Ngày 24/3, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa phát đi công văn khẩn, cảnh báo về sự xuất hiện của thuốc tiêm YEZTUGO (lenacapavir) giả mạo nhãn hiệu Gilead Sciences Inc lưu hành trái phép trên thị trường. Đây là hồi chuông báo động đỏ về tình trạng thuốc đặc trị bị làm giả tinh vi, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dùng.

Theo thông tin từ cơ quan chức năng, vụ việc bắt nguồn từ các báo cáo của Công ty Gilead Science Inc và Công ty TNHH SNB-REACT Việt Nam về hành vi bán thuốc dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) giả mạo. Sản phẩm bị phát hiện là Thuốc tiêm YEZTUGO (lenacapavir) injection 463.5mg/1.5mL (309mg/mL).

Nhằm qua mắt người tiêu dùng, trên bao bì sản phẩm giả mạo, các đối tượng đã ngang nhiên in tên nhà sản xuất là Công ty Gilead Science Inc., kèm địa chỉ cụ thể tại California, Hoa Kỳ và số điện thoại liên lạc quốc tế. Tuy nhiên, qua đối chiếu trên hệ thống dịch vụ công chính thức, Cục Quản lý Dược khẳng định chưa từng cấp giấy đăng ký lưu hành (GĐKLH) cho sản phẩm này hay bất kỳ cơ sở sản xuất nào có tên Thuốc tiêm YEZTUGO tại Việt Nam.

Các chuyên gia y tế cảnh báo, việc sử dụng thuốc tiêm không rõ nguồn gốc tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Không chỉ có nguy cơ không đạt hiệu quả dự phòng HIV do sai lệch hoặc thiếu hoạt chất lenacapavir, thuốc giả còn có thể chứa tạp chất độc hại, gây nhiễm trùng máu do không đảm bảo vô trùng, thậm chí dẫn đến sốc phản vệ và tử vong. Đáng lo ngại, việc sử dụng thuốc giả trong dự phòng HIV còn khiến người dùng chủ quan, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.

Trước tính chất nghiêm trọng, Cục Quản lý Dược yêu cầu Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cùng các tỉnh thành phối hợp với cơ quan công an (C03, A03) và Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia để truy quét, xác minh nguồn gốc hóa đơn chứng từ mua bán loại thuốc này.

Cơ quan chức năng cũng sẽ tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường dược phẩm nhằm ngăn chặn kịp thời thuốc giả lưu hành.

Cùng với đó, Cục Quản lý Dược yêu cầu các Sở Y tế nhanh chóng thông báo đến các cơ sở kinh doanh dược và người dân: tuyệt đối không mua bán, sử dụng thuốc tiêm YEZTUGO chưa được cấp phép. Người dân được khuyến cáo chỉ mua thuốc tại các cơ sở uy tín, có đầy đủ giấy phép, đồng thời tra cứu thông tin sản phẩm trên hệ thống chính thức trước khi sử dụng.

Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi ngờ về thuốc giả, người dân cần báo ngay cho cơ quan chức năng để kịp thời xử lý. Các viện kiểm nghiệm và cổng thông tin điện tử của ngành y tế cũng được yêu cầu công khai thông tin cảnh báo để hỗ trợ người dân nhận diện.

Vụ việc một lần nữa cho thấy thực trạng đáng báo động của nạn thuốc giả với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng thuốc đặc trị ngày càng gia tăng, đặc biệt là các loại thuốc liên quan đến HIV/AIDS, việc nâng cao cảnh giác của người dân và sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng được xem là yếu tố then chốt nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Mới đây, Cục Quản lý Dược cũng quyết định thu hồi giấy đăng ký lưu hành 17 loại thuốc tại Việt Nam theo đề nghị tự nguyện của các cơ sở đăng ký.

Theo quyết định, các lô thuốc đã sản xuất trước thời điểm thu hồi vẫn được phép lưu hành đến hết hạn sử dụng. Các đơn vị đăng ký và sản xuất phải chịu trách nhiệm đảm bảo chất lượng, an toàn và hiệu quả trong suốt quá trình lưu hành.

Danh sách thuốc bị thu hồi giấy đăng ký lưu hành thuộc nhiều doanh nghiệp, gồm:

- Công ty TNHH DRP Inter (TPHCM): Vidagliptin 50mg + Metformin 850mg

- Công ty TNHH Dược phẩm Anh Thy (Hà Nội): Sydakmin Vildagliptin 50mg; Fynzaf Linagliptin 5mg; Atbyky Fenticonazol nitrate 200mg; Qvzan 500 Mesalamin 500mg; Zalykof Benfotiamin 300mg; Heboty 2% kem bôi; Zaflyko Ambroxol 30mg + Clenbuterol 0,02mg

- Công ty TNHH Thương mại Dược Phú Lâm Trang (Hà Nội): Meqtaz 0,5mg/ml; Kzygnaf Piracetam 2,4g

- Công ty CP Dược phẩm Wealphar (Phú Thọ): Carvedilol DWP 3,125mg; Carvedilol DWP 20mg; Irbesartan DWP 225mg; Irbesartan OD DWP 200mg; Adenosin EC DWP 20mg.

- Công ty CP Dược phẩm CPC1 Hà Nội: Etomidat-BFS 2mg dung dịch tiêm; Etomidat-BFS 2mg/ml nhũ tương tiêm

Các thuốc bị thu hồi thuộc nhiều dạng bào chế như viên nén bao phim, viên nang, kem bôi, dung dịch tiêm, nhũ tương tiêm, siro và viên nén phân tán trong miệng.

Cục Quản lý Dược yêu cầu các Sở Y tế và các đơn vị liên quan nghiêm túc triển khai quyết định này theo đúng quy định.

Quỳnh Trang