Khi Tòa án Nhân dân Trung cấp Tô Châu (tỉnh Giang Tô, Trung Quốc) tuyên Louis Vuitton thắng kiện chuỗi trà sữa Molly Tea vì xâm phạm 7 nhãn hiệu đã đăng ký, nhiều người cho rằng đây là một vụ việc "không có gì bất ngờ". Hệ thống pháp luật Trung Quốc bảo vệ khá chặt chẽ quyền đối với nhãn hiệu đã được đăng ký, đặc biệt với những thương hiệu nổi tiếng có lịch sử sử dụng lâu năm.

Tuy nhiên, điều bất ngờ lại đến sau bản án.

Trong khi Louis Vuitton giành chiến thắng về mặt pháp lý, làn sóng dư luận trên mạng xã hội Trung Quốc lại nghiêng về phía Molly Tea. Hàng trăm triệu lượt xem và bình luận xuất hiện trên Weibo, nhiều ý kiến cho rằng thương hiệu xa xỉ của Pháp đang "độc quyền" một họa tiết hoa văn vốn đã xuất hiện trong văn hóa truyền thống Trung Quốc từ nhiều thế kỷ trước. Không ít người tiêu dùng bày tỏ sự ủng hộ đối với chuỗi trà sữa nội địa, thậm chí lượng khách đến các cửa hàng Molly Tea còn tăng mạnh sau khi vụ kiện được công bố.

Diễn biến này cho thấy, một phán quyết có lợi về mặt pháp lý chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp giành chiến thắng về hình ảnh thương hiệu. Nếu không có chiến lược truyền thông phù hợp, một vụ kiện sở hữu trí tuệ hoàn toàn có thể trở thành khủng hoảng truyền thông ngoài mong muốn.

Thực thi quyền không chỉ là câu chuyện pháp lý

Nếu chỉ nhìn vào riêng vụ Molly Tea, nhiều người có thể cho rằng phản ứng của dư luận xuất phát từ bản chất vụ kiện. Thực tế, đây chỉ là "giọt nước tràn ly" sau nhiều năm Louis Vuitton liên tục triển khai chiến dịch thực thi quyền nhãn hiệu quy mô lớn tại Trung Quốc.

Trong vòng 5 năm, thương hiệu này liên quan đến gần 1.700 vụ việc xâm phạm nhãn hiệu tại Trung Quốc. Chỉ riêng nửa đầu năm 2026 đã có hàng chục vụ kiện mới được khởi xướng. Mục tiêu chính của chiến dịch không phải thu lợi từ tiền bồi thường mà nhằm ngăn chặn hành vi làm suy yếu giá trị nhãn hiệu.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của công chúng, nhiều vụ kiện lại nhằm vào các nhà hàng nhỏ, cửa hàng đồ uống hay cơ sở kinh doanh địa phương. Điều này vô tình tạo nên hình ảnh một tập đoàn xa xỉ toàn cầu liên tục theo đuổi các doanh nghiệp nhỏ, khiến yếu tố cảm xúc lấn át những lập luận pháp lý.

Đó cũng là bài học mà nhiều doanh nghiệp quốc tế cần lưu ý khi xây dựng chiến lược bảo hộ tài sản trí tuệ tại Trung Quốc.

Trung Quốc ngày càng bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ hiệu quả

Những năm gần đây, Trung Quốc liên tục hoàn thiện hệ thống thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Các tòa án chuyên trách về sở hữu trí tuệ được thành lập tại nhiều địa phương, mức bồi thường trong các vụ xâm phạm quyền ngày càng được nâng cao và cơ chế xử lý vi phạm cũng được cải thiện. Đây là tín hiệu tích cực đối với các doanh nghiệp muốn đầu tư dài hạn vào thị trường Trung Quốc.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng một chiến lược bảo hộ hiệu quả không nên chỉ dừng ở việc đăng ký văn bằng hay chuẩn bị hồ sơ khởi kiện. Doanh nghiệp cần chủ động theo dõi thị trường để phát hiện sớm các hành vi xâm phạm, xây dựng cơ chế giám sát việc sử dụng nhãn hiệu trên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội, đồng thời chuẩn bị kế hoạch truyền thông trong trường hợp phát sinh tranh chấp.

Bài học cho doanh nghiệp Việt Nam

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam đang xuất khẩu hoặc có kế hoạch thâm nhập thị trường Trung Quốc, việc đăng ký nhãn hiệu từ sớm vẫn là ưu tiên hàng đầu. Song song với đó, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược quản trị tài sản trí tuệ dài hạn, kết hợp giữa biện pháp pháp lý, quản trị thương hiệu và truyền thông để hạn chế rủi ro.

Thực tế cho thấy, trong môi trường kinh doanh hiện nay, giá trị của một thương hiệu không chỉ được bảo vệ bằng phán quyết của tòa án mà còn được quyết định bởi niềm tin của người tiêu dùng. Vì vậy, mục tiêu cuối cùng của hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là thắng một vụ kiện, mà còn là bảo vệ uy tín và giá trị thương hiệu trong dài hạn.

Trần Ân