Mới đây, Bộ Công an đã công bố Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Dự thảo này được tổ chức lấy ý kiến rộng rãi đến hết ngày 26/3, tập trung bổ sung nhiều hành vi vi phạm mới phát sinh trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Dự thảo nằm tại Điều 14, quy định về việc sử dụng không gian mạng để xâm phạm trật tự xã hội nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo đó, cơ quan soạn thảo đề xuất mức phạt tiền từ 10 triệu đến 20 triệu đồng đối với hành vi số hóa và phát tán trái phép các loại ấn phẩm định dạng in (như sách, báo, tạp chí) thành định dạng điện tử (E-book, PDF).

Quy định này bao quát cả mục tiêu chia sẻ miễn phí trong các hội nhóm hoặc bán lại để kiếm lời. Đáng chú ý, hành vi vi phạm không chỉ giới hạn ở người trực tiếp chuyển đổi nội dung (quét/chụp sách) mà còn bao gồm cả các cá nhân, tổ chức có hành vi phát tán, chia sẻ lại dưới bất kỳ hình thức nào khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả.

Như vậy, các hoạt động chia sẻ tài liệu, sách "lậu" trên mạng xã hội, diễn đàn hay các nhóm kín đều có thể bị xử phạt nếu xác định có yếu tố vi phạm bản quyền.

Bên cạnh hình thức phạt tiền, các đối tượng vi phạm còn phải đối mặt với hàng loạt biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt:

Buộc gỡ bỏ và xóa bỏ: Mọi nội dung vi phạm phải được loại bỏ hoàn toàn khỏi môi trường mạng.

Truy thu tài chính: Người vi phạm buộc phải nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi của mình.

Chế tài bổ sung: Tùy mức độ, cơ quan chức năng có thể tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hoặc tước quyền sử dụng giấy phép liên quan trong một thời hạn nhất định.

Đặc biệt, Dự thảo lần này cũng cập nhật các quy định liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng cũng được đề xuất áp dụng cho hành vi sử dụng công nghệ AI để sao chép phong cách, nội dung tác phẩm gốc nhằm tạo ra các sản phẩm phái sinh mà không có sự thỏa thuận với tác giả.

Việc bổ sung các quy định này được kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang pháp lý vững chắc, bảo vệ quyền lợi chính đáng của các nhà xuất bản, tác giả và thúc đẩy môi trường số văn minh, thượng tôn pháp luật.

Minh Anh