Thực trạng này không chỉ đe dọa trực tiếp đến sinh kế của những nhà sáng tạo nội dung chân chính mà còn đặt nền tảng video lớn nhất thế giới vào một cuộc khủng hoảng về niềm tin và chất lượng.

Theo một nghiên cứu mới nhất từ nền tảng chỉnh sửa video Kapwing, có tới 1/3 nội dung xuất hiện trong nguồn cấp dữ liệu Shorts trên YouTube được ghi nhận là sản phẩm của AI hoặc thuộc dạng "nội dung gây nghiện" vô nghĩa. Để đưa ra con số gây sốc này, nhóm nghiên cứu đã mô phỏng trải nghiệm của một người dùng mới và đánh giá thủ công 500 video ngắn đầu tiên được đề xuất. Kết quả cho thấy, thay vì là những sản phẩm mang tính nghệ thuật hay giáo dục, phần lớn các clip này là những video tự động được thiết kế để thu hút sự chú ý thông qua những kích thích thị giác và thính giác vô lý, thiếu tính logic và giá trị nhân văn.

Nghịch lý lớn nhất hiện nay nằm ở sự thành công tài chính của các kênh "rác AI" so với nỗ lực sáng tạo tối thiểu mà họ bỏ ra. Tại Ấn Độ, kênh “Bandar Apna Dost” đã trở thành một hiện tượng đầy tranh cãi khi thu về hơn 2,4 tỷ lượt xem và mức doanh thu ước tính lên tới 4,25 triệu USD mỗi năm chỉ nhờ vào các video về loài khỉ được dựng hoàn toàn bằng AI. Tương tự, tại Mỹ, kênh “Cuentos Fascinantes” với gần 6 triệu người đăng ký và hơn 3,39 tỷ lượt xem đã minh chứng cho sự thống trị của những nội dung cẩu thả nhưng lại cực kỳ hiệu quả trong việc "thao túng" thuật toán đề xuất.

Thực trạng này đẩy YouTube vào một thế khó tháo gỡ. Một mặt, nền tảng này không thể phủ nhận AI là động lực quan trọng cho sự đổi mới và tăng trưởng trong tương lai. Mặt khác, họ đang đứng trước nguy cơ tháo chạy của các nhà quảng cáo – những đơn vị vốn luôn khắt khe về việc thương hiệu của mình xuất hiện cạnh những nội dung chất lượng thấp hoặc gây tranh cãi. Khi "tiếng ồn" từ các thuật toán trở nên quá lớn, việc tìm kiếm những giá trị thực sự trở nên khó khăn hơn bao giờ hết, khiến niềm tin của công chúng vào truyền thông kỹ thuật số bị xói mòn nghiêm trọng.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng nhận định rằng lỗi không hoàn toàn nằm ở công nghệ. AI chỉ đơn thuần là một công cụ, và kết quả tiêu cực hay tích cực phụ thuộc hoàn toàn vào mục đích của người sử dụng. Trên thực tế, nhiều nhà sáng tạo tài năng vẫn đang tận dụng sức mạnh của trí tuệ nhân tạo để tối ưu hóa quy trình sản xuất, từ đó tạo ra những tác phẩm có chiều sâu và chất lượng cao hơn. Cuộc chiến chống lại nội dung rác thực chất là cuộc chiến bảo vệ sự sáng tạo nguyên bản của con người, đòi hỏi các nền tảng phải có những biện pháp quyết liệt hơn để phân lọc và ưu tiên những giá trị thực giữa một biển dữ liệu nhân tạo.

Phạm Tuấn