Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) bên cạnh những tiện ích mang lại cũng bị tội phạm mạng triệt để khai thác. Gần đây, trên ứng dụng Telegram xuất hiện các tài khoản quảng cáo dịch vụ lập trình website, ứng dụng cá cược, tiền ảo, thương mại điện tử… tích hợp công nghệ AI – Deepfake.

Các đối tượng cam kết “bảo hành trọn đời” để tạo niềm tin, song thực chất nhằm che giấu mục đích lừa đảo. Với Deepfake, chúng có thể dựng video giả mạo người thân trong tình huống khẩn cấp hoặc giả danh chuyên gia, người nổi tiếng để kêu gọi đầu tư, qua đó chiếm đoạt tài sản và dữ liệu cá nhân.

Bên cạnh việc khai thác công nghệ, các đối tượng còn đánh vào lòng nhân ái của cộng đồng. Điển hình là việc lập trang Facebook giả danh tổ chức “Giải Đạp Xe Thiện Nguyện – Đạp Vì Nụ Cười Trẻ Thơ”, sử dụng dấu tích xanh và lượng theo dõi lớn để tạo uy tín. Trang này bịa đặt sự đồng hành của các quỹ, tổ chức để lôi kéo người tham gia. Ban đầu quảng cáo miễn phí, sau đó yêu cầu đóng nhiều loại phí trá hình và cung cấp thông tin cá nhân. Đây là thủ đoạn kép: vừa chiếm đoạt trực tiếp tiền phí, vừa đánh cắp dữ liệu để phục vụ các hành vi lừa đảo khác.

Đáng lo ngại, trên Telegram còn xuất hiện nhiều nhóm kín rao bán dữ liệu cá nhân quy mô lớn, như nhóm “Nguyên Liệu Mạng Xã Hội” với hàng trăm thành viên. Các gói dữ liệu được phân loại chi tiết: đơn hàng trực tuyến, thông tin phụ huynh – học sinh, tài khoản ngân hàng, thẻ tín dụng… Một số đối tượng còn cam kết cung cấp phần mềm vượt sinh trắc học để chiếm đoạt tài sản. Tình trạng này không chỉ xâm phạm nghiêm trọng quyền riêng tư công dân mà còn làm gia tăng nguy cơ lừa đảo, suy giảm niềm tin vào môi trường giao dịch số.

Từ các thủ đoạn trên có thể thấy tội phạm mạng đang khai thác đồng thời công nghệ mới, lòng nhân ái và sự bất cẩn trong bảo mật thông tin để thực hiện hành vi phạm tội. Trước thực trạng này, cơ quan Công an khuyến cáo: Người dân cần cảnh giác, không tham gia, thuê hoặc mua bán dịch vụ vi phạm pháp luật trên mạng; tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP cho các trang mạng, ứng dụng không rõ nguồn gốc; khi tham gia hoạt động thiện nguyện, thể thao, chỉ nên đăng ký qua kênh chính thống được cơ quan Nhà nước, tổ chức uy tín công bố; thường xuyên thay đổi mật khẩu, kích hoạt xác thực nhiều lớp và hạn chế chia sẻ dữ liệu cá nhân trên mạng xã hội. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dân cần báo ngay cho cơ quan Công an để được hướng dẫn, xử lý kịp thời. Cuộc chiến chống tội phạm công nghệ cao không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà còn đòi hỏi sự tỉnh táo, chung tay của mỗi người dân. 

 TH