Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 11/2026/TT-BCT quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ, nhằm tăng cường minh bạch thông tin, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm an toàn thực phẩm trong toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh.

Theo Thông tư, hoạt động truy xuất nguồn gốc được thực hiện theo nguyên tắc “một bước trước - một bước sau”. Mỗi cơ sở sản xuất, kinh doanh phải xác định được nguồn cung cấp nguyên liệu, bán thành phẩm ở công đoạn liền trước và đơn vị tiếp nhận sản phẩm ở công đoạn liền sau. Thông tin sau mỗi công đoạn phải được mã hóa, nhận diện bằng phương thức phù hợp để phục vụ truy xuất khi cần thiết.

Các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải thường xuyên thiết lập và lưu trữ đầy đủ thông tin trong suốt quá trình hoạt động dưới dạng cơ sở dữ liệu, bao gồm dữ liệu về nguyên liệu, quá trình sản xuất, kiểm nghiệm, lưu thông và phân phối sản phẩm. Khi truy xuất, cơ sở được sử dụng thông tin trích xuất từ cơ sở dữ liệu do mình thiết lập theo Điều 5 của Thông tư, đồng thời có thể khai thác các nguồn thông tin liên quan khác.

Thông tư cũng quy định việc kết nối cơ sở dữ liệu của doanh nghiệp với Hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm của Bộ Công Thương, nhằm tạo sự đồng bộ và hỗ trợ công tác quản lý nhà nước.

Về quy trình, cơ sở sản xuất phải thực hiện truy xuất ngay khi tự giám sát phát hiện sản phẩm không bảo đảm an toàn, có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Trước hết, cơ sở căn cứ vào tên sản phẩm, mã lô, ngày sản xuất để xác định chính xác lô hàng cần truy xuất; rà soát hồ sơ sản xuất, hồ sơ kiểm nghiệm để tìm nguyên nhân; đồng thời liên hệ nhà cung cấp nguyên liệu, bán thành phẩm hoặc bao bì liên quan để thu thập thông tin phục vụ xác minh.

Tiếp đó, cơ sở phải gửi thông báo khẩn cấp đến các nhà phân phối, đại lý đã tiếp nhận lô sản phẩm, yêu cầu báo cáo số lượng đã tiêu thụ và tồn kho để thực hiện thu hồi khi cần thiết; phân tích và xác định nguyên nhân gây mất an toàn đối với lô sản phẩm.

Sau khi hoàn tất truy xuất, cơ sở phải lập báo cáo nêu rõ kết quả thu hồi, biện pháp xử lý sản phẩm vi phạm, nguyên nhân sự cố và giải pháp khắc phục. Trường hợp cơ sở kinh doanh phát hiện sản phẩm không bảo đảm an toàn, phải thông báo khẩn cấp cho cơ sở sản xuất và phối hợp thực hiện truy xuất theo quy định.

Trong quá trình thanh tra, kiểm tra, nếu phát hiện thực phẩm vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, cơ quan có thẩm quyền sẽ yêu cầu cơ sở thực hiện truy xuất nguồn gốc theo Điều 7 của Thông tư và đăng tải cảnh báo trên Cổng thông tin truy xuất để kịp thời thông tin tới tổ chức, cá nhân liên quan và người tiêu dùng.

PV