Tuy nhiên, sự phát triển nóng này cũng kéo theo một hệ lụy đáng báo động: sự bùng nổ của các sản phẩm xe máy điện trôi nổi, kém chất lượng, gây ra những rủi ro nghiêm trọng cho người tiêu dùng và làm méo mó thị trường.

Chiêu thức tinh vi, đánh vào tâm lý "ham rẻ" 

Tình trạng xe máy điện trôi nổi đang diễn ra với nhiều chiêu thức tinh vi. Gần đây, cơ quan chức năng đã phát hiện một đường dây lắp ráp và phân phối xe máy điện giả mạo các thương hiệu uy tín. Nhóm tội phạm này đã sao chép dữ liệu xe chính hãng, lắp ráp xe giả tại Bắc Ninh, và hợp thức hóa bằng giấy tờ giả (từ hóa đơn, phiếu kiểm định đến chứng nhận xuất xứ). Những chiếc xe nhái này được bán với giá rẻ hơn hàng thật khoảng 4 triệu đồng, dễ dàng thu hút những khách hàng có tâm lý "ham rẻ".

Ngoài ra, một lượng lớn xe điện trôi nổi từ Trung Quốc, không qua kiểm định chất lượng, đang được rao bán tràn lan trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử với mức giá chỉ từ 6 đến 10 triệu đồng. 

Mối nguy hiểm tiềm ẩn: Cháy nổ và tai nạn 

Phần lớn các sản phẩm trôi nổi này không có giấy chứng nhận chất lượng, không được bảo hành, và sử dụng linh kiện kém chất lượng như pin tái chế hoặc chì - axít rẻ tiền. Điều này tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ rất cao, đặc biệt khi người dùng sạc xe trong nhà hoặc khu dân cư. Các bộ sạc và dây điện không đạt chuẩn, thiếu tính năng bảo vệ quá nhiệt, quá tải cũng là nguyên nhân chính dẫn đến nhiều vụ cháy xe điện trong thời gian qua.

Hơn nữa, nhiều xe trôi nổi được thiết kế để "lách luật" dưới dạng xe đạp điện nhưng thực tế có thể đạt tốc độ 50-60 km/giờ, gây nguy hiểm cho người điều khiển và các phương tiện khác. Hệ thống phanh kém hiệu quả, pin nhanh chai và bộ điều khiển dễ hỏng cũng là những rủi ro lớn trong quá trình vận hành. Một số đối tượng kinh doanh còn tìm cách đối phó bằng cách gắn bàn đạp để được xếp vào loại xe đạp điện, hoặc thiết kế 2 nguồn điện với 2 tốc độ khác nhau để né tránh kiểm tra.

Thách thức lớn với các doanh nghiệp chân chính 

Sự hoành hành của xe trôi nổi đang tạo ra sức ép nặng nề lên các hãng xe chính hãng. Các doanh nghiệp đã đầu tư nghiêm túc vào nghiên cứu, sản xuất, và dịch vụ bảo hành đang phải cạnh tranh không lành mạnh với các sản phẩm giá rẻ, chất lượng thấp. Điều này không chỉ làm méo mó thị trường mà còn làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng vào ngành công nghiệp xe điện nói chung.

Nếu các doanh nghiệp chân chính cũng chạy đua bằng cách hạ thấp chất lượng để cạnh tranh, thị trường xe điện Việt Nam sẽ rơi vào hỗn loạn với sản phẩm kém chất lượng tràn lan.

Để giải quyết tình trạng này, các doanh nghiệp và chuyên gia đã đưa ra nhiều kiến nghị quan trọng. Cơ quan chức năng cần siết chặt kiểm soát thị trường, đặc biệt là đối với các linh kiện không rõ nguồn gốc. Cần có quy định tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc cho mọi loại xe điện, kể cả xe có tốc độ dưới 50 km/giờ, và bắt buộc đăng ký biển số để dễ dàng quản lý và truy xuất nguồn gốc. Ngoài ra, cần xử phạt nghiêm khắc các cửa hàng, sàn thương mại điện tử bán xe không đạt chuẩn để lập lại trật tự cho thị trường xe điện Việt Nam.     

Phạm Tuấn