Chia sẻ trên IPWatchdog, chuyên gia sở hữu trí tuệ Gene Quinn đưa ra một thực tế đáng chú ý: nhiều doanh nghiệp sở hữu danh mục sáng chế đồ sộ nhưng lại không thu được giá trị kinh tế tương xứng. Theo ông, bằng sáng chế không tự tạo ra doanh thu và việc biến chúng thành tài sản sinh lời đòi hỏi một chiến lược thương mại hóa bài bản.

Gene Quinn cho rằng không ít doanh nghiệp đã đầu tư hàng triệu USD để đăng ký, duy trì và quản lý danh mục sáng chế nhưng lại thiếu kế hoạch khai thác thương mại hiệu quả. Điều này chẳng khác nào sở hữu một tòa nhà có giá trị lớn nhưng để trống, không tạo ra bất kỳ nguồn thu nào.

Chi phí dành cho hoạt động đăng ký, duy trì hiệu lực, gia hạn và quản lý bằng sáng chế thường rất cao. Tuy nhiên, không phải mọi bằng sáng chế đều có khả năng mang lại doanh thu từ hoạt động cấp phép hoặc thực thi quyền. Vì vậy, số lượng văn bằng được cấp không phải là thước đo duy nhất phản ánh giá trị của một danh mục sáng chế.

Theo ông Quinn, bước đầu tiên trong quá trình thương mại hóa là đánh giá đúng giá trị của danh mục sáng chế. Khác với bất động sản hay chứng khoán, việc định giá sáng chế phụ thuộc vào nhiều yếu tố như phạm vi bảo hộ, khả năng chứng minh hành vi xâm phạm, tiềm năng thương mại của công nghệ và khả năng thực thi quyền của chủ sở hữu.

Trước khi triển khai các hoạt động khai thác thương mại, chủ sở hữu cần trả lời ba câu hỏi quan trọng: sáng chế có đủ khả năng bảo vệ trước các thách thức về tính hợp lệ hay không; công nghệ được bảo hộ có đang được sử dụng trên thị trường hay không; và liệu có đủ bằng chứng để chứng minh hành vi sử dụng trái phép nhằm phục vụ cho hoạt động cấp phép hoặc thực thi quyền hay không.

Vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh rằng một chiến lược thương mại hóa hiệu quả không thể chỉ dựa vào việc gửi thư cảnh báo vi phạm. Thay vào đó, chủ sở hữu cần xây dựng hồ sơ đầy đủ về giá trị của sáng chế, bao gồm phân tích công nghệ, bằng chứng sử dụng, đánh giá thiệt hại kinh tế và phương án thực thi quyền nếu quá trình đàm phán không đạt kết quả.

Trong bối cảnh chi phí kiện tụng sở hữu trí tuệ ngày càng gia tăng, các quỹ tài trợ kiện tụng (litigation finance) đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong hệ sinh thái thương mại hóa sáng chế. Những tổ chức này cung cấp nguồn lực tài chính cho các chủ sở hữu sáng chế có hồ sơ mạnh nhưng không đủ khả năng theo đuổi các vụ kiện kéo dài và tốn kém.

"Chiến lược khai thác thương mại cần được tính đến ngay từ giai đoạn xây dựng danh mục sáng chế. Các yêu cầu bảo hộ nên được thiết kế theo hướng giúp phát hiện hành vi xâm phạm một cách rõ ràng trên thực tế, đồng thời doanh nghiệp cần thường xuyên rà soát danh mục sáng chế để đối chiếu với xu hướng công nghệ và hoạt động của đối thủ cạnh tranh", ông Gene Quinn nhấn mạnh. 

Dù vậy, ông Quinn cũng lưu ý rằng phần lớn bằng sáng chế trên thực tế sẽ không tạo ra doanh thu trực tiếp. Vì thế, để biến danh mục sáng chế từ một khoản chi phí thành tài sản sinh lời, doanh nghiệp cần có chiến lược quản trị, định giá và thương mại hóa phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào việc gia tăng số lượng văn bằng được cấp.

Gene Quinn là một trong những chuyên gia và cây viết có ảnh hưởng trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ tại Mỹ, đặc biệt nổi tiếng về mảng sáng chế.

Ông là nhà sáng lập và Tổng biên tập của IPWatchdog, một trong những trang tin và phân tích chuyên sâu về sở hữu trí tuệ, bằng sáng chế, đổi mới sáng tạo và chính sách công nghệ được giới luật sư sáng chế, doanh nghiệp công nghệ và các cơ quan quản lý theo dõi rộng rãi.

Kim Dung