Đây là những nhận định cốt lõi trong bài báo được đăng tải trên tờ báo uy tín The Jakarta Post của Indonesia do Giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Chính sách The PRAKARSA, bà Victoria Fanggidae, cùng Điều phối viên dự án Yuanda Pangi Harahap đồng tác giả.

Theo phân tích của các chuyên gia, lợi thế cạnh tranh của ngành công nghiệp xe điện hiện đại không còn phụ thuộc hoàn toàn vào tài nguyên khoáng sản thô, mà nằm ở năng lực xây dựng môi trường đầu tư, phát triển chuỗi cung ứng vững chắc và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang chứng minh cách tiếp cận toàn diện khi duy trì được các chính sách ưu đãi dài hạn, đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng công nghiệp và từng bước hình thành hệ sinh thái sản xuất công nghệ cao, tạo dựng niềm tin vững chắc cho các nhà đầu tư chiến lược mang tính dài hạn.

Hàng loạt giải pháp đồng bộ đã được Việt Nam triển khai thực tế như miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời gian dài, miễn thuế nhập khẩu linh kiện, giảm tiền thuê đất. Đáng chú ý, các chính sách ưu đãi này đều được gắn kết chặt chẽ với chiến lược phát triển chuỗi cung ứng toàn diện và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Sự nhất quán này không chỉ tạo bệ phóng cho các doanh nghiệp nội địa như VinFast bứt phá mạnh mẽ, mà còn trở thành thỏi nam châm thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đổ vào lĩnh vực xe điện cùng các ngành phụ trợ công nghệ cao.

Ngược lại, bài viết thẳng thắn chỉ ra Indonesia vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản lớn như chính sách thiếu tính ổn định, sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý chưa đồng bộ và tình trạng khan hiếm lao động kỹ thuật chuyên môn cao. Những điểm nghẽn này đang làm giảm đáng kể sức hấp dẫn của xứ sở vạn đảo trong mắt các nhà đầu tư quốc tế, dù quốc gia này nắm giữ lợi thế thượng nguồn vô cùng lớn về trữ lượng tài nguyên nguyên liệu phục vụ sản xuất pin xe điện.

Bên cạnh đó, bài bình luận đặc biệt nhấn mạnh phát triển nguồn nhân lực chính là một trong những mũi nhọn cốt lõi của Việt Nam. Hệ thống đào tạo nghề tại đây được mở rộng và linh hoạt điều chỉnh theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, tập trung sâu vào các lĩnh vực ưu tiên như xe điện, chip bán dẫn và chế tạo công nghệ cao nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ chuỗi cung ứng toàn cầu. Minh chứng cho sự chuyển dịch này, Chỉ số Độ phức tạp Kinh tế (ECI) cho thấy Việt Nam đã tăng hạng vượt bậc từ vị trí 69 lên 45 trong hơn một thập kỷ qua, khẳng định năng lực sản xuất các mặt hàng có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.

Kinh nghiệm thực tiễn từ Việt Nam được tờ The Jakarta Post đánh giá là bài học đắt giá, minh chứng rõ ràng rằng tài nguyên thiên nhiên chỉ đóng góp một phần vào lợi thế cạnh tranh. Yếu tố quyết định sự bền vững vẫn là việc kiến tạo một hệ sinh thái công nghiệp dựa trên nền tảng chính sách nhất quán, nguồn nhân lực chất lượng cao cùng năng lực đổi mới sáng tạo liên tục — những giá trị cốt lõi đang giúp Việt Nam bứt tốc mạnh mẽ trong cuộc đua xe điện tại khu vực Đông Nam Á.

Phạm Tuấn