Fields là giải thưởng tương đương với giải Nobel trong lĩnh vực toán học. Giải thưởng Fields năm 2026 được công bố tại Đại hội Toán học Thế giới (ICM) tối 23/7.

Các chủ nhân của giải thưởng năm nay gồm: Giáo sư Hong Wang của Đại học New York (NYU) và Viện Nghiên cứu Khoa học Cao cấp (IHES) của Pháp; Giáo sư Yu Deng của Đại học Chicago; Giáo sư John Pardon của Đại học Stony Brook và Giáo sư Jacob Tsimerman của Đại học Toronto.

Trong số 4 chủ nhân của giải thưởng Fields 2026, Giáo sư Hong Wang và Giáo sư Yu Deng đều sinh tại Trung Quốc. Trước đó, nhà toán học Shing-Tung Yau là người sinh tại Trung Quốc duy nhất giành Huy chương Fields, vào năm 1982. Với giải thưởng năm nay, số nhà toán học sinh tại Trung Quốc từng nhận giải tăng lên 3 người.

Được biết trước khi trở thành chủ nhân của giải thưởng Fields 2026, Giáo sư Yu Deng, 37 tuổi, từng ghi dấu ấn tượng với những đóng góp trong lĩnh vực phương trình vi phân đạo hàm riêng, bao gồm việc suy luận chặt chẽ phương trình Boltzmann từ động lực học cầu cứng cho khí loãng, sự suy luận phương trình động lực sóng từ các hệ tán sắc phi tuyến, và các phương pháp tiếp cận xác suất đối với động lực học Schrödinger phi tuyến.

Thời phổ thông, Deng được tuyển thẳng vào Đại học Bắc Kinh với huy chương vàng Olympic Toán quốc tế (IMO 2006). Sau hai năm học ở đây, anh chuyển tiếp tới MIT lấy bằng cử nhân, rồi tốt nghiệp tiến sĩ ở Đại học Princeton khi 26 tuổi.

John Pardon sinh năm 1989, giáo sư Đại học Stony Brook, Mỹ, được vinh danh vì thành tựu trong lĩnh vực hình học symplectic, bao gồm các phương pháp tiếp cận mới đối với các chu trình cơ bản ảo, phạm trù Fukaya của một số đa tạp nhất định và việc đếm các đường cong chỉnh hình. Anh cũng đóng góp cho các lĩnh vực khác của hình học và tô pô, bao gồm tác động nhóm trên đa dạng 3 chiều và lý thuyết nút.

John Pardon từng giành huy chương vàng Olympic Tin học quốc tế từ năm 2005 đến 2007. Anh tốt nghiệp thủ khoa Đại học Stony Brook, nhận bằng tiến sĩ ở Đại học Stanford.

Jacob Tsimerman sinh năm 1988, giáo sư Đại học Toronto, là người Canada đầu tiên ở trong nước đoạt giải Fields.

Anh có đóng góp trong tái định hình tính tối thiểu-o (o-minimality) thành một phương pháp cơ bản của hình học đại số phức và số học, cùng vai trò trong việc chứng minh nhiều giả thuyết trọng tâm, bao gồm giả thuyết Griffiths về tính đại số của ảnh thuộc ánh xạ chu kỳ, và giả thuyết André-Oort đối với các đa dạng mô-đun Siegel.

Tsinerman từng hai năm liên tiếp giành huy chương vàng IMO. Anh học toán tại Đại học Toronto, tiến sĩ ở Đại học Princeton, Mỹ.

Hong Wang, giáo sư trẻ nhất trong số 4 người thắng giải. Cô sinh năm 1991, là giáo sư Đại học New York, Mỹ. Cô được coi là "thần đồng" khi đỗ Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc) năm 16 tuổi. Cô tốt nghiệp cử nhân trong nước, làm tiến sĩ ở MIT, Mỹ.

Trong lịch sử 90 năm của Fields, Hong Wang là người phụ nữ thứ ba giành giải, sau Maryam Mirzakhani (2014) và Maryna Viazovska (2022).

Cô được trao tặng huy chương Fields 2026 cho những nghiên cứu trong lĩnh vực giải tích điều hòa và lý thuyết độ đo hình học, bao gồm các ứng dụng của kỹ thuật đa tỷ lệ và tách lớp vào giả thuyết làm mịn cục bộ cho phương trình sóng phẳng. Cô cũng có đóng góp những tiến bộ lớn trong bài toán hạn chế Fourier, các tập khoảng cách Falconer, các tập Furstenberg trên mặt phẳng và bài toán Kakeya trong không gian ba chiều.

Huy chương Fields được đặt theo tên John Charles Fields, nhà toán học người Canada, người thúc đẩy việc thành lập giải thưởng vào những năm 1920 nhằm gắn kết cộng đồng toán học quốc tế. Khác với giải Nobel, Huy chương Fields được trao 4 năm một lần và từ năm 1966 chỉ dành cho các nhà toán học dưới 40 tuổi.

Quỳnh Trang