Thời gian qua, trên không gian mạng thường lan truyền nhiều tin giả về lừa đảo trực tuyến khiến người dân hoang mang như "chỉ cần bấm nhận cuộc gọi là mất hết tiền trong tài khoản", hay "quét QR khiến điện thoại bị treo hoặc mất tiền"...

Tuy nhiên, theo chuyên gia Công ty cổ phần An ninh mạng Việt Nam - VSEC, mục đích của các đối tượng khi tạo ra tin giả về lừa đảo trực tuyến có thể là nhằm gây sự chú ý, tạo làn sóng chia sẻ để tăng tương tác, phục vụ tạo hình ảnh, marketing. Ngoài ra, đây còn có thể là tiền đề cho một loạt chiêu trò dẫn dụ nạn nhân tiếp theo của các đối tượng lừa đảo. Ví dụ, sau bài này, sẽ có thêm các bài khác với nội dung như hỗ trợ lấy lại tiền đã mất từ các hình thức lừa đảo qua clip, hình ảnh…

Mới đây, thông qua Messenger, hàng loạt người dùng đã nhận được tin nhắn có nội dung: "Lừa đảo lên một tầm cao mới. Chúng thu thập hình ảnh mình và gia đình mình trên Facebook, xong làm thành clip gửi cho mình. Khi thấy hình mình, theo phản xạ sẽ bấm vào xem, là xong luôn, mất quyền kiểm soát điện thoại, và sau đó là bị lấy hết tiền trong tài khoản. Mọi người chia sẻ cho gia đình, người thân mình biết nhé!".

Các chuyên gia an ninh mạng phân tích, những đối tượng lừa đảo có thể thu thập thông tin, hình ảnh của các cá nhân và gia đình người dùng trên mạng xã hội và tạo thành 1 clip gửi cho nạn nhân. Bản chất hình ảnh mà nạn nhân nhận được chính là một file có thể chứa mã độc. Tuy nhiên, nếu người dùng mới chỉ bấm vào link xem clip thì không thể dẫn đến mất quyền kiểm soát điện thoại và mất tiền trong tài khoản.

Sau khi bấm vào link xem clip, nếu người dùng tiếp tục bị các đối tượng dẫn dụ tải và cài đặt phần mềm nguy hiểm đính kèm đường link xem clip, họ sẽ vô tình cài phần mềm độc hại lên điện thoại của mình và lúc này mới dẫn đến mất quyền kiểm soát thiết bị; từ đó tạo cơ hội cho kẻ xấu thực hiện các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Các chuyên gia cho rằng, tuy hiện nay tình trạng lừa đảo trên không gian mạng rất phổ biến, song không phải cảnh báo lừa đảo nào cũng là thật, thậm chí các đối tượng lừa đảo có thể dùng cảnh báo lừa đảo để dẫn dụ người dùng vào kịch bản lừa đảo. Vì vậy, nếu nhận được các thông tin, bất kể nội dung là gì, người dùng đều cần kiểm chứng lại.

Người dùng có thể kiểm tra thông tin qua các kênh chính thống như trang web của cơ quan công an, ngân hàng, báo chí, truyền hình chính thống; theo dõi các cảnh báo từ hiệp hội an ninh mạng hoặc các công ty an ninh mạng uy tín. Đồng thời, người dùng cũng không nên chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng để hạn chế phát tán các tin đồn gây hoang mang.

Năm 2025, lừa đảo trực tuyến được nhận định sẽ tiếp tục gia tăng. Do đó, bên cạnh các biện pháp từ cơ quan quản lý, người dùng được khuyến nghị vẫn cần nâng cao cảnh giác, kỹ năng an toàn khi tham gia môi trường mạng. Cụ thể, không chia sẻ thông tin cá nhân với những người không quen biết hoặc dịch vụ không tin tưởng; xác minh kỹ lưỡng bất kỳ cuộc gọi hay trao đổi nào liên quan đến chuyển tiền; dùng ứng dụng phòng chống lừa đảo để lọc và ngăn chặn các số điện thoại lừa đảo, website độc hại.

TH