Tại cuộc họp báo thường kỳ diễn ra ngày 1/4 tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố bức tranh toàn cảnh về sự chuyển mình mạnh mẽ của ngành, khẳng định vị thế là động lực then chốt thúc đẩy GDP.

Thông tin từ Bộ KH&CN cho thấy, chỉ riêng trong tháng 3/2026, toàn ngành đã ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc với tổng doanh thu chạm mốc 516.817 tỷ đồng, tăng trưởng 17% so với cùng kỳ năm ngoái. Đặc biệt, mức đóng góp trực tiếp vào GDP đạt hơn 133.486 tỷ đồng, ghi nhận mức tăng trưởng kỷ lục 28%. Đây là những minh chứng sống động cho thấy sự dịch chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa trên tài nguyên sang mô hình dựa trên tri thức và công nghệ.

Sự bứt phá này không phải ngẫu nhiên mà là kết quả từ việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt là nỗ lực hoàn thiện thể chế theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW. Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh, sau một năm thực hiện hợp nhất và tái cấu trúc bộ máy, Bộ KH&CN đang dần định hình mô hình quản trị mới: Chuyển từ quản lý hành chính thuần túy sang vai trò kiến tạo phát triển. Thành quả rõ nét nhất chính là tỷ lệ đóng góp vào GDP của ngành đã tăng khoảng 35% kể từ sau thời điểm hợp nhất.

Một trong những dấu ấn đậm nét của Bộ KH&CN trong thời gian qua là tính chủ động trong việc xây dựng thể chế. Bộ đã tham mưu để Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ ban hành 6 văn bản quy phạm pháp luật quan trọng, tập trung vào các lĩnh vực mang tính chiến lược như năng lượng nguyên tử, đổi mới công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI).

Đáng chú ý, việc ban hành Khung đạo đức trí tuệ nhân tạo quốc gia và Khung kiến trúc ICT phát triển đô thị thông minh phiên bản 2.0 đã tạo ra chuẩn mực cần thiết cho quá trình vận hành các nền tảng số. Những văn bản này không chỉ tạo hành lang pháp lý an toàn mà còn khơi thông nguồn lực, giúp các doanh nghiệp và địa phương tự tin ứng dụng những công nghệ tiên tiến nhất vào thực tiễn đời sống và sản xuất.

Cuộc họp báo cũng thu hút sự quan tâm đặc biệt với thông tin về kết quả đấu giá tên miền quốc gia “.vn”. Đây là lần đầu tiên Trung tâm Internet Việt Nam triển khai mô hình này, đánh dấu bước ngoặt trong tư duy quản lý tài nguyên mạng. Với 37/50 tên miền cấp 2 (loại 2 ký tự) được đấu giá thành công ngay trong đợt đầu, tên miền giờ đây chính thức được công nhận là một loại tài sản số có giá trị kinh tế cao, gắn liền với thương hiệu và uy tín trên không gian mạng. Đây được coi là một trụ cột quan trọng hỗ trợ cho sự phát triển của kinh tế số và kinh tế báo chí trong thời đại mới.

Bước sang tháng 4/2026, ngành KH&CN đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng nhằm hiện thực hóa kỳ vọng tăng trưởng kinh tế hai con số của quốc gia. Trọng tâm công tác sẽ tập trung vào việc rà soát và hoàn thiện danh mục các công nghệ và sản phẩm chiến lược, nhằm giải quyết trực tiếp những “bài toán lớn” mà đất nước đang đối mặt.

Để thúc đẩy dòng vốn chảy vào lĩnh vực công nghệ, Bộ đang nghiên cứu đề xuất các cơ chế tài chính đặc thù như ưu đãi thuế, tín dụng và hỗ trợ lãi suất. Bên cạnh đó, mô hình hợp tác công – tư (PPP) sẽ được đẩy mạnh để huy động tối đa nguồn lực xã hội. Cùng với cam kết hoàn thành 100% các văn bản hướng dẫn thi hành luật trong năm 2025, Bộ KH&CN đang nỗ lực xây dựng một nền tảng thể chế vững chắc, tạo đà cho sự phát triển bền vững của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Việt Nam.

Minh Hà