Mới đây, Cơ quan Quản lý Sở hữu trí tuệ Quốc gia Trung Quốc (CNIPA) đã đưa ra cảnh báo rủi ro, cho biết các công cụ AI dạng tác tử (agentic AI) như OpenClaw tồn tại các thiết lập bảo mật mặc định dễ bị tổn thương, có thể dẫn đến những rủi ro nghiêm trọng về an ninh. Việc sử dụng các tác tử AI thông minh này để soạn thảo hồ sơ đăng ký sáng chế có thể làm phát sinh nhiều nguy cơ, bao gồm rò rỉ thông tin kỹ thuật, thiếu nội dung thực chất trong đơn đăng ký và làm suy giảm độ tin cậy của người nộp đơn.

AI Agent (tác tử AI) là một hệ thống trí tuệ nhân tạo có mục tiêu rõ ràng, có khả năng tự quan sát môi trường, ra quyết định và thực hiện hành động để đạt mục tiêu đó mà không cần con người “cầm tay chỉ việc” từng bước. Khác với một mô hình AI chỉ trả lời câu hỏi, AI Agent có thể chủ động lập kế hoạch, gọi công cụ (tools, API), và điều chỉnh hành vi dựa trên kết quả nhận được.

Trong một bài đăng trên tài khoản WeChat chính thức, cơ quan quản lý sở hữu trí tuệ này nhấn mạnh rằng các hệ thống AI dạng tác tử như OpenClaw tiềm ẩn các rủi ro như cấp quyền quá mức, lỗ hổng bảo mật và nguy cơ “đầu độc plugin” (plugin poisoning).

Việc sử dụng các công cụ AI này để soạn thảo hồ sơ đăng ký sáng chế có thể dễ dàng dẫn đến việc rò rỉ các thông tin cốt lõi, chẳng hạn như bản mô tả sáng chế. Một khi bị rò rỉ, giải pháp kỹ thuật trong đơn có thể mất tính mới, khiến đơn không đủ điều kiện được cấp bằng, hoặc nghiêm trọng hơn là bị người khác nộp đơn trước, gây thiệt hại lớn cho người nộp đơn. Ngoài ra, tổ chức đại diện sở hữu trí tuệ có thể phải chịu trách nhiệm do vi phạm hợp đồng.

Bên cạnh đó, việc sử dụng các công cụ AI này còn có thể dẫn đến hiện tượng “ảo giác AI” (AI hallucination), gây ra các vấn đề như mâu thuẫn logic hoặc mô tả không rõ ràng về đặc điểm kỹ thuật, khiến đơn không được cơ quan sở hữu trí tuệ chấp nhận bảo hộ.

Đối với những trường hợp sử dụng các tác tử AI để bịa đặt, tạo nội dung ngẫu nhiên hoặc chắp vá nội dung trong hồ sơ đăng ký sáng chế, hành vi này được coi là nộp đơn sáng chế không thiện chí. Nếu đạt đến mức độ nhất định, người nộp đơn có thể bị xử phạt hành chính như cảnh cáo hoặc phạt tiền. Các tổ chức đại diện và đại diện sáng chế có thể bị xử phạt như thu hồi giấy phép hành nghề hoặc hủy chứng chỉ hành nghề, theo CNIPA.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, các chủ thể liên quan có thể bị đưa vào danh sách các thực thể không đáng tin cậy nghiêm trọng.

Để giảm thiểu rủi ro và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên, CNIPA khuyến nghị người nộp đơn nâng cao nhận thức về phòng ngừa rủi ro, lựa chọn cẩn trọng các dịch vụ đại diện sáng chế tuân thủ quy định và chủ động xác minh liệu đơn vị đại diện có sử dụng AI dạng tác tử để soạn thảo hồ sơ hay không.

Nếu người nộp đơn phát hiện tổ chức đại diện sử dụng các công cụ này mà không được phép, dẫn đến rò rỉ thông tin hoặc cấu thành hành vi nộp đơn không thiện chí, họ có thể khiếu nại theo quy định pháp luật và yêu cầu bồi thường.

Các tổ chức và đại diện sáng chế cần đặc biệt cảnh giác với các rủi ro liên quan đến việc sử dụng các tác tử AI, không sử dụng chúng cho các hành vi nộp đơn sáng chế không thiện chí, đồng thời phải bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.

Trong bối cảnh việc sử dụng rộng rãi các tác tử AI như OpenClaw, nhiều cơ quan chính phủ Trung Quốc đã đưa ra cảnh báo về các rủi ro tiềm ẩn.

Trước đó, vào ngày 13/3, Trung tâm Thông báo An ninh mạng Quốc gia Trung Quốc cũng đã phát đi cảnh báo rủi ro liên quan đến OpenClaw, cho biết nhiều tài nguyên OpenClaw bị lộ đã tạo ra các nguy cơ an ninh nghiêm trọng và trở thành mục tiêu dễ bị tấn công mạng.  

Thái An