Có một câu nói mà người trẻ Đà Nẵng hay nhắc với nhau: “ý tưởng không chết vì thiếu tiền, mà chỉ chết khi thiếu niềm tin”. Trong bốn năm qua, từ 2022 đến 2025, Đà Nẵng đã chứng minh điều ngược lại: khi thành phố quyết tâm tạo thành bệ phóng, thì những ước mơ làm chủ của người trẻ không chỉ sống sót – mà còn nhiều cơ hội bay cao.

Hành trình ấy bắt đầu từ một con số khiêm tốn, nhưng giờ đây đang trở thành một hệ sinh thái ngày càng hoàn thiện: 3 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, 12 vườn ươm, 8 coworking space, 3 không gian sáng chế, 6 quỹ đầu tư địa phương, 10 câu lạc bộ khởi nghiệp trong trường đại học và khoảng 200 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đang hoạt động. Mỗi năm, hơn 50 sự kiện lớn nhỏ cùng hàng chục vòng gọi vốn đã biến Đà Nẵng thành nơi mà người trẻ không còn phải mơ mộng một mình trong những bước đi ý tưởng “trứng nước” đến hiện thực.

Người ta hay nói khởi nghiệp là cô đơn. Ở Đà Nẵng, điều đó không còn đúng nữa. Khi các startup bước vào Không gian Đổi mới Sáng tạo Đà Nẵng – Seoul ở đường Trần Hưng Đạo, hay không gian đổi mới sáng tạo Đà Nẵng – Singapore ở trung tâm thành phố, những founder 9x, 9x, 10x được làm việc với mentor Hàn Quốc, nhà đầu tư Singapore, kỹ sư từ Thung lũng Silicon. Họ không còn phải bay ra Hà Nội hay TP HCM để “kết nối quốc tế” – quốc tế đã về đây, ngay trên đất Đà Nẵng.

Tiền không bao giờ là đủ, nhưng Đà Nẵng đã cố gắng bằng những chính sách hỗ trợ liên tục cập nhật để giảm thiếu tối đa startup chết vì thiếu hạt giống. Từ Nghị quyết 328 năm 2020 đến các nghị quyết chuyên đề 53-59 năm 2024, thành phố đã chi hơn 11 tỷ đồng hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp và các tổ chức ươm tạo.

189 dự án được nuôi dưỡng, 83 doanh nghiệp ra đời, trong đó có những cái tên đã gọi được vốn triệu đô như Selly, Hekate, EM and AI, VOOC, FiveSS… Những con số khô khan ấy, thực chất là giấc mơ của nhiều bạn trẻ trở thành hiện thực được truyền động lực để hành động.

SURF – Ngày hội Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo thành phố những năm qua cũng trở thành “ngày hội của tuổi trẻ”. Bốn mùa SURF liên tiếp, mỗi năm hơn 3.000 người tham gia, hơn 40 diễn giả quốc tế, hơn 20 quỹ đầu tư lớn nhỏ đổ về. Ở đó, có bạn sinh viên năm ba lần đầu đứng pitch trước quỹ Quest Ventures, có bà mẹ bỉm sữa mang sản phẩm OCOP từ Quảng Nam lên ký hợp đồng phân phối với siêu thị Hàn Quốc, có cụ ông 70 tuổi mang sáng chế máy nông nghiệp đi tìm nhà đầu tư. Tất cả đều có chung một cảm giác: Đà Nẵng đang dang tay đỡ lấy những giấc mơ còn “trứng nước”.

Không chỉ có tiền và không gian, Đà Nẵng còn đầu tư vào “người dẫn đường”. Hàng trăm lớp tập huấn, hàng chục chuyến đi Israel, Singapore, Hàn Quốc cho cán bộ quản lý khởi nghiệp. Các trường đại học đưa môn khởi nghiệp vào chương trình chính khóa. Thành Đoàn, Hội Phụ nữ, Liên hiệp Hội Khoa học Kỹ thuật đều có cuộc thi riêng, chương trình riêng, để không một ai – dù là sinh viên, phụ nữ nội trợ hay học sinh THPT – bị bỏ lại phía sau trong cuộc chơi sáng tạo.

Kết quả không chỉ là những con số, mà là vị trí trên bản đồ thế giới. Năm 2025, Đà Nẵng tăng 130 bậc, vươn lên hạng 766 toàn cầu trong bảng xếp hạng hệ sinh thái khởi nghiệp của StartupBlink. Bốn năm liên tiếp được VINASA vinh danh là “Thành phố hấp dẫn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo”. Lần đầu tiên lọt vào top 1.000 thành phố khởi nghiệp tiêu biểu toàn cầu. Những điều ấy không phải ngẫu nhiên – đó là thành quả của một thành phố đã chọn cách “chơi lớn” vì người trẻ.

Vẫn còn những “nút thắt” nhưng sẽ tiếp tục nỗ lực vì giấc mơ làm chủ của người trẻ

Từ một công nhân bình thường, anh Trương Tử Long đã biến giấc mơ làm chủ thành hiện thực nhờ các cuộc thi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Sản phẩm tái chế từ rác cây xanh đô thị, thực phẩm thừa tại các khu chợ… mang khát vọng làm sạch Đà Nẵng trên quy mô lớn với thương hiệu Hải Vân Xanh được anh giới thiệu ngay tại Ngày hội tổng kết Đề án 844 giai đoạn 2022-2025.

Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ cùng lãnh đạo thành phố trực tiếp lắng nghe, từ mong muốn thuê đất dài hạn đến thương mại hóa sản phẩm, tất cả đều được phản hồi và tư vấn kịp thời.

