Ở nhiều quốc gia, tiêu thụ sữa được gắn trực tiếp với chỉ số phát triển con người, phản ánh mức sống và mức độ quan tâm của xã hội tới sức khỏe cộng đồng. Tại Việt Nam, sự gia tăng thu nhập, đô thị hóa và nhận thức dinh dưỡng đã khiến nhu cầu tiêu thụ sữa tăng mạnh, nhưng mức tiêu thụ bình quân đầu người vẫn thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để hoạch định chính sách.

Một trong những chính sách quan trọng của Việt Nam là Chương trình Sữa học đường, hướng tới mục tiêu cải thiện tầm vóc, thể lực của trẻ em. Tuy nhiên, chương trình này cũng gây nhiều tranh luận, từ lựa chọn nhà cung cấp, chất lượng sữa, đến cơ chế giám sát. Đằng sau những tranh cãi ấy là câu hỏi lớn hơn: sữa có thực sự được đặt đúng vai trò trong chiến lược dinh dưỡng quốc gia? Nếu coi sữa là sản phẩm chiến lược, cần một khung chính sách toàn diện: từ hỗ trợ vùng nguyên liệu, đảm bảo chất lượng sản phẩm, tới xây dựng văn hóa tiêu dùng sữa gắn với giáo dục dinh dưỡng.

Thực tế, sữa không thể giải quyết toàn bộ các vấn đề dinh dưỡng cộng đồng, nhưng nó có thể đóng vai trò “trụ cột” trong bữa ăn cân đối. Thách thức của Việt Nam là giảm khoảng cách dinh dưỡng giữa thành thị và nông thôn, giữa nhóm thu nhập cao và thấp. Nếu giá sữa vẫn cao so với thu nhập của nhiều hộ gia đình, chính sách dinh dưỡng sẽ khó đạt hiệu quả công bằng. Do đó, câu chuyện không chỉ nằm ở khuyến khích tiêu thụ, mà còn là vấn đề công bằng trong tiếp cận, cần có chính sách trợ giá, phân phối hợp lý và giám sát chặt chẽ.

Vai trò của sữa trong chiến lược dinh dưỡng quốc gia vì thế cần được định hình lại. Sữa không đơn thuần là hàng hóa thương mại, mà còn là công cụ y tế dự phòng, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, cải thiện chiều cao và thể lực thế hệ tương lai. Khi chính sách y tế, giáo dục và nông nghiệp được lồng ghép hài hòa, sữa có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược sức khỏe toàn dân, giúp Việt Nam không chỉ tăng trưởng về kinh tế, mà còn nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho phát triển bền vững.

Đức Tài