Lý do không chỉ đến từ sự quan tâm đến sức khỏe – như giảm cholesterol, lactose, hay kiểm soát cân nặng – mà còn gắn liền với yếu tố môi trường và đạo đức chăn nuôi. Với người tiêu dùng trẻ, đặc biệt thế hệ Gen Z, sữa thực vật được xem là lựa chọn “thời thượng” vừa tốt cho sức khỏe, vừa thể hiện trách nhiệm xã hội.

Tại Việt Nam, sữa thực vật không phải là khái niệm xa lạ. Đậu nành từ lâu đã gắn với thói quen ẩm thực, nhưng chỉ vài năm gần đây các sản phẩm đóng hộp, đóng chai mới bùng nổ mạnh mẽ. Doanh nghiệp nội như Vinamilk, Vinasoy, TH True Milk đều tung ra dòng sản phẩm sữa hạt, trong khi các thương hiệu quốc tế cũng nhập khẩu nhiều loại sữa thực vật vào thị trường. Tuy vậy, tỉ trọng sữa thực vật hiện vẫn còn khiêm tốn so với sữa bò, nhưng tốc độ tăng trưởng lại ấn tượng, đạt hai con số mỗi năm – cao hơn nhiều so với sữa truyền thống.

Điều đáng chú ý là sự cạnh tranh không chỉ diễn ra ở thị trường nội địa mà còn ở tầm quốc tế. Một số tập đoàn lớn đang định hình lại thói quen dinh dưỡng toàn cầu, đưa sữa thực vật trở thành đối thủ trực diện của sữa bò. Đối với ngành sữa truyền thống, đây là mối đe dọa không nhỏ: nếu không cải tiến, thị phần có thể bị xói mòn, đặc biệt ở nhóm khách hàng trẻ thành thị. Tuy nhiên, sữa thực vật cũng có những giới hạn, như thiếu một số dưỡng chất tự nhiên trong sữa bò, cần bổ sung thêm vi chất, và chi phí sản xuất vẫn còn cao.

Chính sự song hành giữa “đe dọa” và “cơ hội” này buộc ngành sữa truyền thống phải đổi mới. Thay vì coi sữa thực vật là đối thủ, doanh nghiệp có thể mở rộng danh mục sản phẩm, kết hợp sữa động vật với sữa thực vật để đáp ứng đa dạng nhu cầu. Bên cạnh đó, cần khai thác thế mạnh riêng của sữa bò – như dinh dưỡng toàn diện, hệ sinh học tự nhiên – và kết hợp với cam kết bền vững để tạo lợi thế cạnh tranh. Một chiến lược kết hợp giữa đổi mới, đa dạng hóa và nâng tầm thương hiệu sẽ giúp ngành sữa Việt không chỉ giữ thị phần trong nước, mà còn vươn ra quốc tế, nơi xu hướng sữa thực vật đang bùng nổ.

Đức Tài