trong quá trình làm thủ tục hải quan; được phát hiện khi kiểm tra sau thông quan, thanh tra, kiểm toán hoặc kiểm tra đối với hàng hóa đã thông quan; không khai bổ sung trị giá hải quan theo quy định đối với các trường hợp hàng hóa chưa có giá chính thức hoặc còn các khoản điều chỉnh trị giá chưa xác định được tại thời điểm đăng ký tờ khai; hoặc người khai hải quan tự phát hiện và khai bổ sung ngoài các nội dung đã có kết luận kiểm tra sau thông quan, thanh tra hoặc kiểm tra.

Một nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là thời điểm cơ quan hải quan thông báo kiểm tra trực tiếp hồ sơ hải quan. Theo Điều 20 Thông tư số 38/2015/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC và Thông tư số 121/2025/TT-BTC, ngay khi Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan tiếp nhận đăng ký tờ khai và thực hiện phân luồng thì đây được xác định là thời điểm cơ quan hải quan thông báo kiểm tra trực tiếp hồ sơ hải quan.

Điều đó đồng nghĩa, sau khi hệ thống đã thực hiện phân luồng, nếu doanh nghiệp mới phát hiện sai sót và tiến hành khai sửa đổi, bổ sung thì vẫn thuộc trường hợp bị xử phạt theo quy định, mặc dù doanh nghiệp là bên chủ động phát hiện sai sót.

Theo các chuyên gia, quy định về thời điểm khai bổ sung thể hiện định hướng quản lý dựa trên mức độ tuân thủ của doanh nghiệp. Việc khai báo đầy đủ, kịp thời không chỉ giúp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro, hiện đại hóa hoạt động hải quan và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Chi cục Hải quan khu vực XII khuyến nghị cộng đồng doanh nghiệp thường xuyên rà soát hồ sơ, kiểm tra kỹ các chỉ tiêu khai báo trước khi đăng ký tờ khai hải quan; đồng thời chủ động khai sửa đổi, bổ sung ngay khi phát hiện sai sót để bảo đảm thực hiện đúng quy định của pháp luật. Việc tuân thủ đầy đủ các quy định về khai hải quan và khai thuế không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro, tránh bị xử phạt mà còn góp phần xây dựng môi trường xuất nhập khẩu minh bạch, chuyên nghiệp và phát triển bền vững.

Là cơ quan báo chí hoạt động trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, sohuutritue.net.vn ghi nhận những nỗ lực của Chi cục Hải quan khu vực XII trong việc tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định của pháp luật. Việc nâng cao ý thức tuân thủ ngay từ khâu khai báo không chỉ giúp hạn chế vi phạm, giảm rủi ro cho doanh nghiệp mà còn góp phần xây dựng môi trường xuất nhập khẩu minh bạch, thuận lợi và phát triển bền vững.

                            Lê Tâm