Đây không chỉ là sự trở về về mặt địa lý, mà còn là sự trở về trong tư duy, tái định nghĩa lại cách làm nông sản của vùng đất Chi Lăng.

Sự trở về của người trẻ có nguyên nhân sâu xa từ những thay đổi trong bối cảnh xã hội. Trước kia, nhiều thanh niên rời quê để tìm việc làm ở các đô thị hoặc khu công nghiệp, coi nông nghiệp là con đường ít tương lai. Nhưng khi chứng kiến sự khẳng định của thương hiệu Na Chi Lăng, khi nhìn thấy nông sản địa phương có thể vươn xa, được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, được giới thiệu tại các hội chợ quốc tế, nhiều người trẻ bắt đầu nhận ra rằng quê hương cũng có thể là một “cánh đồng cơ hội”. Hơn thế, khát vọng làm giàu chính đáng, gắn với đặc sản quê hương, đã thôi thúc họ quay trở về.

Điểm khác biệt ở thế hệ trẻ chính là tư duy hiện đại. Họ không chỉ chăm sóc na theo cách truyền thống, mà còn chủ động ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và công nghệ số. Hệ thống tưới nhỏ giọt, cảm biến độ ẩm, phần mềm quản lý mùa vụ, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR… tất cả được đưa vào canh tác, giúp tiết kiệm công sức, tăng năng suất và đặc biệt là đảm bảo chất lượng ổn định. Không ít thanh niên còn biến vườn na thành “studio tại chỗ”, livestream bán hàng, kết nối trực tiếp với người tiêu dùng ở Hà Nội, TP.HCM và nhiều tỉnh thành khác. Na Chi Lăng từ đó không chỉ được biết đến qua những chuyến xe chở hàng, mà còn hiện diện trong giỏ hàng trực tuyến của hàng ngàn người tiêu dùng.

Song song với sản xuất, nhiều bạn trẻ còn khởi nghiệp theo hướng chế biến sâu. Họ thử nghiệm làm na sấy dẻo, na cấp đông, nước ép na, bánh kẹo từ na… để sản phẩm không chỉ dừng lại ở quả tươi mùa vụ. Một số mô hình liên kết với hợp tác xã, doanh nghiệp đã chứng minh hiệu quả khi vừa nâng cao giá trị kinh tế, vừa giúp Na Chi Lăng giữ được sự ổn định quanh năm, không bị “mất mùa rớt giá” như trước. Điều này cũng tạo ra động lực mới để thanh niên gắn bó với nông nghiệp, thay vì coi đó là lựa chọn bất đắc dĩ.

Tuy nhiên, hành trình khởi nghiệp từ na không chỉ toàn màu hồng. Nhiều người trẻ vẫn gặp khó khăn về vốn, thiếu kỹ năng quản trị chuỗi cung ứng, hạn chế trong tiếp cận thị trường quốc tế. Nếu không có sự đồng hành của chính quyền và doanh nghiệp, họ dễ rơi vào tình trạng “chớm nở rồi tắt lịm”. Chính vì thế, các chính sách hỗ trợ cần được thiết kế hướng trực tiếp đến thế hệ trẻ: tín dụng ưu đãi cho nông nghiệp công nghệ cao, đào tạo kỹ năng số, chương trình kết nối thị trường với các đối tác xuất khẩu. Quan trọng hơn, cần xây dựng môi trường khởi nghiệp nông nghiệp ngay tại địa phương, với sự hỗ trợ từ trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và hợp tác xã.

Khát vọng của người trẻ trở về với Na Chi Lăng không chỉ dừng ở làm giàu cá nhân, mà còn mang ý nghĩa cộng đồng. Họ chính là lực lượng tiếp sức cho thương hiệu Na Chi Lăng vươn xa, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị đặc sản quê hương. Khi một thế hệ thanh niên dám nghĩ khác, làm khác và quyết tâm gắn bó với mảnh đất này, đó là dấu hiệu cho thấy Na Chi Lăng không chỉ có quá khứ huy hoàng, mà còn có tương lai bền vững.

Nếu trước kia, rời quê được coi là con đường lập nghiệp, thì nay, trở về quê hương lại là sự lựa chọn đầy tự tin của thế hệ trẻ. Và khi họ chọn Na Chi Lăng để khởi nghiệp, đó không chỉ là câu chuyện nông nghiệp, mà còn là khẳng định: quê hương hoàn toàn có thể là nơi gieo mầm giấc mơ làm giàu, nơi đặc sản địa phương được nâng tầm thành niềm tự hào quốc gia.

Đức Tài