Doanh nghiệp thủy sản Việt Nam đang hoạt động trong một môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Lợi thế về nguồn nguyên liệu và lao động chi phí thấp đang dần thu hẹp, trong khi các tiêu chuẩn về chất lượng, môi trường và trách nhiệm xã hội ngày càng cao.

Một trong những điểm yếu lớn nhất là năng lực kiểm soát chuỗi logistics. Chi phí vận chuyển, bảo quản lạnh và thời gian giao hàng đang làm giảm đáng kể sức cạnh tranh của sản phẩm thủy sản Việt Nam so với nhiều đối thủ trong khu vực. Khi logistics chưa được tối ưu, doanh nghiệp khó mở rộng thị trường và nâng cao giá trị gia tăng.

Bên cạnh đó, xây dựng thương hiệu vẫn là bài toán dài hạn. Phần lớn sản phẩm thủy sản Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu ở khâu trung gian, ít hiện diện trực tiếp dưới thương hiệu quốc gia trên thị trường tiêu dùng cuối. Điều này khiến giá trị gia tăng bị phân tán và phụ thuộc nhiều vào đối tác nước ngoài.

Cạnh tranh toàn cầu cũng đặt ra yêu cầu cao về năng lực dự báo thị trường và thích ứng chính sách. Doanh nghiệp không chỉ phải phản ứng với biến động giá cả, mà còn phải nắm bắt kịp thời các thay đổi về tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường và thương mại.

Về dài hạn, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thủy sản Việt Nam phụ thuộc vào khả năng chuyển đổi từ sản xuất dựa trên lợi thế tự nhiên sang sản xuất dựa trên tri thức, quản trị và công nghệ. Đây là quá trình đòi hỏi sự hỗ trợ từ thể chế, nhưng trước hết cần sự thay đổi từ chính nội tại doanh nghiệp.

Đức Tài