Theo thông tin chính thức từ tập đoàn, Honda đã quyết định dừng toàn bộ quá trình phát triển và kế hoạch thương mại hóa ba mẫu xe thuần điện đầy tham vọng tại thị trường Bắc Mỹ, bao gồm: Honda 0 Saloon, Honda 0 SUV và Acura RSX EV. Đây vốn được coi là những quân bài chiến lược giúp Honda định vị lại thương hiệu trong kỷ nguyên xanh. Đặc biệt, mẫu Honda 0 Saloon từng gây xôn xao dư luận với thiết kế phá cách, được ví như sự giao thoa giữa một chiếc siêu xe Lamborghini và một mẫu minivan đa dụng.

Việc khai tử những dự án này ngay trước thềm sản xuất (dự kiến vào năm 2026) đã buộc Honda phải chấp nhận một thực tế tài chính tàn khốc. Hãng dự kiến sẽ phải ghi nhận khoản chi phí và tổn thất lên tới 2,5 nghìn tỷ yen (tương đương khoảng 15,7 tỷ USD). Đây là con số khổng lồ, minh chứng cho quy mô đầu tư khủng khiếp mà Honda đã đổ vào các nền tảng xe điện thế hệ mới nhưng nay đành phải bỏ dở.

Lý giải cho quyết định gây sốc này, Honda thẳng thắn thừa nhận những tác động tiêu cực từ môi trường kinh doanh tại Mỹ. Sự thay đổi trong chính sách vĩ mô dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump, đặc biệt là việc bãi bỏ các ưu đãi thuế cho sản xuất và tiêu thụ xe điện, đã khiến bảng toán kinh tế của Honda không còn khả thi. Khi các đòn bẩy từ Chính phủ mất đi, chi phí sản xuất cao và hạ tầng trạm sạc chưa đồng bộ trở thành rào cản ngăn bước người tiêu dùng.

Tuy nhiên, áp lực không chỉ đến từ phương Tây. Tại thị trường châu Á, Honda đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng danh tiếng và sức cạnh tranh. Hãng xe Nhật thừa nhận rằng quan niệm của khách hàng về một chiếc ô tô tốt đã thay đổi hoàn toàn. Thay vì chú trọng vào các yếu tố cơ khí truyền thống như độ bền động cơ hay mức tiêu hao nhiên liệu, người dùng hiện nay ưu tiên các tính năng phần mềm, khả năng kết nối và trải nghiệm công nghệ có thể nâng cấp liên tục.

Ở khía cạnh này, Honda đang tỏ ra hụt hơi trước các đối thủ xe điện mới nổi, đặc biệt là các hãng xe từ Trung Quốc. Những "tân binh" này sở hữu chu kỳ phát triển sản phẩm cực ngắn và bộ máy vận hành linh hoạt, cho phép họ ra mắt mẫu mới chỉ trong vòng 18-24 tháng, trong khi các hãng xe truyền thống thường mất từ 4-5 năm.

Quyết định dừng cuộc chơi xe điện tại Bắc Mỹ không đồng nghĩa với việc Honda từ bỏ hoàn toàn mảng ô tô. Ngược lại, đây là bước lùi chiến thuật để hãng tập trung nguồn lực vào những mảng kinh doanh đang mang lại dòng tiền ổn định hơn. Trong bối cảnh lợi nhuận từ xe xăng và xe hybrid đang bị bào mòn bởi các sắc thuế mới, Honda buộc phải tái cấu trúc toàn diện.

Trong ngắn hạn, Honda sẽ dồn sức vào việc nâng cấp dải sản phẩm hiện hữu và điều chỉnh giá bán tại Mỹ và Nhật Bản để duy trì thị phần. Đáng chú ý, hãng sẽ thay đổi trọng tâm sang dòng xe hybrid (xe lai) – phân khúc đang được người dùng ưa chuộng nhờ tính tiện dụng và chi phí hợp lý hơn xe thuần điện. Những thị trường đang tăng trưởng nhanh như Ấn Độ sẽ trở thành điểm tựa mới cho danh mục xe hybrid của Honda.

Cú sốc từ Honda là một lời cảnh báo cho toàn ngành công nghiệp ô tô: Kỷ nguyên xe điện không hề trải đầy hoa hồng. Khi nhu cầu tiêu dùng suy giảm và các chính sách bảo hộ lên ngôi, ngay cả những "ông lớn" dày dạn kinh nghiệm cũng phải chấp nhận cắt lỗ để tìm đường sinh tồn trong một thế giới đang biến chuyển không ngừng.

Phạm Tuấn