Báo cáo mới nhất của công ty phân tích dữ liệu sáng chế IFI CLAIMS cho thấy hoạt động đăng ký và được cấp bằng sáng chế tại Mỹ tiếp tục suy giảm trong năm 2025, đánh dấu năm thứ sáu liên tiếp đi xuống. Trong bối cảnh đó, Apple đã rơi xuống vị trí thứ 7 trong bảng xếp hạng các doanh nghiệp nhận nhiều bằng sáng chế nhất tại Mỹ, sau khi số lượng bằng được cấp giảm hơn 11% so với năm trước.

Theo IFI CLAIMS, năm 2025, Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu Mỹ đã tiếp nhận 393.344 đơn đăng ký sáng chế, giảm 8,6% so với năm 2024. Số lượng bằng sáng chế được cấp đạt 323.272, giảm nhẹ 0,2%. Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc tiếp tục là ba quốc gia dẫn đầu về số lượng bằng sáng chế được cấp tại Mỹ, trong khi Đài Loan ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất, vượt 12%.

Theo báo cáo, Apple chỉ nhận được 2.722 bằng sáng chế trong năm 2025, giảm 11,6% so với con số 3.082 bằng của năm 2024. Kết quả này khiến “Táo khuyết” tụt xuống vị trí thứ 7, xếp sau Samsung Electronics, TSMC, Qualcomm, Huawei và Samsung Display. Các doanh nghiệp đứng ngay sau Apple trong top 10 gồm Canon, Toyota, Dell và LG Electronics.

Samsung Electronics tiếp tục giữ vị trí số một với 7.054 bằng sáng chế được cấp, tăng 10,6% so với cùng kỳ. TSMC đứng thứ hai với 4.194 bằng, Qualcomm xếp thứ ba. Đáng chú ý, Huawei đã vươn lên vị trí thứ tư với khoảng 3.052 bằng sáng chế, vượt qua Apple trong cuộc đua năm nay.

Theo IFI CLAIMS, thành công của Huawei đến từ chiến lược đầu tư mạnh mẽ cho nghiên cứu và phát triển. Chỉ riêng nửa đầu năm 2025, tập đoàn này đã chi khoảng 96,95 tỷ nhân dân tệ cho R&D, tăng hơn 9% so với cùng kỳ, qua đó đóng góp vào mức tăng trưởng doanh thu 22,7%.

Một điểm đáng chú ý khác trong bảng xếp hạng năm 2025 là IBM lần đầu tiên sau hơn 30 năm rơi khỏi top 10, xếp ở vị trí thứ 11. Trước đó, IBM từng giữ ngôi đầu bảng suốt 29 năm liên tiếp, trước khi bị Samsung vượt qua vào năm 2022. Tuy nhiên, IFI CLAIMS cho rằng sự tụt hạng này không đồng nghĩa với việc IBM suy giảm năng lực sáng tạo, mà phản ánh chiến lược có chủ đích, tập trung vào một số lĩnh vực then chốt như điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo, thay vì chạy theo số lượng bằng sáng chế.

Báo cáo cũng cho thấy xu hướng đầu tư vào AI tiếp tục là câu chuyện trung tâm của đổi mới sáng tạo doanh nghiệp. Dù vậy, số lượng bằng sáng chế truyền thống trong lĩnh vực chip bán dẫn thông thường giảm tới 20% so với năm trước. Ngược lại, nhóm công nghệ bán dẫn thế hệ mới, đặc biệt là các thiết bị bán dẫn vô cơ như transistor, diode và mạch tích hợp, lại nổi lên mạnh mẽ. Trong lĩnh vực này, TSMC, Samsung, IBM và Intel là những doanh nghiệp nộp đơn sáng chế hàng đầu.

IFI CLAIMS nhận định, sự chuyển dịch này có thể báo hiệu bước ngoặt sang các công nghệ chip thế hệ mới, vượt ra ngoài các phương pháp tiếp cận truyền thống hiện nay. Trong bối cảnh AI tiếp tục lan tỏa sang các lĩnh vực như xe tự hành và robot, cục diện đổi mới sáng tạo và bảng xếp hạng bằng sáng chế toàn cầu được dự báo sẽ còn nhiều biến động trong năm 2026.   

TH