Với đề án hỗ trợ của thành phố, từ năm 2022 – 2025, thành quả của cả hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đã được ghi nhận: thứ hạng quốc gia tăng vọt, hàng loạt sự kiện, chương trình kết nối diễn ra thường xuyên, tinh thần khởi nghiệp lan tỏa mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngay tại hội nghị tổng kết, những nút thắt vẫn được chỉ rõ một cách thẳng thắn.

Bà Lê Thị Thục, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Đà Nẵng, là người đánh giá toàn diện nhất về giai đoạn vừa qua và định hướng sắp tới. Theo bà, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phải phát triển dựa trên công nghệ và sở hữu trí tuệ, việc đăng ký, xác lập và quản trị tài sản trí tuệ sẽ nâng cao giá trị thương hiệu và giúp doanh nghiệp tự bảo vệ trong thị trường cạnh tranh cao. Chương trình phát triển tài sản trí tuệ chính là một trong những trọng tâm then chốt, nhưng hiện nay mức hỗ trợ “đúng là có hơi thấp so với nhu cầu của doanh nghiệp”, kinh phí vẫn còn hạn chế.

“Thành phố sẽ tích cực nâng mức hỗ trợ này và nghiên cứu thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm theo hướng dẫn của Trung ương, hoạt động hỗ trợ ban đầu để thúc đẩy startup phát triển bền vững.”, bà Lê Thị Thục cho hay.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ đánh giá cao sự tham gia tích cực của tất cả thành tố trong hệ sinh thái – từ lãnh đạo thành phố, các sở ban ngành, trường đại học, viện nghiên cứu, vườn ươm, tổ chức trung gian đến cộng đồng doanh nghiệp – đã tạo nên kết quả khả quan, được Bộ ngành trung ương và các giải thưởng quốc gia ghi nhận.

Theo bà Lê Thị Thục, thời gian tới, hệ sinh thái Đà Nẵng không chỉ dừng ở khởi nghiệp thông thường mà trọng tâm là khởi nghiệp sáng tạo với ba nhóm chính: Startup công nghệ, doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới sáng tạo (SMD) và OCOP. Đặc biệt, OCOP trở thành một phần của hệ sinh thái khi có mô hình kinh doanh mới, ứng dụng công nghệ và sở hữu trí tuệ. Sau sáp nhập, Đà Nẵng có thêm lợi thế tài nguyên bản địa phong phú, kết hợp với thế mạnh cũ là nhân lực chất lượng cao và công nghệ, giúp biến sản phẩm địa phương thành hàng hóa giá trị cao, đủ sức tự hào với thế giới.

Về hạn chế, bà Thục thừa nhận chuỗi hỗ trợ hiện nay dù đã hình thành nhưng vẫn còn đôi chỗ chưa tinh túy và chưa đáp ứng hết nhu cầu. Giai đoạn tới, Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng cần nâng tầm thành chuỗi hỗ trợ liên tục, chất lượng cao hơn: đào tạo, tập huấn, tư vấn phải đồng bộ, thống nhất; từ cuộc thi nghiên cứu khoa học của sinh viên phải nối liền với ươm tạo, tăng tốc, thương mại hóa. Chính sách thành phố cũng phải tiếp tục được đẩy mạnh. Quan trọng nhất, sau khi startup hình thành, Sở Khoa học và Công nghệ vẫn sẽ đồng hành trong hành trình đổi mới sáng tạo liên tục của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, để thực hiện mục tiêu 50 doanh nghiệp khởi nghiệp/năm/trường đại học vẫn chưa trường nào đạt được, dù các trường Bách Khoa, Công nghệ Thông tin Việt – Hàn là “cái nôi công nghệ”. Thương mại hóa sản phẩm công nghệ vẫn là bài toán khó, rất cần cố vấn chuyên sâu. Sở sẽ tiếp tục xây dựng chương trình hợp tác lớn hơn và mong Đại học Đà Nẵng đề xuất cụ thể để huy động nguồn lực cộng đồng, kinh phí, cố vấn, đưa mọi hoạt động thành chuỗi liền mạch trong chương trình lớn của thành phố.

Ông Nguyễn Bảo Quốc và ông Vũ Tiến Dũng (FundGo) bổ sung thêm những “nút thắt sống còn”: thiếu hội đồng cố vấn chuyên nghiệp, hạ tầng chuyên sâu chưa đủ, chảy máu chất xám, vẫn còn dự án chết yểu vì không tìm được khách hàng đầu tiên hoặc kế hoạch kinh doanh còn chung chung.

Năm 2025 đánh dấu chặng đường mà dự án hoàn thành nhưng cũng là khởi đầu cho giai đoạn mới lớn hơn. Không gian Đổi mới Sáng tạo Đà Nẵng, Lab AI, Fab Lab vi mạch, Khu thương mại tự do, Trung tâm tài chính quốc tế đang thành hình. Với người trẻ Đà Nẵng hôm nay, khởi nghiệp không còn là canh bạc may rủi mà đó chính là hành trình ngày càng có nhiều sự đồng hành thiết thực, có bệ phóng của chính sách, có chính quyền sẵn sàng đầu tư nguồn lực, thay đổi cơ chế để phát triển dài hạn.

Đà Nẵng không nói mình là một mảnh đất hứa với thành công dễ dàng, nhưng mỗi chương trình hành động đều đầy quyết tâm, nỗ lực sát cánh để startup dám vượt qua nỗi sợ thất bại để nuôi lớn giấc mơ làm chủ.

Bảo Hòa