Ngày 3/9, TAND TP.HCM đưa ra phán quyết vụ tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ truyện Thần đồng đất Việt giữa nguyên đơn là ông Lê Linh, bị đơn là Công ty Phan Thị và bà Phan Thị Mỹ Hạnh.

Bản án có hiệu lực pháp luật ngay lập tức của TAND TP HCM cho rằng, cả ông Lê Linh và bà Phan Thị Mỹ Hạnh đều không cung cấp được thời gian, bản vẽ phác thảo. Nhưng tại tòa, phía bị đơn thừa nhận ông Linh là người vẽ, trên tập truyện cũng thể hiện Lê Linh là tác giả. 

Ngoài ra, pháp luật quy định, để được công nhận là tác giả, người trực tiếp sáng tạo tác phẩm phải để tên thật. Người hỗ trợ, góp ý kiến không được công nhận là tác giả. Ở đây, ông Linh trực tiếp thể hiện hình tượng nhân vật Tý, Sửu, Dần, Mẹo dưới dạng vật chất nhất định phù hợp với quy định của pháp luật, bà Hạnh nói nhân vật hình thành trong trí óc của bà là không có cơ sở.

Về yêu cầu triệu tập Cục Bản quyền tác giả tham gia tố tụng, tòa xét thấy trong quá trình giải quyết phiên tòa sơ thẩm, Cục Bản quyền đã có văn bản gửi tòa. Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, việc tòa án công nhận hay không công nhận giấy chứng nhận do Cục cấp không liên quan đến trách nhiệm của Cục này. Do đó việc tòa không triệu tập cơ quan này là phù hợp quy định của pháp luật.

Về việc kháng cáo của Phan Thị yêu cầu đề nghị xác định đồng tác giả, đối tượng tranh chấp là hình thức thể hiện 4 nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo. HĐXX nhận định tác giả là người trực tiếp sáng tạo toàn bộ hoặc một phần tác phẩm văn học, nghệ thuật. Quyền tác giả phát sinh từ thời điểm tác phẩm được sáng tạo dưới hình thức nhất định, không phân biệt tác phẩm công bố hay chưa công bố, đăng ký bảo hộ hay chưa đăng ký bảo hộ.

HĐXX cho rằng việc sáng tác và cấp giấy chứng nhận bản quyền tác giả diễn ra khi chưa có Luật Sở hữu trí tuệ điều chỉnh, do đó cần áp dụng quy định về sở hữu trí tuệ của Bộ luật dân sự 1995 để giải quyết tranh chấp về quyền tác giả.

Từ những quan điểm nêu trên, HĐXX nhận thấy ngoài ông Lê Linh thì không còn bất kỳ ai tham gia vào quá trình sáng tạo ra tác phẩm Thần đồng đất Việt. Bà Hạnh không phải là tác giả của 4 hình tượng nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo

HĐXX cho rằng kháng cáo của Phan Thị và bà Hạnh là không có cơ sở. Bản sơ thẩm xác định Lê Linh là tác giả của 4 hình tượng nhân vật là hoàn toàn phù hợp.

Về quyền được làm tác phẩm phái sinh, TAND TP.HCM căn cứ hợp đồng lao động thể hiện ông Linh là nhân viên Công ty Phan Thị với công việc là vẽ tranh minh họa. Do đó, ông Linh là tác giả của 4 hình tượng nhân vật còn Công ty Phan Thị là chủ sở hữu của tác phẩm, được quyền làm tác phẩm phái sinh. Nhưng việc sử dụng các hình tượng này không được sửa chữa, cắt xén, làm sai lệch hình tượng gốc gây phương hại đến danh dự, uy tín của tác giả Lê Linh.

Trong khi đó, khi ông Linh nghỉ việc, Công ty Phan Thị tiếp tục sáng tạo các tập tiếp theo như Thần đồng đất Việt khoa học, Thần đồng đất Việt Mỹ thuật, Thần đồng đất Việt Toán học nhưng không xin phép ông Linh và có sự thay đổi, biến dạng về cách thể hiện nhân vật. Đồng thời không ghi có sử dụng hình ảnh nhân vật của Lê Linh.

HĐXX cho rằng đủ căn cứ xác định Công ty Phan Thị có hành vi xâm phạm đến quyền tác giả của Lê Linh, buộc bị đơn xin lỗi tác giả trong 3 kỳ liên tiếp trên hai tờ báo, bồi thường 15 triệu đồng chi phí luật sư cho nguyên đơn. Nội dung xin lỗi chi tiết như sau: “Tôi là Phan Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Công ty TNHH Truyền thông Giáo dục và Giải trí Phan Thị, xin lỗi ông Lê Phong Linh (bút danh Lê Linh) cùng toàn thể độc giả Thần đồng Đất Việt, vì đã có hành vi xâm phạm hình tượng các nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo do ông Lê Phong Linh (bút danh Lê Linh) sáng tác trong bộ truyện tranh Thần đồng Đất Việt”.

Hải Vân