Sự gia tăng quy mô đầu tư thể hiện qua các thỏa thuận thuê mặt bằng, mua sắm thiết bị và nguồn năng lượng. Dù đối mặt áp lực dòng tiền, các doanh nghiệp vẫn tiếp tục mở rộng quy mô trung tâm dữ liệu.

Làn sóng đầu tư vào cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) đang ghi nhận quy mô chưa từng có khi bốn tập đoàn công nghệ lớn gồm Alphabet, Meta Platforms, Microsoft và Amazon đồng loạt gia tăng các cam kết chi tiêu. Các khoản tài chính này bao gồm nhiều nghĩa vụ ngắn hạn lẫn các hợp đồng kéo dài trong hàng chục năm, tập trung vào việc thuê mặt bằng, xây dựng trung tâm dữ liệu, thu mua điện năng và trang bị hệ thống máy móc kỹ thuật.

Tại Alphabet, công ty mẹ của Google công bố tổng giá trị các cam kết mua sắm, hợp đồng thuê chưa thực hiện và nghĩa vụ hợp đồng đã chạm mốc 902 tỷ USD. Theo báo cáo gửi cơ quan quản lý, con số này cao gấp hơn 9 lần so với cùng kỳ năm trước. Danh mục chi tiêu bao gồm các thỏa thuận mua sắm thiết bị kỹ thuật, mua bán điện năng và thuê hạ tầng vận hành.

Tương tự, Meta Platforms cũng ghi nhận quy mô cam kết chi tiêu trong tương lai đạt gần 700 tỷ USD, cao gấp hơn 8 lần so với thời điểm một năm trước đó. Trong đó, khoảng một nửa giá trị nằm ở các hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu chưa có hiệu lực, với thời hạn thanh toán kéo dài lên đến 30 năm.

Sự gia tăng mạnh mẽ của các khoản chi đang tạo ra những luồng tranh luận trong giới công nghệ về tính hiệu quả của các trung tâm dữ liệu phục vụ AI. Thực tế ghi nhận Alphabet và Amazon đã rơi vào tình trạng dòng tiền tự do âm. Meta cũng được dự báo sẽ sớm đối mặt với kịch bản tương tự do khối lượng vốn đầu tư quá lớn.

Mặc dù chịu áp lực về tài chính, báo cáo kết quả kinh doanh mới nhất của các doanh nghiệp cho thấy kế hoạch tiếp tục nâng cao hạn mức đầu tư. Lý do được các tập đoàn đưa ra là nhu cầu về năng lực tính toán phục vụ cho các mô hình AI vẫn đang tăng trưởng rất mạnh trên thị trường.

Tuy nhiên, cơ cấu chi tiêu của mỗi tập đoàn có sự khác biệt và không hoàn toàn dành riêng cho các trung tâm dữ liệu AI. Việc so sánh trực tiếp số liệu giữa các bên gặp nhiều hạn chế do phương pháp ghi nhận khác nhau. Báo cáo của Meta chỉ ra một phần ngân sách đầu tư phục vụ thiết bị phần cứng cho người tiêu dùng thuộc bộ phận Reality Labs. Trong khi đó, Alphabet và Amazon tính gộp cả các chi phí dự kiến dành cho việc mua bản quyền nội dung.

Đánh giá về định hướng đầu tư, Giám đốc điều hành Amazon, ông Andy Jassy, cho biết tập đoàn đang trải qua một giai đoạn tương tự nhưng ở tốc độ nhanh hơn so với thời kỳ đầu phát triển dịch vụ điện toán đám mây Amazon Web Services (AWS). Lãnh đạo Amazon nhận định việc tập trung nguồn lực đầu tư lớn trong những năm đầu sẽ tạo nền tảng mang lại hiệu quả tài chính trong tương lai.

Lãnh đạo Amazon cũng thông tin rằng ngay cả khi doanh nghiệp dự kiến chi tới 220 tỷ USD cho đầu tư vốn trong năm nay, nguồn lực này vẫn chưa thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu về hạ tầng điện toán đám mây hiện hữu. Kết quả kinh doanh trong quý II/2026 ghi nhận doanh thu của AWS tăng 37%, đánh dấu tốc độ tăng trưởng nhanh nhất của bộ phận này kể từ thời điểm cuối năm 2021.

Phạm Tuấn